
w Ameryce, góral nosi parzenice …

Dla niewtajemniczonych: termin „diaspora” odnosi się do rozprzestrzeniania się i zachowania tradycji danej grupy w różnych zakątkach świata na skutek migracji. Pojęcie to podkreśla, jak przeniesione tradycje mogą stać się kluczowym elementem tożsamości kulturowej i ciągłości dla społeczności żyjących z dala od swojej pierwotnej ojczyzny.
Historia Ameryki to historia imigracji, naznaczona kolejnymi falami pełnych nadziei przybyszów, którzy wraz z sobą przynosili nie tylko marzenia i aspiracje, ale także tradycyjne smaki, aromaty i przepisy stanowiące o istocie ich ojczystych stron.
Polonia w Ameryce, licząca dziś około 9 -10 milionów osób, stanowi jedną z największych grup etnicznych w Stanach Zjednoczonych. Amerykanie polskiego pochodzenia, skupieni głównie (ale, nie tylko ) w wielkich ośrodkach przemysłowych Środkowego Zachodu i Północnego Wschodu – takich jak Chicago, Detroit czy Nowy Jork – wywodzą swoje korzenie z różnych fal imigracji, napędzanych na przestrzeni wieków zmianami gospodarczymi i politycznymi.
Rok 1608. 1 października pięciu Polaków dotarło do brzegów Nowego Świata na pokładzie angielskiego statku „Mary and Margaret”. Byli to wykwalifikowani rzemieślnicy, którzy przyczynili się do założenia osady Jamestown. Uruchomili oni hutę szkła oraz zajmowali się produkcją smoły, dziegciu, potażu i lin okrętowych. Na tablicy z brązu, upamiętniającej ich przybycie do Jamestown, wymieniono z nazwiska: Michała Łowickiego, Zbigniewa Stefańskiego, Jana Bogdana, Jana Matę i Stanisława Sadowskiego. Przybycie tej grupy polskich osadników do Nowego Świata – mające miejsce dwanaście lat przed rejsem „Mayflower”, którego pasażerowie powszechnie uchodzą za pionierów cywilizacji europejskiej na kontynencie północnoamerykańskim – jest faktem historycznym.
Wiek XVIII i XIX
W czasie polskich zmagań z mocarstwami zaborczymi – Rosją i Austro-Węgrami – szlachetne postawy polskich emigrantów zyskały im światowy szacunek w walce prowadzonej pod hasłem „za wolność Waszą i Naszą”.
Szczególne miejsce w historii amerykańskiej wojny o niepodległość zajęli dwaj wielcy bohaterowie: Tadeusz Kościuszko oraz Kazimierz Pułaski.
Deportacja setek uczestników powstania listopadowego (1830 r.) przez Prusy i Austrię – obejmująca zaokrętowanie ich w Gdańsku i Trieście oraz przybycie do Nowego Jorku w marcu 1834 roku – zapoczątkowała masową emigrację polityczną do Stanów Zjednoczonych. W ślad za tym nastąpiły kolejne fale emigracji, obejmujące zarówno grupy, jak i pojedyncze osoby.
1832. Aleksander Bielawski, inżynier kolejowy, który przybył do Ameryki w 1832 roku, był jednym z budowniczych linii kolejowej Illinois Central Railroad. Był osobistym przyjacielem prezydenta Abrahama Lincolna i zginął, walcząc w wojnie secesyjnej.
1854. W tym roku franciszkanin, ojciec Leopold Moczygęba, wraz z grupą 800 osób (mężczyzn, kobiet i dzieci) i założył w Teksasie miejscowość Panna Maria. Zorganizował on parafię pod nazwą Jasna Góra w stanie Illinois i był jednym z założycieli polskiego seminarium duchownego w Detroit.
Kilka lat później Kaszubi – przedstawiciele starej grupy etnicznej pochodzenia słowiańskiego – osiedlili się w Webster, Detroit, Chicago i Winonie.
1857. Maria Elżbieta Zakrzewska, pionierka w dziedzinie opieki zdrowotnej dla kobiet, założyła w Nowym Jorku pierwszy w Ameryce szpital dla kobiet, a w 1859 roku kolejny w Bostonie.
1861–1865. Ponad 3000 Polaków dzielnie walczyło w wojnie secesyjnej przeciwko Konfederatom.
1870–1914. Znaczenie tak zwanej Wielkiej Emigracji w dziejach narodu polskiego wynikało przede wszystkim z faktu, że obejmowała ona nie tylko duchownych (księży i zakonnice), chłopów czy wygnanych polityków i przywódców, lecz także wybitnych myślicieli, uczonych, wojskowych oraz przedstawicieli świata sztuki. W latach 70. XIX wieku w Stanach Zjednoczonych przebywało 50 000 polskich imigrantów.
W 1882 roku liczba ta wynosiła już 200 000; w 1890 roku wzrosła do miliona, a w 1900 roku osiągnęła poziom dwóch milionów. W 1910 roku było ich 2 500 000, z czego 1 600 000 urodziło się w Stanach Zjednoczonych i mówiło po polsku. Ta masowa imigracja stała się podstawą powstania dużych skupisk ludności polskiej w Stanach Zjednoczonych.
Tak zwana – Fala przemysłowa (1870–1914). Wtedy do USA przybyło ponad 2 miliony Polaków, uciekających przed brakiem ziemi oraz skutkami zaborów dokonywanych przez Rosję, Prusy i Austrię. Podejmowali oni ciężką pracę w hutach stali, zakładach przetwórstwa mięsnego i fabrykach.
Okres po II wojnie światowej i zimna wojna (1945–1989): Osoby przesiedlone, uchodźcy polityczni, a później antykomunistyczni zwolennicy „Solidarności” emigrowali, by uniknąć radzieckiej dominacji.
Pierwsi imigranci tworzyli zwarte społeczności miejskie (skupiska Polonii) wokół kościołów katolickich i szkół, co pozwalało im zachować wiarę i dziedzictwo narodowe. Jak wiemy z historii, wciąż przybywały tu niewielkie grupy polskich rzemieślników, kupców i emigrantów politycznych; wśród nich byli nasi rzemieślnicy w Jamestown (1608 r.) oraz pionierzy ze Śląska, którzy w 1854 roku założyli w Teksasie pierwszą stałą polską osadę – Pannę Marię.
Obecnie większość Amerykanów polskiego pochodzenia jest dobrze zintegrowana z klasą średnią i pracuje w zawodach wymagających wysokich kwalifikacji, jednocześnie pielęgnując dumę ze swojego pochodzenia poprzez coroczne festiwale, kultywowanie tradycji kulinarnych oraz działalność w organizacjach polonijnych.
Krótka historia Polonii (polskiej diaspory)
Polonia to Polacy, którzy urodzili się w Polsce i przybyli do Stanów Zjednoczonych, lub osoby urodzone w USA, mające polskie korzenie. Polonia nie zapomina o Polsce. Często pielęgnowane wspomnienia o ojczyźnie – własnej lub przodków – inspirowały ich i dodawały sił do dokonywania wielkich czynów, dla chwały obu tych krajów oraz dla dobra całej ludzkości.
AMERICAN DREAM …
Powstańcy listopada … [ 1830 ]
Oto miejsce, gdzie śnić się mają sny „ keep doing ”
Na brzegu dziejów poprzez morze wlokącej się męki
Stanął lud, na ufnym placu szepcze z cicha swój lament;
(…) Myśmy, nie jedli od dni trzech i więcej ( kiwają głową )
To prawda (wszyscy razem) zwarta ich grupa w kręgu
Te słowa słuszne ( w rozpaczy ) mówiące o wszystkim.
Nie znając języka; major – Leopold Chłopicki – na czele grupy bieży
Spięty w ramionach z zastępem swoich zacnych rycerzy.
Hałasują rankiem. Na rdzewiejących zawiasach – brama
O skrzypiących drzwiach zamykanych na skóbel – rygiel.
Ociosane, usłużne kamienie leżą – na prawo na lewo …
Jako siedzenie ( oczekującym ) mogły by iście posłużyć.
Patrzą w krąg ( daleko gdzieś ) bije ich bęben przeznaczenia ?
Pobiegł do leniwej rzeki – rękami wodę czerpie
Twarz i głowę z podróży potu zmywa.
Wężowych oczu połysk ( krwistych ) jak wino z winogron.
Odgarnął włosy ( cel był wzniosły ) z prawdziwą pasją
Zawsze tak było, gdy jeszcze pod dawnym żyliśmy prawem.
Wszyscy słusznie powstali ( dziękować Bogu ) triumfalnie
Żeśmy się tutaj dostali ( na szlak ) Obiecanej Ziemi !
Z daleka od złego co w Ojczyźnie się spełnia – Kraju korzeni.
( Chcąc łatwiej sens słowa wysłowić na suchych wargach ) …
Potrzebne nam było z Ukochanego Kraju – uchodzić !
Spokoju w czystym sumieniu – nigdy nie odzyskam
Wszystko mię dręczy (się lękam) i strach niepokoi …
Iskierką nam było uciec, aby świat ujrzeć – zreformowany !
Ojczyzna jest nam jak Matka !
Milcząca – Cierpliwa – Bolesna !
Raz na czas jakiś z ludzkiej winy – potrzebująca daninę
Którą, zabiera gwałtownie, skaleczoną bez zasad pożera
Krew lubi – najwierniejszych synów
Ofiara z mieczów i kos, na pewno nie poszła na marne.
Z pamięci o śmierci – zrodzi się wymodlone dzieło.
Za nicość w wysiłku, za usta sprzedajnych – żelazna kurtyna !
Zawyły wilki. gdy głowy ścięte spadały przed stręczycielem
Jako duch wszechobecny wyfrunął ptak – Orzeł Biały,
Z przyrzeczonym spojrzeniem każdy szczegół potrafi przemawiać.
Lud wie – przypomina sobie słowa – dowody nosi w pamięci
Wściekłością dusze napełnia (tych) co tam bez wyjścia zostali !
Usta otwiera dramatem o mroku ludzkiego cierpienia.
Począł zamyślać się – tu ( chyba się zgubił ) o czym gadał ?
Rozliczne ( po polsku ) naszym znane tylko zwroty …
Chcący na nowo sens powiązać, mnóstwem splątanych myśli.
– Niewoli łańcuch – krzywoprzysięstwa – blizny – milczącą tajemnicą
– Rosja – – – dziś – – – nam – – – macochą – – – zadartonosą
– Złą – – – szpetną – – – do cna – – – gorzki chleb nam rodzi
– Cierpki – – – skamieniały – – – rozdymał gestem – – – ladaco.
– Zesłańcy ze szlochem zgrzytając zębami ( Sybir ) !
– Tam, wichry świszczą – czarne cienie się wiją
– Tam, pierwsza zbrodnia i kara w hańbiące wyroki
– Tam, człowiek i zwierz w jednej norze się kryją
– Tam, ciemność jest wieczna, lamentem na uwięzi kroki
– Tam, umierają w oderwaniu od świata, znikają z oczu
– Tam, spytać ? Wszystko nieczułe na boskie wyroki!
Tu, Wolność w drodze – stawia pierwsze kroki?
Tak, tak, już się stało i niechaj nie będzie inaczej …
Niechaj nikt z Nas zebranych nie myśli bez znaczeń!
A Wy – sprzymierzone nam (ponoć) – – – Lordy ?
Pozwólcie – niech nasza brać – zasili Wasze hordy …
A będzie to Naszym – wspólnym zwycięstwem!
Nasze marzenie wśród Was niechaj ostanie?

Uchwałą Senatu z dnia ; 12 maja 1834 roku.
( … ) Nadaje się 235 wygnańcom z Polski, przywiezionym do Stanów z polecenia
cesarza Austrii … 36 sekcji gruntu na obszarze 6 mil kwadratowych na terenie Illinois
lub Michigan – podzielony na równe części pomiędzy nich!
Po upływie 10 lat, obdarowani uzyskują prawo do tytułu własności , o ile przez te lata
sukcesywnie, bez przerwy, będą zamieszkiwali i uprawiali zajęty „ township „
oraz zapłacą cenę $ 1.25 za akr w ciągu tychże 10 lat sukcesji …
Dookoła – ślady lodowca i przeszłość z dziedzictwem na grzbiecie
Starte przez czas łęgi, morenowe wzgórza, olszynowe lasy
nicią kolorów na bagnach rozrzucane torfowiska
Ze szczyptą niepokoju kołyszą się wietrzne brzozy.
W okolicy głęboka cisza, niedoścignione dukty polne
Własnym traktem skręcają ufnie, czas jakiś się tłoczą,
Łopiany odżyły, pomiędzy rozstajem na świat się proszą.
Jakiś ptak się obudził i ruszył do lotu podniebnym szlakiem.
Oczy zobaczą (wtedy uwierzą) że ktoś tu jest nie-rozumny!
Toż to wbrew naszych przodków zwyczajom – brać każą i znowu
Nie dają – przez widzi mi się! Przecież tak robią ślepi, bardziej niż krety.
My się modlimy, aby dali nam dobro a nie rumieńce na twarzy?
Bolesny obraz. O smutnym staliśmy spojrzeniu (wszerz łąki )
Ciszy biała lić, obok siebie echo z oddalaniem się wiatru
Wygnańcy na nowo ( na próżno ) śpiewają pieśni budzące nadzieją
Z dzisiaj na jutro – – – strząsają płatki z „ obiecanej ziemi ” !
darczyńcy nadal milczą …
Dym się kołysze w urokliwy widok wspomnienia wywłóczy
Spójrz tylko w dal (hen) rzędem łąki i noc taka letnia
Tak samiusieńko księżyc wędrujący (na pełni) się mizdrzy
Wśród krzewów, bezszelestnie po gałązkach się wspina.
A my jak te „zabłąkane ptaki”. Panie – spojrzyj na nas.
Nasz Kraj ukochany – w pamięci naszej trwa – zapisany
Pomiędzy datami zwichnięta prawda (na wschodzie) nie to co chcemy
Nie wolno nam o tym nie myśleć, że tak (na okrągło) wygląda rzeczywistość !
W bezmiar burz zaplątało się nasze życie, w bitewnym płaszczu
Tu, (głos ściszając Chłopicki) – nam potrzeba jakiegoś pomostu?
Cholernie mi głupio wbrew temu co się mówi w rozpaczy,
Obraca się wokół uczuć, pożeranych przez słońce z wyrzutami sumienia.
Wiatr głaszcze obiecane im łąki. Zboża w popłochu źreją jare
Kłosy, złocistym oddechem ciążą do słońca. W obfitości
Kiściami rumienieją maliny ogarnięte dojrzałą czerwienią
Podrywają się polne maki, dostają wskazówki ze środka ziemi.
w takt pieśni się kołyszą…
( …) Uradowani Powstańcy przystąpili natychmiast do dzieła.
Wybrano dwóch przedstawicieli w osobach majora Leopolda Chłopickiego
i Jana Perchałę, którzy udali się do Illinois wybrać najdogodniejszy teren.
Wybrali ziemie leżące nad rzeką Rock w stanie Illinois przy drodze do Galeny.
Rzeka przepływała tu przez środek, podnosząc przez to wartość terenu.
Grunta wybrane przez Chłopickiego nie były nigdy wymierzone.
Ponieważ zbliżała się zima, postanowiono pomiary odłożyć do wiosny następnego roku.
Kongres jednak nie pokwapił się z ich zlecaniem, powołując się na przepisy stanowe.
W myśl tych przepisów – podobno nie wolno było w ten sposób dzielić ziemi ?
W między czasie na terenach osiedlali się inni osadnicy z Irlandii i Niemiec.
W czerwcu 1838 roku prezydent Jackson … tereny – niby” polskich gruntów” – nadał Indianom!
Więc, na początku były słowa – jak zawsze ( bujne ) wśród polityków !
Minione wieki, burzliwe dzieje, nie do pozazdroszczenia !
Łzy bohaterów i prochy pokoleń co w wawrzynie polegli
Bóg – – – Honor – – – Ojczyzna – – – faktami są potwierdzone
Wygnańcy ( rozpaczą związani ) odmówili powrotu !
Nasz dom w niewoli pod zaborami ( ofiarą wrogów ) w potrzebie !
235-ciu – powstańców ( jak guzik nieszczęścia ) co krtań zaciska
Siedmiu jest oficerów ( reszta ) żołnierze ze swoimi bliskimi
Są – inwalidzi, bojem ułomni i chromi – co się nie poddali.
Ludzi z konkretnym zawodem – jest kilku – kowali,
Dwójka krawców – kupcy ( nie znający języka ) ni w ząb obyczajów
Wszyscy – to Nasi ( w potrzebie z ambicją ) z przyszłością do życia !
Wygnańcami jesteśmy ( w obcym nam kraju ) z wywalczoną wolnością !
Nasz majątek stanowią – smutkiem piekące wspomnienia.
Przeszłość i rychła nadzieja na przyszłość !
Pracowite wieść życie pragniemy tu razem z wami – – – siać
Dla Nowego Kraju, za sprawą duszy ( tak ) wybraliśmy !
Spełnienie tego niech będzie naszym – oświadczeniem !
Opatrzność w swej przezorności ( musiała to być pomyłka ) ?
O dwa miesiące nieskorzej – pozbawiła nas ciepła rodzimego Kraju !
Pragniemy takowy tu w Stanach Zjednoczonych Ameryki
Założyć – Nową Polskę – wskrzesić ! Gdzie, nasi zacni rodacy
Ocierając grzbietem pejzaże byli u kresu zwichniętej męki
Moglibyśmy się tutaj zebrać, w gromadzie żyć w szczęśliwości?
Mając to właśnie na widoku – – – uprzejmie prosimy,
Wasze dostojne Zgromadzenie o przyznanie nam ziemi
Która, pozwoli żyć hojniej, dostatniej z własnej pracy rąk.
Zgromadzić ku sobie – Wygnańców, naszych rodaków …
Którzy, skłonni są przybyć do Waszych gościnnych brzegów,
I tu stać się – sprzymierzeńcem – Zjednoczonych Stanów!

Kongres najwidoczniej przestraszył się Nowej Polski ?
Nie wchodząc w szczegóły (obiecanki cacanki) okrężnością słowa
Do przydzielenia „obiecanej ziemi” … nigdy nie doszło!
Aby, sparaliżować starania o utrzymanie się w jednej gromadzie
nie chciano pozwolić „ Naszym „ skupić się w większej wspólnocie !
W obawie … aby nie powstała … „ Nowa Polska” w Ameryce !!!
Wiadomo; że w ślad za pierwszymi … przybywali by następni.
Po roku 1870, – – – nasilenie – – – kilkakrotnie się wzmogło.
(…) „ Pierwsze wychodztwo rozleciało się jak liście z wiatrem ulotne
jak książka z kartkami nie oprawiona, czcionki nie ściągnięte w ramy.
Następna emigracja (ludowo/wiejska) – stała się bardziej osadnicza
podobna do księgi o mocnej skórzanej oprawie. Im to zawdzięczamy
Polonia, zaistniała … Siermiężnej rzeszy … polskiemu chłopstwu”.
Gorączka złota, wypruwa resztki snu, nadaje rytm, wszędzie dociera
Śmiałków ekspansja na wiele mil, zapachy szkockiej whisky
Za „Wielką Wodą” szczęścia spróbować bez zmartwień
Osiedlić się blisko siebie, gdzie lampa roztoczy krąg światła
Koniecznie w otoczeniu ziomków być spokojniejszym.
W gromadzie raźniej ( na okrągło ) gwarzą po swojemu !
Tajemnica języka doskwierała ( Naszym ) wszędzie …
Od zaraz im długa droga i wszędzie podejrzliwe spojrzenia
W czamarce życiorys chodzących po rogatkach ulic.
Odwiedzają fabryczne bramy, przysłuchują się obcej mowie
W żupanie, w buciskach ( z cholewkami ) zachlapanych błotem
W poszukiwaniu pracy, Z pianą na ustach w obyciu własnym uwikłani.
To coś bolało mocno, w sercu dudnienie, gdy los niewdzięcznie im się odkłaniał ?
Z sił opadnięci – ze zmysłów – idą – zbratane twarze z Małopolski,
Podkarpacia, Wielkopolski z Kaszub, Mazur ze Śląska.
Synowie Gór – – – łacni pracy przy mularce, w garbarni,
Piekarni, albo i trumny zbijać z przychylnością losu ( bądź kany dłonie zaczepić ) !
Wszędzie nadzieja patrzeniem w szpary okiennic, po plakatach, po płotach.
Od miejsca do miejsca (cholewiakami) wydeptana ziemia.
Dokąd-kolwiek nie pójdziesz, wszędzie z niechęcią ( płacą marnie ) !
Ino – – – $ 5 – dolców – – – idzie – – – wyżyłować na tydzień !
A głów zewsząd kłaniają się setki, kobiety w chustkach, w serdakach, bezsilność
Odbiera im zmysły – wygłodniały ból, którego nie uśpi. Wyje pusta kieszeń.
NO VACANCY – – – NO VACANCY – – – na magię słów – wytrzeszczają oczy!
No, Not yet ! Śmiech wśród świadków zdarzenia, kręcące głową manewry
Po drodze od realizmu do wściekłości – wylewają łzy !
Krzykliwi w ślepych uliczkach obracają się dookoła, trącają ramionami.
Patrzą łaskawie z niemocą łzawą – jak chleb im się oddala.
Cóż mogą zrobić, przytłoczeni w tak rozpaczliwym mieście?
( … ) Fucking Poles are wandering around and bothering us . . .
– – – Otwierają drzwi i słysząc te sowa . . . odchodzą!
Czy tak już zostanie ?
Wiedzą jedno! Wedle złamanych reguł – bez Ojczyzny,
Niewola, waśnie tam i kamień groby przygniata !
Widzieliście – cztery orły – co w górze – fruwały ?
Ruski , pruski, austriacki – a na przodzie – Nasz Biały !
Już nie długo czasu trzeba – może trzy pacierze
Biały Orzeł – czarnej szelmie – powydziera pierze !
Wznieś się w górę Orle Biały – Boże spraw ten cud …
Niech Zwycięstwo Polskiej Sprawy – dostąpi Nasz Lud !
Jak długo nasza wiara rozgrzewa polską krew
Tak długo Polska cała – bo Polak – jest jak lew !
Wolni duchem – Wolni będzie m
Z Orłem w sercach będzie m żyć !
TO AMERICA WAY …
( … ) Rodacy … bracia i krewni … spotkajmy się w Teksasie !!!
Niechaj to będzie nagłówek z listu pisanego do swoich braci, kuzynów – zam. w Płużnicy
Wielkiej na Śląsku … przez ojca Leopolda Moczygęba – ( franciszkanina z okolic
San Antonio w Teksasie w latach 1853-1854 ) …
sam będąc tam na posłudze duszpasterskiej – wśród osadników kolonii niemieckiej.
Przyjeżdżajcie – – – a rychło …
Ziemi, tu mają pod dostatkiem !
Żadnych podatków – – – w perspektywie danin !
Żadnej branki do prusackiej armii
Słonecznie – cudowny klimat – zlewa się z sennym niebem
W czeluści ogród uprawiać … ile się tylko (za) chce.
Patrzeć jak łany uwodzą porannym śpiewem
Falują wyprostowane, bez nie-pewności jutra, do słońca się śmieją
Bażanty, za fałdą terenu, zielono w puste przestrzenie
Dobrym owocem rodzi ziemia, nie na daremnie
Wierna pokaźnym łanem zakwita w kęs chleba i wina
Więcej, niż ludziom potrzeba przez cały rok – uwierzcie
Bóg, dał do szczęścia ryb pełne rzeki i przyszłość głęboką
Przez lata w duchu dobroci raczy nam dać ziemia
Na każdym tutejszym zagonie wyżywisz siebie z rodziną
Niewiele pracy potrzeba przy jej obfitości. W przymierzu czasu
Niemego ducha ( roztropnie ) kupić i sprzedać z pomnożeniem dochodu !
W schemacie rozkwitu, nie ma sensu długo się zastanawiać
Kiedy dzień krótki ( bez namysłu ) zabierajcie swój cały dobytek
Tak dłużej być nie może – sprzedajcie swoje marne ugory – poniechajcie
Ze zbierajcie się w chętnych – – – całe wasze rodziny –
Nie lękajcie się – na rzetelny sposób – ( ja ) – to – wam obiecuję !
W tutejszych stronach, każdy potrafi utożsamić swój wyraz !
Na pierwszy plan ( wylewa się tło wiekopomne) złapać oddechu nie mogą
W glorii ( wielkimi hasłami ) ryte wieści w mig obiegają okolice
Płużnicy Wielkiej, Toszek, aż do Strzelec – pod strzechy dobiegły
W żyłach Ślązaków – mrowią wcielenia – nieznane im światy !
Kiełkowały i rosły ich serca ( drążone ) świetlaną przyszłością !
Skądkolwiek w ludzkich rozumach nie ma odpoczynku.
Po co by weryfikować ? Ksiądz Jegomość – świętą prawdę prawi!
Na oczywistość (wino) z gąsiora. Sygnowana wieść się powtarza
Burzeniem krwi w żyłach. Nadzieja szczęśliwych się wyłania.
Jawi się szumem teksańskich łąk i pól – – – szansą się staje!
Na dzisiaj – jutro – pojutrze – to takie proste – jak nigdy dotąd !
PS. Wiemy też, że 26 września udali się pociągiem z Gliwic do Wrocławia, stamtąd do Bremy, a stamtąd na pokładzie 265-tonowego trójmasztowego „Wezery” popłynęli do Zatoki Meksykańskiej. Z nieznanych powodów część emigrantów wypłynęła kilka dni później na brygu „Antonette” i po długiej, wyczerpującej podróży dotarła do portu Galveston 3 grudnia 1854 roku, skąd popłynęła dalej do portu Indianola (portu, który już nie istnieje). Dalszą podróż kontynuowano pieszo przez niegościnną prerię…”
Ku – – – Teksańskiej ziemi …
Jechali – – – (spojrzeniem wstecz) – – – do Bremy, Bremerhaven
Zupełnie nie mając pojęcia – dokąd ta ślepa droga się iskrzy
Po torach nocą błyska spod kół. Sfatygowany dym kopci z komina
W pulsujących drgawkach zziębnięci trzepoczą się ludzie
W przytomności umysłu, za jednym przysiadem dojechać do celu.
Tobołki – lokują w końcowym wagonie, za plecami wychodek
Nadyma policzki. W uroku spojrzenia kolejnych dni i godzin
Mijanych na (bahnhof). Emocja wzdłuż torów, jawne powody, dzień i noc
Kołysze się lęk. Z odrazą na własne spozierają (sponiewierane) ręce.
Wio – Hetta – Wiśta – Prrrr – Curik – za pługiem – zręczny był nawrót!
Poniechali (od dziś) nie będą musieli batem zacinać. Dzień za dniem
Koń (nieświadom) w zakleszczonej szczęce, starał się stłamsić niepokój
Głowę chyląc ufnie, bez mrugnięcia okiem, dusił mowę wędzidła.
Kiedy, bat bije po zadzie, furmana słowa skore do przekleństw
Przeczulone zmysły, gdy śniedź się wdziera do pługa i lemiesz trawi.
Oczy nieruchomo utkwione nad martwą bruzdą, biada nieszczęsnemu!
Bezład i rozprzężenie. Odgadywanie myśli przeoczonych w przeszłości
Znaki na niebie (pogodzić) z myślą powątpiewań prostego człowieka.
Na małą chwilę (strach wietrzą) więc trwoga wędrującej grupy
Włóczęga, skryty w noc (czatuje) więc czujność pośród sukman
Od dna po karb w haftkach zapięci na ostatni guzik . . .
Wciąż, nadsłuchują nocnego echa. Martwi cudzych kroków szorstkość.
I znów cisza (po stokroć) to co przeżyte pozostanie z nimi.
Otulona ciemnością myśl (przemyka) w oczach pamięci. Całe lata przychodzą
Za każdym razem pytają – czy (łaska) już na nich spłynęła?
Wszystkie odcienie problemów i mgła zwisa strzępkami w źrenicach
Życiodajna równina, sznurami pełna kwitnących sadów
Zbóż, falujących świeżym chlebem i miodem.
Dłuży się w sobie droga poprzez – Dolną Saksonie.
Zwyczajem – nos wścibić wszędzie …
Grupa wędrowców od ( bahnhof ) kroki kieruje ku brzegu morza
Nie widać bojaźni. Na samprzódzi z uwagą trzeba obserwować.
Wszystko tu inne. Na głowę się kładzie pęczniejącą obręczą
Zniża się wieczór. Huczące morze i grube liny zgrzytają zagadką
Nikomu się przypochlebić. Gdzie i na jaki wsiadać okręt?
Jakieś tu dziwne panuje prawo i brak wrażliwości?
Od rana siąpi. Wilgoć. Na tle światełka latarni – trzepocze bandera.
Wiatr zeskakuje, wzdyma trwogę piętrzącej się wody
Srebrną falą obmywa falochron. Zimne ze zgrozy niebo
Sunie wskroś uliczkami. Ludzie się tulą pod kapotami.
Instynktem wiedzeni – wartę trzymają przy krzyżu,
Oczy mrużą do Panny Chwalebnej – Pełna-ś Ty łaski !
Ich wędrówka podszyta rozpaczą złowieszczego przekazu.
Nic nie mogą odczytać ani zgadnąć przyczyny
Nad własnym losem ( przejmujące ) mówią pacierze,
Naokoło – wszyscy wtórują – ze śląskim akcentem.
Tyś jest, Panie, tyn jedyny, co wiy nojlepij!
My na klyntkach szukomy Ciebie – krokami za wiarōm.
Dziynki Tobie duch w nos ôżywo…
Krzyż, co go ze sobōm niesymy, i dzwōn tyż jest z naszyj rodzimyj kaplicy!
Zwady nieuskromione, niech przepadnōm i przestanōm istnieć.
A my zaś razym – razym bydźmy roztropni!
Po rampie – świat się zahuśtał, ponad wszelką wątpliwość
Żwawiej podchodzą gęsiego – wyżej – wyżej – dziarsko . . .
Schodami, chwiejnie na pokład – WESER , ANTONIETTE, ( oba żaglowce )
Szare żagle mają [chorągiewek tysiące] kołyszą się na wietrze
Mnóstwo tęsknot i nerwów, radośniej serca pęcznieją.
Zygzakiem monotonny horyzont, początkiem nowej wędrówki
Przecierają oczy – pomiędzy żaglami – mewy kołują.
Na wole boską ruszyli – – – 26 września 1854
265 – tonowa drewniana łódź, a na niej około – 250 – Ślązaków
może i więcej było luda … ( niektórzy gwarzyli, że drugie tyle ich było )
– nikt ich nigdy dokładnie nie zliczał …
Zatłoczonym żaglowcem ruszyli ( w pierwszy życiowy rejs ) !
WESER – – – zapięty na ostatni guzik
Trwając na głębiach – – – obrócony twarzą do fali
Prąc przed się – – – orze jak chłop lemieszem skibę wywraca
Tam, jakiś człek stoi z kuferkiem – otwarta gęba
Mokre oczy patrzą do świateł i zgiełku
Dłużą się kwarty z miesiąca
W międzyczasie – człowiek zabija się sam w sobie
Stygnie noc, zaczytana w gwiazdach.
Dzień, znów się wypełnia słonecznym olśnieniem
Jasność myśli zaczyna pulsować z oddechem pulsować
Wszystko co nowe, to ślepe intencje.
Pora zmierzchu – po nocy blask jest ślepotą na morzu
Sny w przymierzu z czasem były z zapadłych wiosek
Zmysły i pojęcia. Uklęknąć bo modlitwa to coś więcej
Jest żarem serca, a nowy dzień pobudza niemego ducha.
Umysłu – do przewidywania, uwiedzenia przyszłości.
Aby ukoronować troski i swój wysiłek z całego żucia
Cierpki w ustach samogon – pozwala się rozweselić !
Ku rozpaczy w głowie ( chyba ) znów błądzimy ?
Przez ten wiatr porywisty – – – szalupa się przechyla.
Nagle – cisza zapadła ( martwa woda ) i dzień się przeciąga
Twarzą w twarz się gapi zachmurzone niebo u schyłku nocy.
Poniedziałek – – – żagle ustają – – – po raz pierwszy bezradne
Przecierają oczy – – – łzy się ronią – – – Nasza – – – skonała !
Pod gołym niebem śmierć ( żona ) J. Moczygęby – zmarła !
Brzemienna była, pod fartuchem maleńkie serce rosło.
Spojrzeniem szeptała – – – Kocham Was – Drogie Istoty
Niemocą słów – dech jej zaparło – taka – młoda i piękna !
Mąż ( nad nią ) z czułością spogląda i gładzi po włosach
Drżący w każdym słowie – twarz w dłoniach skrywa.
Co będzie z ciałem ?
Sygnaturki jęk dobiega spod ramion krzyża.
Wali do wewnątrz martwej ciszy – raniąc każdą cząstkę u schyłku
Morze rozpaczy – – – rozhuczało się gradem łez.
Od tchnienia ( duch lżejszy ) odszedł – uniesiony w przestworza.
Niewiasty z olejkiem w pobliżu, bledną najpiękniejsze słowa
Następnej godziny ( głęboko tonąc ) nie ma już po niej śladu.
Kipiel morza i brak słów – świadkował opuszczonym twarzom.
Kronikarz ( powtarzając słowa ) notuje w sztambuchu;
Nie dane jej było dotrzeć do celu w umówionym miejscu.
Los tak zrządził – niesprawiedliwie – jakież to straszne ?
Dzień, znów wschodzi jak co dzień, ode dnia samego
Jutrznią, śpiewaną ze zdrowym rozsądkiem przekonując wiarą.
Nieprzyjemna gryząca wilgoć. Z obu stron woda za burtą bulgoce.
Błękit na niebie, fale wody poszarpane na strzępki – przyjaźnie się łączą.
W cieniu, mnóstwo postaci w beztroskiej rozmowie
Od żaru, krew w żyłach zaczęła się tłoczyć zuchwalej.
Patrz , widzisz ( hen) przed nami – – – l ą d – – – ku nam zerka !
Port na widoku – portowy brzeg – w oczekiwaniu – znojem się zmaga
Do niego wpływamy ziomkowie ( chórem ) pieśni śpiewajcie !
Na kolanach ( zwyczajem ) pieśń się unosi w odcieniu nadziei,
Odżywają na nowo ( w uszach ) słodko brzmiącą melodią – Boże, coś Polskę !
[ On ] – ciągle widzi ukochaną postać, jej uśmiech sprzed dwóch dni
Widzisz ( te ) bujne gałęzie rozcapierzone jak ręce w przekazie
Zobacz to ( palmy ) do nich mieliśmy dotrzeć, miały Cię ugościć
Teraz nie wchodzi to w grę, Machają ramiona – ślą pozdrowienia.
Ziemia obiecana …
Już wyrok wypełnił się w boskiej dobroci
Na nowym lądzie – zuchwalej śmieją się twarze
Patrzeć, zrozumieć, do wnętrza iść trzeba
Wśród dróg zabłądzeni – przełykają ślinę,
Gdy obcy ( z kpiną ) spozierają im w twarze.
Półgębkiem uśmiech – patrzeniem przez ramię
Wędrówki koszmar – niewiadomy początek
Byle nie okazał się dramatem w potrzasku?
Odrzućmy pychę, która nadyma policzki
Ostatnia deska ratunku w oku i uchu.
Na przodek – krzyż weźmy – na trudną drogę
Nieśmy z honorem – los człowieczy
Na ( obiecanej ziemi ) po jej bezkresach
Poczniemy ( wnet ) nowe życie budować
Nie ( bez ) powrotu w Ojczyste progi !
Niezbadane są nieba wyroki ?
Ludziom ( od pól ) wyrwanym
Z kraju niewoli, wojen i nędzy.
Dziś, wznosimy do nieba ramiona
Tułaczy nasz los w podarunku troski
Tłumnie szczęśliwi z dotarcia do celu !
Hołd – czynią – dla portu Galveston !
Przechodniom w Meksykańskiej Zatoce
Pod niebiosa – pieśń leci …
Serdeczna Matko …
Bądź – nam żywym strumieniem
Iskrą pośród ścieżyn bezdroży
W rozterkach znaki Twej mocy !
Czując treść i wydźwięk słowa
Coś za coś. Nic tu po nas!
Dzisiaj jak nigdy – uważajmy na siebie
Skoro gasnąć poczną latarnie!
Rzucają się w oczy …
Ze zdwojonym echem nurza się zachwyt skojarzeń
Od portu idą w głośnej mowie – kolejna uliczka
Na końcach nerwów każdy krok.
Kurzem podłoża docondrane stroje.
Katanki, sukmany, tradycyjnie na supły
Z koronkową kryzą w motywach – fartuchy, czepce
Kiecki, trzepoczą zwiewne u śląskich niewiast
Obrąbkiem kończące się – w pół łydki
W purytańskiej Ameryce, w jej ( interior )
Za nieprzyzwoitość wielką uchodzi !
Na nogach schodzone – komiśne chodaki
Z litymi cholewkami – wyblakłe buty odświętne
Kościołkowe, pokracznie sznurowane ciżemki.
Chusty wzorzyste z frędzlami, uśmiechają się szale
Wełniane kubraki z pętlicami w obrębie kreacje
U obcych wzbudzają – nieufne boczenie !
Są tutaj zagadkom, niecodziennym przejawem.
Mieniąca się w słońcu, dziwacznie wystrojona hałastra
Snuje się niczym pies po (Indianol-skim) porcie
Zamaszyście szurając buciorami o jałowy piasek
Tam i na zad [ czekają na kogoś ] kto im doradzi ?
Co mają robić – – – w którą udać się stronę ?
Od kogoś pozyskać – wiarygodne namiary ?
Swojaka, księdza ( krajana ) jak na złość
Nie szło uświadczyć – za – Kyrie Eleyson !
Pogubił się hetki – Nasz Naród w czekaniu
Po okolicy, ciasnymi krokami, ścieli się ugór i piasek
Grunt kiepski, umierają drzewa, nadziei zieleń zbladła.
Wśród jęków modlitwy i przekleństw
Winniśmy wzgardę dać winowajcy !
Jeśli Bóg istnieje – poczujmy się zawiedzeni !
W takt ociężałych kroków, nieliczna już grupa
Po bezdrożach, samotnie szła za cieniem w nieznane.
Do – San Antonio – z ciszą na ustach – to znów ze śpiewem
Iść nam potrza ( inkszych pomysłów nima ) trza obadać – skąd ten list
do Płużnicy dotarł – o treści tak złudnej nadzieją ?
( Je tyż człek bamontny – jak niy wiy prowda – podropiy sie ino po glacy ).
Spijając słońce, idą w chodakach, na bosaka, przez pola
Przez równinę, stopą pełną jadowitych tarantuli !
Grzechotniki, pełzają w ciemności, patrzą na swoje stopy
Kroki w natłoku stawiają ostrożnie . . . a kysz . . . a kysz !
Przodem – – – wśród spojrzeń z wyrzutem spraw cudzych … idą – meksykańscy farmerzy.
Zmówieni w porcie – właściciele rozklekotanych wozów, zaprzęgniętych w rogate bawoły.
Wiozą przybyszów (zawzięty) dobytek – poświęcony krucyfiks i dzwon z rodzimego kościoła!

Wśród tych zwyczajnych śląskich pionierów znaleźli się polscy rolnicy i rzemieślnicy, którzy w połowie lat 50. XIX wieku opuścili rodzinny Śląsk (południowo-wschodni kraniec Królestwa Prus), uciekając przed skrajną biedą, inflacją, wysokimi podatkami, uciskiem władz, dyskryminacją etniczną, epidemiami i klęskami żywiołowymi. 3 grudnia 1854 roku pierwsza grupa śląskich imigrantów – wyczerpana i głodna po dziewięciotygodniowej podróży morskiej statkiem „Weser” – przeżyła bolesne zderzenie z rzeczywistością zaraz po zejściu na ląd w Galveston: nikt na nich nie czekał, nikt w porcie nie mówił po polsku,
Ale gdy od niemieckojęzycznych mieszkańców dowiedzieli się, że do celu podróży dzieli ich jeszcze 200 mil, na które nie mieli, jak dotrzeć. Przywykli do trudów Polacy wynajęli meksykańskie wozy zaprzężone w woły do przewiezienia swojego dobytku i odbyli trzytygodniową pieszą wędrówkę do wybranego miejsca, położonego 55 mil na południowy wschód od San Antonio. Przed Bożym Narodzeniem sto rodzin było już gotowych do udziału we mszy świętej w Pannie Marii – pierwszej polskiej osadzie w Ameryce Północnej.
W kolejnym roku kolejna grupa śląskich imigrantów założyła osadę w Banderze, około 55 mil na północny zachód od San Antonio.
W 1866 roku do Panny Marii przybył ksiądz Adolf Bakanowski, by objąć posługę duchową w tej oraz innych polskich osadach w regionie, który opowiada o napotkanych tutejszych warunkach,Do wybuchu wojny secesyjnej w Teksasie mieszkało około 1500 Polaków.
Ze względu na liczne i różnorodne niebezpieczeństwa czyhające w tej części kraju, która wciąż pozostawała niemal dzikim pustkowiem, musieliśmy zawsze dbać o własne bezpieczeństwo. Każdy z nas posiadał karabinek, rewolwer i strzelbę myśliwską.
Strój duchowny zakładaliśmy tylko w kościele; poza nim nosiliśmy ubrania świeckie. W podróży – zwłaszcza konnej – wyglądaliśmy zupełnie jak zwykli amerykańscy podróżni. Niebezpieczeństwo groziło nam wszędzie: ze strony dzikich zwierząt i dzikich ludzi – a tymi drugimi byli Indianie … Kto musiał podróżować przez tereny zamieszkane przez Indian, zazwyczaj zabierał ze sobą jednego lub dwóch towarzyszy; wszyscy musieli być uzbrojeni”
Podczas każdego postoju obowiązywała zasada, że wszystko w promieniu pięćdziesięciu kroków od miejsca, w którym się zatrzymano, należało do podróżnego. Każdy, kto chciał wkroczyć na ten teren, musiał najpierw zawołać i poczekać na odpowiedź. Złamanie tej zasady oznaczało, że intruza uznawano za bandytę lub złodzieja, do którego wolno było strzelać” „Polska osada Bandera była najbardziej niebezpiecznym z naszych ośrodków ze względu na ataki Indian. Ilekroć musiałem się tam udać, zabierałem ze sobą co najmniej jednego towarzysza, a często nawet kilku. Zazwyczaj podróżowaliśmy dużym wozem, uzbrojeni po zęby – zwłaszcza w karabinki”
Księdzu Adolfowi Bakanowskiemu w podróżach do różnych parafii na teksańskich bezdrożach towarzyszył ks. Felix Zwiardowski. Według publikacji *Our Polish Pioneers* ksiądz Zwiardowski, obsługiwał również wspólnoty w Bandera, San Marcos, Falls City oraz kilku innych niewielkich miejscowościach. Wypełniając te obowiązki, podróżował po okolicy powozem zaprzężonym w dwa konie… Ksiądz Zwiardowski towarzyszył także biskupowi Pellicerowi oraz księdzu Nerazowi. Był znakomitym strzelcem i posiadał jeden z pierwszych karabinów powtarzalnych sprowadzonych na Południowy Zachód. Pewnego razu w 1868 roku, na trasie między Pipe Creek a Bandera, został zaatakowany przez Indian, lecz z łatwością ich pokonał, używając swojego karabinu powtarzalnego”.
Urodzony w 1840 roku w Mohylowie (na terenie zaboru rosyjskiego), Bakanowski przyjął święcenia kapłańskie w maju 1863 roku. Wkrótce potem wziął udział w nieudanym powstaniu styczniowym przeciwko Rosji i zbiegł do Włoch, gdzie wstąpił do Zgromadzenia Zmartwychwstania Pana Naszego Jezusa Chrystusa (zmartwychwstańców). W 1866 roku przełożeni powierzyli temu politycznemu emigrantowi kierownictwo nad misjami zmartwychwstańców w Teksasie. Podróżował wraz z nim inny emigrant polityczny, ksiądz Vincent Barzyński, oraz kleryk Felix Zwiardowski. Parafianie z Panna Maria powitali Bakanowskiego serdecznie; władał on bowiem biegle ich językiem, a oni po wyjeździe ich rodaka ks. Moczygęby od trzech lat nie mieli dostępu do posługi kapłańskiej. Bakanowski był gotów służyć pomocą w każdej potrzebie.
Pełnił przede wszystkim funkcję duchowego przewodnika i ojca dla polskich osadników, lecz bywał też lekarzem, egzorcystą, a nawet zbrojnym obrońcą przed napaściami. Ten dawny rewolucjonista dobrze znał się na broni palnej.
W Teksasie po wojnie secesyjnej panowało bezprawie, a złodzieje nękali polskich osadników na równi z innymi uczciwymi obywatelami. „W starym kraju czegoś takiego nie było, proszę księdza” – skarżył się Bakanowskiemu jeden z osadników. „Tam człowiek docierał do karczmy, gdzie mógł zjeść i wygodnie się wyspać, nie martwiąc się o konia. Tutaj trzeba spać w lesie, wśród grzechotników, i co chwila wstawać, by sprawdzić, czy konie nie zostały skradzione albo czy się nie poplątały”.
Podróżując między osadami – niekiedy na dystansie nawet 50 czy 60 mil – małym, krytym powozem, Bakanowski zabierał ze sobą rewolwer obok szat liturgicznych, różańca i brewiarza. Biwakując w teksaskich lasach, przyrządzał posiłki i czytał brewiarz, a nocą niekiedy strzelał z rewolweru, by uśmiercić grzechotniki lub odstraszyć kojoty (które nazywał szakalami) i inne dzikie zwierzęta.
Zdarzało mu się również wymachiwać bronią, by odstraszyć agresywnych Amerykanów – przeważnie byłych konfederatów, którzy nie darzyli Polaków sympatią. „W drodze, w domu, a nawet w kościele nie zaznawaliśmy spokoju od Amerykanów” – pisał we wspomnieniach. „Jeden z nich chciał wjechać konno do zakrystii i ostrzelać kościół”. Bakanowski zazwyczaj zawieszał rewolwer w kaburze na siodle, tak by był dobrze widoczny, „aby każdy, kto nie wierzył w Boga, szanował z daleka mój rewolwer – amerykańskie bóstwo”.
Zagrożenie stanowili również Indianie. Podczas długich podróży do Bandery towarzyszyło mu dwóch uzbrojonych kompanów. Jeśli musieli nocować w lesie, powstrzymywali się od rozpalania ogniska w obawie przed zdradzeniem swojej pozycji. Czasami Indianie zbliżali się do obozowiska, lecz konie płoszyły się i budziły trójkę podróżnych, którzy oddawali strzały, by odstraszyć intruzów.
Pewnego dnia, podczas indiańskiego najazdu na Banderę, miejscowy proboszcz, ksiądz Adolf Snigurski, przebywał w domu, gdy ten został zaatakowany. Gdy na budynek spadał grad strzał, duchowny odpowiadał ogniem z karabinka, dopóki parafianie – zaalarmowani hałasem – nie przybyli z odsieczą i nie odparli napastników. Na miejscu pozostał jeden ciężko ranny Indianin. Przerażony myślą, że mógł pozbawić życia drugiego człowieka, Snigurski nie odprawiał mszy, dopóki nie otrzymał rozgrzeszenia od Bakanowskiego.
Innym razem pewien parafianin, cierpiący z powodu bolesnego ukąszenia nogi przez grzechotnika, błagał Bakanowskiego o pomoc. Ksiądz udzielił mu sakramentów, po czym pojechał do domu po flakonik oleju, używanego zazwyczaj w lampce oświetlającej obraz Matki Boskiej. Po powrocie do domu ukąszonego mężczyzny Bakanowski najpierw przemył rany ciepłą wodą, a następnie za pomocą pióra naniósł na nie olej. Uspokoiwszy pacjenta, kapłan odjechał. I rzeczywiście – następnego dnia chory zauważył, że opuchlizna ustępuje, a ból słabnie. Dwa dni później mężczyzna czuł się już na tyle dobrze, że mógł wstać i pójść do kościoła, by podziękować księdzu.
Choć ksiądz Adolf Bakanowski być może chciałby dłużej pozostać na pograniczu, jego posługa była potrzebna gdzie indziej. W 1870 roku władze kościelne skierowały go do Chicago, gdzie objął opieką duszpasterską wiernych z parafii św. Stanisława Kostki.
Praca w Texasie nie była jednak długotrwała. Najważniejszym ośrodkiem duszpasterskim na tych terenach stało się Chicago, gdzie pierwszą placówkę (parafia św. Stanisława Kostki) zgromadzenie objęło cztery lata później. Zmartwychwstańcy tamże z czasem – rozmnażając swój stan parafii – budowali szkoły, schroniska, zakładali bractwa i towarzystwa, przez co w znacznym stopniu przyczynili się do rozwoju Kościoła w Ameryce.
Dzień …
w gorącej przestrzeni
męczą się słońcem
mozolą z wiatrem upalnym na twarzy
wieczory nieco zimniejsze
w księżyca cieniu stoją
pierścieniem rozlewa się noc
ślepa po stronie nieba galaktyka
w ciemnościach rozmodlona
przypatrując się bacznie nurtom
w strumyku, raźniej przytupują nogą
w przełyku piasek na suchych wargach
w swym gniewie przegrani
barwą wikliny otuleni
padają rzędem
Wody im brakło
nogi krwawo płaczą
kojoty w ciemności szybsze od antylopy
poprzez zakątki drogi nieprzebyte
garstka z nich – na wieczność ustaje
umierają na płaskim, niczym patelnia stepie
dookoła dziesiątki – – – tysiące mil
bezludzia – – – bez trumien na zwłoki
kaktusy ( jak drzewa ) z cierniem kłującym boleśnie.
Wędrowali uparcie – noga przy nodze
pomiędzy ciernie – blizny zmarnowanych godzin
los ich był srogi na wybranej drodze
Ziemię za pościel najwygodniej mieli
i niebo za przykrycie – migoce w ciemności
gwiazdy spadają zewsząd, chyboczą klęski i plagi
i widmo śmierci migota kpiąco, zwodzi
z nadejściem zmroku, ogarnia ironicznie trwoga.
Ktoś nam tu robi dowcipy – takie niewybredne?
Stosując je całkiem nie w porę …
Zdrada – oszustwo – ponad wszelką w wątpliwość!
Ktoś, zwichrowaną prawdą rzuca w oczy i waśń podburza …
Ksiądz – nie jest (czysty) wyrugował krajanów!
Bożej Mądrości – polecajmy skruchę …
Z przyciszoną wrzawą, burczeli pod nosem!

ks. Leopold Moczygemba, franciszkanin, pionier polskiego osadnictwa w Teksasie.
rozmachem szli – za daleko – zaszli …
był dzień – 21 grudnia 1854
„w San Antonio osadnicy jakimś cudem odnaleźli księdza – Moczygembę,
który powiódł ich znów około 100 kilometrów na zad, do miejsca,
gdzie za kościelne pieniądze kupił dla przyszłych osadników ziemię od irlandzkiego
bankiera Johna Twohiga ( przepłacając podobno – cztery razy )”.
Meksykanie wyładowali toboły z wozów, zainkasowali umówioną należność i odjechali.
I tu mały happy end: niedoszli osadnicy pozostali mocno zaskoczeni ;
sami … na płaskim, jak patelnia stepie. Nie było tu nic, nic kompletnie.
Dookoła – dziesiątki mil ukrywanej pustki.
W wigilię Bożego Narodzenia ksiądz Moczygemba odprawił –
( pod sławetnym dębem ) – pierwszą mszę dla osadników.
Był to symboliczny początek osady … nazwanej – Panna Maria.
Pod dębem – odprawiono wigilijną pasterkę …
Panna porodziła niebiańskie Dzieciątko
W żłobie położyła małe pacholątko
Pasterze śpiewają na multankach grają
Hej – – – kolęda … kolęda !!!
Skoro pastuszkowie o tym posłyszeli
Zaraz do Betlejem czem prędzej bieżeli
Witajże Dzieciątko – Małe Pacholątko
Hej – – – kolęda – – – kolęda !!!
Hej – bracia czy śpicie? Czy aby baczycie – dziwy niesłychane?
Trwoga ta od Boga – – – właśnie, coś się dzieje?
Jasność w nocy, choć nie dnieje – my ją taż widzimy!
Ino się boimy – patrzeć na to nocą – serca nam truchleją!
Z pastuszkami razem – dziś się radujemy!
Gloria – z aniołkami wraz wyśpiewujemy!
Bo ten Jezus z nieba dany …
Weźmie nas między niebiany!
Hej, kolęda … kolęda …
grudzień się zjawił nagle …
podkradł i przycupnął …
z zamkniętymi oczami wróg i przyjaciel …
przedświąteczny nastrój podnosi na duchu …
– – – ze wschodu – nie napadało …
– – – nie nawiało – nie zabieliło z nienacka …
– – – nie zimno …
– – – nie marzniecie …
wyście się – dość na śnieg napatrzyli …
dość – żadnych burzowych chmur …
teraz będzie wam zawsze ciepło …
boso, po trawie można będzie cwałować!
homilia … / nie jest oryginalna – ale uzdajana przez autora w całości – APK /
24 grudnia 1854
ks. Leopolda Moczygęby, do Matki Bożej Dziękczynnej – po ich przybyciu do Texasu …
Świynto Maryjo – Dziewico Wiekuisto…
Kaj jyno umiołowanie Syna Bożego, Kery bezgranicznie upodobał sie Tobie,
Coby wydźwignōńć pamiyńć ponad chóry janielske:
Wysłuchoj Ty nos i módl sie za nami wandrusami, a bez tōż szczynśliwcami,
Co tukej… Dzięki Ôjcu, szczynśliwie doszusowali.
Świynto Maryjo – wspiyroj Ty nos i wstawioj sie za nami:
Pochlybioj – coby Bóg uwolnioł nos i strzōg od wszelekich złości:
- Od wszelekigo niebeśpieczyństwa,
- Co na nos czucho łase i skore bele kaj.
- Od wszelekich mitryng, tropacyji i marasu.
- Człek ich ôminōńć nie jest we stanie!
One stojōm na naszyj drodze i wdycki bez końca medytujōm!
- Świynto Maryjo, Dziewico Dziewic, od wszyjskigo zgubnego wspiyroj nos fest, yno bez tōż do samego końca – nie puść nos po omacku.
- Świynto Maryjo, Pani nieba – od wieków Królowo całego świata, wspiyroj nos wdycki w każdym kroku – Ôjcze nasz, keryś jest w niebiosach.
- Świynto Maryjo – nadziejo wandrusów – módl sie dziś za nami… wesprzyj Ty kożdego – dziś tu markotnego, smutnego i zalynknionego.
- Świynto Maryjo, nojdobrotliwszo pocieszycielko uciekajōncych sie do Ciebie, Ty nos wspiyroj i módl sie za grzychy i zaniedbania podle naszego żywota.
- Świynto Maryjo – wysłuchoj, pytōmy! – – – Nos, co sam – na obcyjj ziymi żywot skuli tego zaczynōmy, dycki sie do Ciebie uciekōmy, niechby nasz ludek odczuł Twojōm pomoc – zawdy.
Tukej dycki fajnisty wiaterek zawiywo. Widzisz teroz, wiela poradzisz dać uciechy.
- My błagōmy wsparcia. Świynto i Chwalebno, nojmilszo Bogu ze wszyjskich Niewiast.
- Matka Dziynczynno – Panna Maryjo – na dobre i na złe!!!
Panna Maria . . .

Boże, któryś na pustyni
Błogosławił pięciu chlebom
Niech Twa łaska nam przyczyni
Chleba, życia, ku potrzebom.
Bądź na wieki pochwalony nieśmiertelny Panie
Twoja łaska, Twoja dobroć nigdy nie ustanie
Uchowaj nas, dopóki raczysz na teksańskiej ziemi
My, lud wierny, skrywany pod skrzydły Twojemi !
Tyś nam słoneczko zaświecił nad głową
I księżyc srebrzysty prowadzisz za sobą
Tyś gwiazdy rozrzucił w przestrzeń lazurową
Tukej zima w kręg bez śniega – odsłoniętą glebą
* * *
Kiedy oczy otwierał lękiem zastygłe na serio
Wzniósł je ku niebiosom wyrzekając w pokorze
Ty, co opiekę masz nad tym wokoło
Myśli moje, słowa moje – pobłogosław Boże
Potem wiernych – troski, znoje
Poświęconą skropił wodą
Wielki Boże, dary twoje
Niech do szczęścia nas zawiodą.
Pierwsza noc …
głuche pustkowie
otoczone strachem
dookoła cisza
ani ptak się nie odezwie
ani liść na wątłym drzewie
razu nie zaskomli
głucha cisza hen daleko
dziarsko księżyc wschodzi
splendor widać nieba
w mroku kroków roztargnienie
matce oczy mdleją
czuć westchnienie bólu
dwa grzbiety pękate
spódnica – spodnioki
dycki patrzom pod nogi
pierwsy krocy mąż brodaty
gadzim jadem ukąsana
omdlewa niewiasta
nie potrafi iść przed siebie
moje serce jest dla ciebie
w domu małe dzieci
widząc kogoś w czerni
zasłaniają oczy
śmierć, ból wielki.
Na pustkowiu łzy …
Gdzież ta chata mchem obrosła Co mnie wychowała ? Gdzież jabłonka tam wyrosła Co w ogrodzie stała ? Gdzież to źródło czystej wody Z pod ziemi bijące ? Gdzież ten widok w duszy młody Jak kwiatki na łące ? Chata w gruzach obalona Źródła bić przestały Jabłoń w kaktus zamieniona Jeno łzy ostały.
Dola …
w ocak ciymno serdce boli
i zapłakać kce siy
pódym sukać lepsy doli
wywoływać w lesie.
przyjońć chlebym, solom przyjońć
W scyrej gościnności
Odezwij siy lepso dolo
I zawitoj w gości.
Na pustaci między krzewa
Darł siy pośród ciszy
Ale słowa wiatr odwiewa
Dola nie posłysy !
* * *
Och - ni mosz tu ciynia
jako w olszynioku w lyszczynie
co gowa osłoni
Och - ni mosz tu wtóru
bo strumyk nie płynie
ze szmerem po błoni !
ku nim tęskniy z wieczora
z jutrzniom wzdychom i płacze
com pożygnoł nie wczora
jutro niy obacze !
Cień, co staje o zmierzchu …
1. Wypalone słonko z pozoru się skrywa Kropelkami rosa roślinność okrywa Rozgrzane powietrze w cieniu nie ulżyło Trawy stulają spieczone kwiatki Pochylają główki na łodygach bratki Niczym srogie węże ciała ich skręcone 2. Dzieci usnąć nie skore bolą brzuszki od głodu pszczoły brzęczeć przestały nie zbierają miodu kowal młotem nie wali nie brzęczy żelazo Wszystko śpi już bez ducha noc ziemię okryła Bóg, kotarę zasłonił ciemność izbę spowiła On, nam senność darował dla spoczynku po trudach.
A
Piaskiem po oczach …
Dalibóg – Ślązacy, wsadzili ziemnioki,
Darnią przykryli, gliniastą skorupą
Na spalonej ziemi wystrzeliły kiełki.
Słońce, zrzuca snopy światła - złociste
Z rana, hojnie dzień się snuje - po ścierni
Ku wieczerzy, słońce schodzi - głową w dół.
Ziemia drzemie powalona w spoczynku
Kiedy lato praży słońce, cierpnie skóra na plecach
Pora suszy pali w krtani, głowę od snu odrywa.
Wzdłóz pobocza śmiech gaśnie, węży pełny garnitur
Febra czycha obrzydliwa, nieznajome chorości
Dziesiątkują Naszych ziomków - pleniące się zapaści.
B.
Czy widzicie tą lepiankę za osłoną mroku
Przy kolebce matka we łzach nieustannie ślęczy
Niespokojna o swe dziecko co w zagłówku niańczy.
Z wielką trwogą wciąż spoziera na twarzyczkę bladą.
Przypatrując się oczętom skargę dziecka dzieli
Niespokojem w roztargnieniu w oczy se patrzeli
Zapadnięte ma policzki, oddech ciężki na kredyt
Czegóż by Ta nie dała - by mu życie ocalić
O Panie; bez wahania włosy wyrwe - byle jutro oddalić
Płacząc rzewnie, każe zasnąć dziecięciu.
Na skraj świata powędruję dla Ciebie.
Wszystkio oddam ... życie swoje ... dołoże.
Coraz głośniej śpiew ptaków, co budzą o świcie
Z taką samą czułością w ostatecznej udręce
Ósma rano [ nieszczęsna] załamuje ręce.
Na samprzódzi [ onego ] nieszczęsnego poranka
Ojciec klęka, gdy próg izby przekroczył,
Widok smutku zastaje [ więc się stało najgorsze ] !
Na pagórku mogiły, stosem cierpień usłane
Sztywne rzędy bez radości martwy piasek
Przekonujom się rychło, tak być jednak musiało.
Fort Dearborn …
dopiero w marcu 1837, Chicago ( nabyło prawa miejskie )
Od brzegu z furkotaniem komarów roztrzepotane powietrze
Potawatomi z błyskiem w oku płynęli czółnami wzdłuż szuwar
Ślimaczym krokiem, z rozbieganym wzrokiem w gąszczu horyzont
Zza chmur nie widać słońca. W obłokach spacerują pioruny!
Czuć ostry swąd siarki. Lunęło strugą rzęsistego deszczu.
Po tafli jeziora dzień się przeciąga w kolorze granatu. Wrzask!
Mewy w bieli siadające na falę, niedbale moczą końce skrzydeł
Ryby uciekają z frustracją, świat się kręci, w wodzie przestroga.
Tak jak przed wiekiem mrok siejący niepokój zjawą na drugim brzegu
Ludzie, ukrywają się gdzieś w zakamarkach niewielkiej osady.
Chaty, ułożone szeregiem wzdłuż brzegu bojaźń na szlaku
Długie dni bycia w rozciągnięte sieci i palce cuchnące rybami.
Wielkie lasy wokoło bagienne pola (kraby tu mają przystanek)
Komary (nie do zniesienia) z odległych wyżyn pławiąca się rzeka
W dorzeczu mokradeł smugi dymu i mgła szarą płachtą przysłania
Małą osadę w wilgotnej buszu gęstwinie, ktoś ogień cudem rozpala.
Ogień przemawia i śpiew słychać nobliwy (do Boga) patrzą oczy
W sklepieniu otwór pozwala uwidzieć księżycową syntezę
Traper (obieżyświat) w złudnej marszrucie z nóg zwalony
Przygląda się bacznie w zaroślach ukryty, śród bujnej zieleni.
Muskularny blondyn o oczach niebieskich, jak zatoka w odbiciu
Tam-tamy w trakcie nastroju nieruchomo zakrzepłych oczu
Kobieta o kuszącym profilu nieświadoma niczyjej obecności
Pomiędzy drzewami brzóz idąc (wzrokiem) nadziali się na się!
jak świat światem …
To tu – z potrzeby – rodzi się – wielki przemysł
Jeden po drugim, wyrasta ze zdumieniem
Z czołem wysokim, sny wcielane w życie
Z ulgą otuchy, drzwi otwarte na emigrantów
Z pomysłami, przybywają nowi pod rękę
Obcując, bez trudu uczą się tekstów prawa.
W nowej roli okrzyku – Wolność i Sprawiedliwość
Wspaniałą barwą – koloryty sztandarów
Świadomie – ktoś – wymyślił te słowa – chyba tu
w Nowej Ojczyźnie – czas uporać się z przeszłością
Możesz mówić swoim językiem. W obcym miejscu
Bądź odważny – ilekroć usłyszysz głos poniżanych
Bądź czujny i poznaj taktykę dla bezbronnych
Szczęściem jest sypiać na zachodnim brzegu.
Eldorado, rosnące rzesze osiedleńców, splendor
Żywioł własny, znak daje nosić broń, walczyć jak inni
O niezwykle cenne runo. Złoto, skutkiem łamania reguł
Wszyscy świrują, później czy prędzej drżąc z lęku.

ChicAgo-Land – 1871 … ( o krowie, co mogła kopnąć lampę ) ?
O jak straszny jest lęk
Jak desperacko łzy zjadają do głębi obłędu
Próbują ujść – lecz nie ubywać
1.
Chicago; czerwone z pożogą miesiąca
Z pożaru blaskiem wspomnienia wychodzą
Wypalonych ścian odpryski (hen) na drugą stronę
Lampą naftową okopcona (nieszczęściem) stodółka
Faktem niezbitym zostanie w historii miasta
Po wiek wieków iskrą szeleszczącą w słomie
Lotnymi wiatrami, ognistym mieczem zranione
Nieludzką ręką łuny w kolorytach wieczoru
Spalonych dachów ( tkwią ) wypalone krokwie
W ogniu witraży rozsiewają się zgliszcza.
W głąb nocy nurkują pomarszczone głownie
Z lamentem kaszel . . . tysiące załzawionych twarzy
W rękaw jesieni ( po nocy ) spogląda pół miasta
Iskrami zdarzeń z nieba sypią się płatki
Nieszczęścia się piętrzą wśród strasznego hałasu
Niebo pękło deszczem – we właściwej chwili.
Zygzakami głaskana noc burzliwie migocze i gaśnie
Księżyca róg zatopiony w bezmiarze Wielkiego Jeziora
Rozściela się chłód od brzegu wieje miotane burzą powietrze
Rzeczywistość dnia w mroku bezludne ulice śmiertelne widoki.

Mrs. O’Leary portrayed a sinister-looking, old woman. Photo: Courtesy of the Chicago History Museum
2.
Osada senna. usnęła przy blasku naftowej lampy
Dzieciarnia skulona z głowami na stole skrzypiącym
Dzbanek mleka uciszył gaduły – sroki skrzeczące.
Spać poszli, wpierw licząc okręty wzdłuż brzegu.
Akurat w dzień suszy, kiedy zmarła – lady McLinda,
8 października ( wiatr ) zaprószył niemiłe zniszczenie
W małej obórce na tyłach posesji rodziny O’Leary
Porą, gdy cichły z wdzięcznością celtyckie ballady
Zajęła się słoma. Nad rogacizną buchnęła chmura ognia
Smugi dymu kiełkują w roztańczonym roju iskier
Szalony taniec wichru w stronę miasta niesie pożogę
Niedaleko od remizy, strawione wszystko do gruntu.
Gore … gore … na odwieczerz zenit przeraża
Oświetla widmo chmur i tych co stoją na straży
Bezmiarem patosu nawałnica się krwawi
Zaskakując w ciemnościach ostrością widzenia.
Chicago – – – w pół zdania – – – zalane morzem płomieni
Kule ognia strzelają w górę wysoko . . .
Odbija się łuną, W jeziorze podwójny horyzont
Gorącem pachnie dym gęsty, dookoła swąd
Spalenizny kikuty, trzeszczące miejsca klęski
Naga okolica w imię pięknej odraża
Przesiąknięte śmiercią krzywiące się budynki
I wichru taniec w oddechu szalony.
Żałobny marsz piekła i niebo całe gorejące
Chmury iskrami rzucają spojrzenia
Dotykając skroni, wzruszeniem ramiona
Głaszczą włosy najeżone lękiem.
Popiół parzy w stopy językiem smoka
Ognisty potwór zuchwale sunie w różnych kierunkach
Dziejowa misja na oczach zmęczone powieki
Marą łuny, zgliszczami kopcą niczym z kadzidła

Popiołem okryty strach – nerwowo oczekują – deszczu.
Spora diaspora …
( gdy, zobaczyłem zdjęcia i kufer podróżny po dziadku )
1
Sto Roków wstecz – odsyła mnie ( mój dziadek )
chłop z podtatrzańskiej dziedziny . . .
z gromadką śmiałków co ( dojrzewali w obliczu historii )
pod naporem emocji ich życie bez rytmu i gorycz w każdej żyle
spękane wrota, bujda i bezsens o który potyka się wielu.
Chcąc wyjść zakazanym pasem z najbliższego im sercu regionu;
z „ galicyjskiej nędzy” po spękanym chodniku zatarty trop
i brama spogląda na poły otwarta w mierzwie historii
ani drgnie. Pomiędzy krańcami niegodziwość zapuściła korzenie
burząca się krew w żyłach ( rok za rokiem ) dążąc do celu
wszystkie drogi usłane cierniami.
Tam dalej na fali szczęśliwe ( okno na świat ) da nam pracę
dopisze szczęście z (nie)wielkim bagażem zgubić się w tłumie
z dala i dalej od imperium – Austrio – Węgierskiej – guberni
anonimowo w podróży na Zachód wędrując.
( na zdjęciu wygląda dziś jako zdobywca )
Nie było wieczora – co by nie gwarzyli w kręgu
o życiu o motywacji, która ich świat uszczęśliwi
jak sen – jak manna z nieba, długo daleko z bijącym sercem
codzienność, której nie dało się dłużej trawić.
Ojcze Nasz – Któryś jest w Niebie …
Potem długo nie mogli zasnąć.
2
Kiedy Nasi – przyjeżdżali – za „ Wielkom Wode ”
abo, kanysi w inny zakątek Eldorado
jadąc przez pojedyncze dzikie miasteczka
nie zatrzaskujom za sobom dźwiyrzy.
Rozszerzajom ocy na obcy język – tyko słuch
i gęby w gromadzie na oścież ozwarte
ogorzałe twarze przysłuchujom siy obcym rozmowom
Zmęcony wzrok pragnieniem siy obudzić
na słaniających siy nogach wyobrażnia siy ślizgo
i huk pryskających marzeń przed skradającym siy życiem
bariery kolejnych myśli budujom zasieki
w obcej kulturze złożoność ma swojskie nawyki.
Przedtem o świecie – widzieli – bardzo nie wiele
Wyrośnięte ich wierchy sprawdzają się w opowieściach
Stąd życie kiełkuje pomiędzy szczytami a dnem.
Intencji i pragnień też mogli zabrać (nie) wiele.
Za dużo wszystkiego, za mało rozliczyć się z jutrem.
Okrzepli aby ustać – zapuścili korzenie
z okruchów tradycji ulepili zlepek.
Gwarą śpiewają śpiewki i uczą się tańczyć
Nie dali się przekabacić – więc są ocaleni.
Krzyż na drogę ...
Morze - którędy wkrótce popłynie nasz okręt
Powiedz, dokąd podążasz z rytuałem ulewnych chmur
Równiny i góry, szeroko rozlany zuchwałścią kontynent
Na linii przepływu, za kręgiem widzenia przenikliwe obszary wód
Zatopione w milczeniu wyspy, ciekawie z falami się biją
Wałęsające się ptaki kołują inaczej niż nasze.
Do jakiego portu zahaczę ?
Zrozum ludzką udrękę ?
Przy porannym słonku, obłoki zeszły na gliniasty brzeg
Dwie żarłoczne mewy - bój toczą o kęs
Skórka z chleba jest łupem, morskie ryby pływają
Wzdłóż burty wszystko, przepełnionym lękiem
Falą rozkołysała pokład i chłód wieje, pod stopami drgania
Morze jest ciągłą kipielą - dławiącą ością
Od głowy do ogona, głębią idącą przed siebie
Dziś wszyscy są razem, patrzą na wszystko
Z rękami na podbródku skrzyżowane myśli.
Horyzont wciąż daleki, widok oderwany od brzegu
Do gwiazd wieczornych spazmatyczne ścieżki
Z obu stron awantura wiatru, niezmierzone morze
Na ludzkich oczach, wielokrotnie odpychając się falą
Od kilkunastu dni pod wpływem emocji
Wschody, zachody słońca z otwartymi ustami.
Parowiec z kominem z własnym symbolem
Oliwna woń, pokładowych łańcuchów chrzęst
Bandera, trzepotaniem na zachód ma dziś zajęcie
Okręt, płynący pod prąd. W turbinie piana się miele
Prącą falę wyrzuca, morskim węzłem się krztusi
Pomiędzy dwoma światami, wachlarze bełkoczą. Falujące półkola
Muskają o nadżarte nabrzeża. Szturmem fala się wżera
Szerokością zatoki, przypływ i odpływ w ruchu bez końca
Rytm morza wchodzi - wracając wychodzi . . .
W takt oceanu, niebo i ziemia w bezgranicznej toni
Morska latarnia, kołysze się wspomnieniami ( z lądu ).
Ellis Island – wpływamy zakolem na nie otwarte już morze
Mewy i krzewy w okopach wody,
Z biblii czytanie, wina rozlewanie . . .
Stoimy wryci w duszne staroświeckie odzienie
Ponad zwierciadłem wód w nasze wnętrze się wtacza
The Statue of Liberty ( Statua Wolności ) dumna witając każdego !
PS.
łacny dudków ( mój dziadek ) dotarł na drugi kraniec „ ziemi obiecanej ” w 1905 r
100 lat pózniej - wiersz ten wyzdajał, Andrzej Pitoń - Kubów - 2 pazdziernik 2005 r
( … ) Tętno Ameryki …
( wyczuwa się jego światowy charakter ) !
Ze słodkich wód brzeg się wynurza półgębkiem
Drętwieje niczym ogromny nochal lichwiarza
Garbate kępy traw nad przełomem rzeki moc woni
Wata z chmur pięknie przemienia się w kwiatki
Słońce o mokre skały odbija swoje koleje losu
Błękit, rajcuje z falami aby dać życie szuwarom.
W głębi przestrzeni znak obecności człowieka
To kamienice – szare – czerwone – brązowe
Wznoszą się z bliska coraz bardziej widoczne
Na mokrym żwirze wysypisko dmuchawców
Malowane domki – pośrodku – macierzyńska miłość
Aby, się spełnić – musisz mieć kąt jaki-kolwiek.
W porcie, okręty rzucane dryfują w rytm tańca
Cztery żaglowce; załoga z młodych ludzi złożona
Zdjęte koszule jak u mieszkańców raf koralowych
Słońce, smugę cienia kładzie na przeciwnej ścianie
Majtkowie, na masztach jakby im życie zbrzydło
Z tej i z tamtej strony – parowiec pre na wydechu
Aby odpocząć w Chicago – kłęby dymu zostawia.
Ku, miastu się wbija na srebrnej fali, przemknąć
Wzdłuż brzegu, rybacy przynętę nurzają w jeziorze
Ręka na trzonku styliska w tanecznym pląsie kołowrotek
Patrząc od nadbrzeża, chlubą portowy falochron
Sam się sobie przygląda tonący w głębi korkociąg
Tętniące życiem miasto, przez okna wlatują komary.
Dachy, barwne w mozaice figur, kwadraty, romby
Skrzypiące podłogi po kątach więzy rozluźnione
Dziewczęta, przechadzają się krokiem tanecznym
Powoli w sposób czytelny, bez słowa odchodzą w
Światła latarni. Tylko piekarnie nie śpią za zakrętem
Zapach chrupiących kajzerek. Poszukiwacze przygód
Bałamucą nocnym postępowaniem, bezsenni, bezimienni.
Handlują wszystkim co idzie; mydło, widły, powidło
Śledzie, nafta, olejki z oliwek, napełniacze do lamp
Romantyczne niewiasty, dolewają do kopcących ogarków
Skrywając się za kotarami, omdlewają w żeliwnych wannach.
Zdziczały busz ( upartym krokiem ) stał się parkiem
Zasadzono egzotyczne drzewa – kazali za bóg zapłać.
Prostokątny spojrzeniem obszar z fosą przez środek
Dzielący miasto na cztery części – N – S – E – W
Siedliska ludzkie pęcznieją śladami ludzkich rąk
Robotnicza część miasta – naprzeciwko karczmy …
Rozstaje dróg, na tyle – świątynia Świętego Patryka
Św. Patryk, zerwał drżący cud – kłos koniczyny,
Aby, uświadomić wiernym tajemnicę Św. Trójcy.
Szkoła z wizjami, obok klasztor opustoszały po pożarze
W trójnasób architektura sakralna, bijąca sercem wiary
Na kościelnej wieży – zegar – po północy swobodniej oddycha
Spóźnialski idący w ciemnościach ( ktoś dał mu w zęby )
Opuchnięty szpital – przytułek dla ubogich – odwszalnia
W łagodnym świetle mydlanych baniek – łaźnia miejska.
Za mostem w przepychu wszystko co godne uwagi
Odnogą najbardziej tętniąca życiem część miasta
Oddychaj pomiędzy jednym a tym samym brzegiem
Zbiegło się tutaj ( pięć) najważniejszych szlaków
Na każdy weekend ludzie mają tu więcej czasu do stracenia
Wszędzie widać – coraz to więcej kupieckiej aktywności.
Częścią wydarzeń ( główna ulica ) kieruje się w poprzek
Przyjemnie można nią dojść do cmentarza –
Właśnie z paradami idzie tu-tędy – f u n e r a l . . . (pogrzeb)
Obok cmentarnej bramy uśmiechnięty – Saloon & Tavern,
R e s t a u r a n t ( z orkiestrą dętą ) dla wyższych sfer
Z krytymi pluszem fotelami – odbija się znośne światło.
Stypa – żałobny dzień. To tutaj ruch w interesie ( potrójny ) !
Rezolutnych starców ulubione miejsce (stypowych) spotkań
Na początku sztywni milczeniem, chodzą z niemocą słów
Szklaneczka pełna – po czasie się rozkręcają i robi się żwawo
Słodkobrzmiącą pieśnią ( Kasia izbę zamiatała ) z ich gardeł
Tańczący tłumek ( wokół włości ) cały parkiet upchany.
Dalej łuk ( spinającego brzegi ) podnoszącego się mostu
Naturalnie, że usprawnił on kanał odchodzący w głąb lądu
Postępująca budowa, linii kolejowej i fabryk
Spowodowały, że bez kłopotu idzie tu najść pracę.
Okolice zaczęły gwałtowniej się rozwijać
Stając się zarzewiem agresji i niepokojów.
PS. Polacy, są tutaj inni … (naj)zwyczajniej ciężko pracują …
Sami swoi … (bo – Polak, to brzmi dumnie ) !
Proste – Słowiańskie to dusze – wielce kontentni – ludzie odważni
Jednako z orężem i pługiem w ręku, posuwali się na przód
Zamieniając lasy rozległe, dzikie obszary, w urodzajne pola.
Sporo zalet. Nade wszystko miłowali, braterstwo i wolność
Sami miłując swobodę (bez sensu) nie wydzierali jej innym
Nie obce im pospolite rzemiosło, garncarstwo i płótna ścibanie.
Przy ognisku, śpiew lubili i gędźbę w radowaniu do rana – białego
Obok zalet chlubnych, wady też mieli niemałe, wśród wnętrza
W jedności niezgoda i zamroczenie (lgnięciem) do obczyzny.
Gdyby wśród leśnej głuszy, nie było zabobonnych spotkań
Rozdrabniających się plemion. Ich natury porywcze, zrodzone
Od zarania dziejów, bez uległości fakty, plątały myśli wodzów.
Liberum Veto – smutną prawdą z naszymi przywarami się wlecze
Pomimo wiary ludu, prastare lęki i ręce w jednoznacznym geście
Tłoczno na zaścianku i ścisk do półmiska, łyżkami dudnienie.
Gorączkowe próby. Zesłańcami użyźniano krańce Sybiru
Szli Nasi, na przekór porom roku w dziurawych butach i boso
Żałobna blizna w historii, ożywiony obraz tragedię porusza.
Okropność jaką cierpimy w znoju i trudzie ( to Nasze ) i żaden lud
Po sąsiedzku, własnego smutku nie był w stanie na szali pogrążyć
Od wieków ( Nasi ) w półmroku błądzili i błądzą niechlubnie (za chlebem).
Błądzimy wciąż! Los spuszczonych z uwięzi do światu nas goni
W szkatułach historii nie ma sensu mataczyć. Nie mając wyboru
Zaciśnięte usta tamowały szloch, z konieczności zapuszczali korzenie.
Emigracja uczyniła nasz wybór nadłamanym dramatem.
Jest prawdą – kto był i jest tułaczem, wie o czym mówię . . .
Próbując cofnąć – przypadkowy czas się zawiesza – drążąc sumienie.
Moc smutku, zbudzona niegodziwość wychodzi na spotkanie
W niepamięć odchodzą rozwarstwione lata – nie sposób ich ukoić
Ubogich kątów wątek i rzeczywistość drogi usłanej własną historią.
Do fabryk, szli do dnia o świcie (z obowiązku) gospodarkę ożywiać
Odmierzane surowo godziny, wypełniają ich dzień utrudzeniem
Wieczne skurcze opuchniętych nóg – brną, dopóki sił – będą iść.
Miłość do kraju – poza granicą perswazji – porzucony dom
Za wodą, wśród mglistych poranków spojrzeniem wstecz
Porządek rzeczy ponury i dumny ogarnia duszę zachwytem w krąg.
Nie dajmy sobie dmuchać w kasze – jakież to polskie, jakież to nasze …
Odsłoną w kolejnej fazie – – – nie uświadczysz narodu
Aby, godnością zacniejszy był duchem obyczajnym
To zaszczyt nie lada, wciąż myśleć o sobie pochlebnie.
Od dawien dawna, żyją w ludowładztwie korzeni
Sztandar (ostoją na czele) od przeszłości im wieje
Aby, po walce o cele, zadość uczynić sobie nawzajem.
Sporne sprawy, rozbudzone na ostrzach konflikty
Załatwiają, szukając skutecznego leku. W tumulcie,
Rozsądek – ostatnią im zawsze – daje nadzieję.
Życie, wiodą (skupieni) w kręgu, ze świętym obrządkiem.
Nie są niegodziwi – ani łacni cudzego bogactwa.
Z natury ckliwi – skłonni do złego nieczynienia.
Są fundamentem w odbiciu wdzięcznością Wszech Ojca
Bóg jest Panem ich świata i przeznaczenia!
Tak jest i było … od zawsze … na zawsze!
Lecz, kiedy śmierć. staraniem zaziera im w oczy
Czy, to w chorobie duszy, groźbie postradania zamysłów,
Czy to na wojnie w szczęku oręża? Nie brakuje im tchu.
Zaś kiedy, miażdżących cięć cudem wzajemnie unikną
Na ołtarzach, kwiaty w wazonach ofiarnie rozmieszczą
Sowitą ofiarę i wotum w zamian wspólnej radości.
Są, czcicielami ognia – – – na oswajalność światła
Palenisko budują, najzwyklej z łupanego kamienia
Otwór, do ujścia dymu umieszczają w rogu powały.
A kiedy się ogień we wzlocie zdrowo rozgrzeje
I blaskiem płomieni w uprzejmości obdzieli
Wodę w kotliku i starca, bo tutaj wszyscy są razem.
Tudzież, radość objawia – pomnożona dzieciarnia
Gwar, leci nawałą swawoli z piosenką jest wolność słowa
Przez rzekę nikt nie próbował – przejść suchą nogą.
Na mocy ziarna, gleba chleb rodzi. Rozumnym życiem
Niechaj przynosi wszystko co dobre, życzliwie nadarza.
Oczami lęku – kobiety w bólach się modlą o połóg.
Nie pozwól umrzeć w nie porę, żebym nie odeszła
Zagubiona w otchłani! Ze spuszczoną głową marzenia.
Daj ulgę, cierpieniom ducha całego, wierność do końca.
Wdeptani w nieudeptaną ziemie …
Wyniośli protestem swobód – boso pobiegną przez osty
Głód znoszą, spiekotę, w niedostatku ich wszystkie znoje
We wszystko wierząc głęboko się chylą, do końca żywota
Skryci. Do cudzoziemców odnoszą się nader przyjaźnie
Pokazując im drogę, ochraniają od nieprzyjemności
Od dawien dawna – bramy do grodów – ostawiają otworem.
Zabawy w lasach – gdzie nurt rzeki pod głazem tajemnice chowa
W pożądliwych spojrzeniach – iskierka, co dreszcz budzi, westchnienie
W wąwozie, kwiaty paproci naszych uniesień z małym namysłem.
Owce i krowy hodują w niebotycznych górach, uprawiają rolę
Wina ich z miodu leśnego – więc przeto – modły o pszczoły,
O urodzaj, o pogodę, o stałość niewiast – ofiara z trzech szklanic!
Siedem cnót spływa od serca …
Gdzieś z oddali głos się nawarstwia – rozkołysany dzwon
W osadzie świątynia góruje zdobiona ludzką ręką
Ostrzem siekiery najwyższej formy sztuka, domaga się szacunku.
O Panie (upadku) po trzykroć, coś dał nam zalążek wiary
Prowadź do końca (wytrwale) w imię Ojca, Syna i Ducha!
W pobożności przykazań niestali, wybrańcy nieba ubodzy w Panu.
Cieszą się, gdy Bóg o poranku wypuszcza na świat słońce
I każdej nocy ze smutkiem go chowa. Różne różności, które nas kręcą
Pomiędzy codzienność, życiowe pomyłki parskają śmiechem.
Nagrobki w olszynowe krzyże, wymagają czułości, dopóki sił
Z ziemi włoskiej do Polski – krwią karmili udręczone stopy
W boju niemi (obrońcy honoru) krwawią im rany przeszłości.
To tu …
1 (na obrzeżu Wielkich Jezior )
Dawnoooooo … bardzo dawno – na odludziu – za wzgórzem
co nazwy żadnej ( na wówczas ) istniejąc nie miało
w omszałych lasach, opodal rzeki, gdzie sowa oczy otwiera
na życie szare w czarne koszmary, nawlekają się gwiazdy.
Mży wśród strumieni, na wskroś jezior sennych, bitne plemiona
żyją pospołu, wojownicze ich szczepy, w rytualnych kręgach
bębny dudniące w ekstazie, żądza wojaczki ich zżera
o coś – krwawe porachunki, odmierzają puls tysiącom tragedii
Pióropusz z oskubanych jastrzębi drżący z lekkim podmuchem
wysoki płomień ciepłą tradycją wyrosłą pomiędzy źdźbłami
w bezmiarze Wielkich Jezior kamienie i kości na szlaku
pułapka pomiędzy wzgórzami potęga ducha – dobrego i złego
2
Nie bez powodu loch wspólnego grobu, u stóp wzgórza
horyzont zdarzeń i przestrzeń nieznana w malowidła naskalne
na chwałę idąc przez wieki wśród upokorzeń, teraźniejszość
na prerii, życie kruche i popłoch gada, wśród traw sennych tła
Lęk z bojaźnią w uścisku, księżyc na własne stanął nogi
zwolna na nów się gramoląc z ociężałych grzęzawisk
rozciąga ramiona, niczym łuk ponad widnokrąg moczarów
chmury suną na zatracenie, wędrują z ufnością na wietrze
W mrocznych przestworzach gwiazdy, jaśnieją na zmianę kwadry
mrugają blaskiem. nad przepaścią tańczący pająk, na mokrym brzegu
wdowia czerń zaplata włosy, z pospiechem palców lata rozwagi
wplątuje do warkocza, w świetle księżyca droga wijąca się w deszczu
Ukojenie powraca do głębi. nad ranem kojoty biegną poboczem
kaganiec przestrzeni czyha rozległy, pod wrażeniem kontury planet
o zmierzchu w ślad za promieniem promień, słoneczne promienie
z wysokości galaktyk od czasu do czasu spadają małe wielkie nieszczęścia.

„Odżibwe ” … [ Ojibwejowie ] * indiańskie plemię znad Wielkich Jezior
[ Ci ] byli epizodem kolejnych pokoleń, z nad Wielkich Jezior
Nie dali się zepchnąć z garnuszka łowisk. Za zieloną drzew zasłoną
Pochyleni chyłkiem, wycofali się z głową zadartą do góry.
W górę rzeki, nocny głos niepokoju (huu – huu) i czujne gwizdy
Trwożą powietrze porachunki wodzów – ich zwycięstwa i klęski
W zwarciu sporów brutalni okropnością, mściwi, wydrapują oczy
Pułapki, płonący stos, czcząc słońce, stopy wędrują w rytualnym tańcu.
Bojaźliwy wszechświat, okrutny od innych, na krawędzi chaosu
Nie daje chłodu, deszcz na przekór słońcu, skałom żłobi twarze
Ciała pełzają głową w otwór, zakamarków i popękanych fałd.
Z gnuśnego światła jaskiń ( za potworami ) z pychą wypełźli – Irokezi
Na firmamencie krzykliwych wzgórz, zespoleni ruszają szturmem
Korytem gniewna rzeka, lekki ma uskok i kolor szarych kamieni
Ich ród o dzikim wyglądzie, od nienawiści do okrucieństwa
Szerokim kręgiem idą, z uduchowieniem świerszczy, huczą sowy
Wśród traw koczują, w zakątku głosy zuchwałych kobiet i dzieci
Zbierają się w grupki, jako te ptaki na niebie, ruszają bezdrożem
Zaciśnięte pięści. W żarze krwi zastygają, na manewr wroga czekając.
O świcie znów, plemienny rozszerzają zasięg, by móc się spełnić.
Po rozmazanych wzgórzach ogrom słońca i nieba splendor
W lustrze wody, przeskok cienia nad śmierci rowem, dogorywa bitwa
Wódz na wzgórzu, z dala od innych, sam na sam z urojoną pychą
Wiatr, niemym krzykiem z mgieł otwiera przestrzeń
Każdego dnia, skrzydłami bijąc o staw, nadlatuje rybołów
Zatacza koło, niosąc w szponach zdobycz
W ustronie wraca ze czcią – przesłanie przynosi
Spełniony z własnych skrzydeł wyskubuje pióra
Na oczach dogorywa tchnięte ognisko
odwraca się Wielki Wóz – senne ślepia wiąże
Zanim słońce znów przywróci im mowę.
Przez lata (Wolves) coraz bardziej na zachód – hieroglify stóp
Przemykają ścieżką (raz po raz) budzą w echu drżenie
Gwar i brzęk (w krąg) napełnia pustkowia w batalii o władztwo
W ciemnościach duch w nich ożywa i nocny tembr bębnów.
Nad woalem ognia ćmy zbiegające się w blasku
Za lasem pachnie preria i księżyc zawieruchą świeci
Na pięknym tle (po raz wtóry) spadł śnieg
Z kołataniem serc bobry wędrują po tafli jeziora
chłodem powiało zza wzgórza … [ dlatego wybrali „wigwamy” ]
O tej samej porze z losu wstecz zrodziły się 3 zemsty
Z pokoleń gniewu wyrosły nie-swojskie nastroje
Wzdłuż wspomnień krew spływająca czynami plemion
Niekończąca się przestrzeń krwawych chwil, myśli i spojrzeń
Jadowite kły ( Fox – ów ) się szczerzą przez kolejne pół wieku
W lustrze pokrewieństw, nieważne w układach sojusze
Dziś, jak wczoraj, w nawale dziczy ( władcy ) chwytają za przegub dzid
W transie obelg – kamienne „tomahawki” gniewne mają dłonie
Znów mruczy ciemność, hukaniem sowy – okrągleją im usta
Zdrętwiały skowyt, w nadętych policzkach upraszcza się zaszłość
Pięć plemion ( rozkołysanych rytuałem ) słychać odgłosy żądzy
Rykoszetem, strzała z nieomylną prędkością, śmierć zabrała ich wielu.
Z Dakotami – – – bój toczyć – – – to wilkowi leźć w paszcze !
Bo jak wściekłe psy się rzucą i każdy z naszych przy nich nic !
Zanim ktoś im karę wymierzy – zgarną wszystko co w drodze
Nie znają umiaru w zadawaniu bólu. Przedrzeźniają się szramy.
Na przekór słowom ( nie dasz rady wodzu ) głupiec słów nie słyszy
Pod nawisłymi skałami – wniebowzięci – pokotem – ciała ludzi
Biegający w panice z niedostatku sił ( wątpliwość staje się zgubna )
Zacny Wodzu [ za Dekanahwideh ] przykładem ( zawrzeć przymierze ) !
Odplata się „wampum belt” w muszelki powiązane na supły
Kąśliwe zdania, gniew i szał w błocie kłamstw chwile zagasłej chwały
Z pokolenia zasad, po kawałku odetnijcie nienawiść wnętrza
Niech spadnie w otchłań, ogień podepcze wierząc, że czyni dobrze.
Dziś, w pióropuszach idą nowe trendy, bez bólu stawiają stopy
Z eksplozją epoki wszystko się zmienia i cień w sobie chowa
Dokąd zmierza? Z pogodną twarzą wódz brew unosi by móc powiedzieć
Niewątpliwie wszystko co zasmucone w człowieku siedzi schowane.
Włosy siwieją. Do późna błądzimy szukając winnych z przeszłości
W płomieniach niemocy – zmogło się tchnięte ognisko . . .
Lawiruje iskrami, wierzga – a my – czekamy na okrzyki. Taniec Ducha
Gryzący dym nad głowami, odchodząc zawraca tuszując koszmary.
Z calumet* rodzą się nowe kłęby, otaczają szorstkie relacje wodzów
W mistycznym kręgu ekstazy wdychają lepkie powietrze, opary z fajek
Trzymając głowy wysoko, żeby zrozumieć rzewną reakcję, zniesławioną prawdę.
dogorywa bitwa …
1.
W nocny mrok – jęzory czerwieni wzbijają się ognia rebelią
Otaczając – Mascoutens, w popłochu nóg umykają – Ottawa !
Z obu stron pośpieszne kroki w animozjach strachu czmychają
Wolf‘s – nie mając sił – wszystko im jedno – kto w wilczej skórze.
Osamotniony sojusz – Fox-ów, w diabolicznym zmaganiu
Ich wódz postanowił posłać – po ludzi od – Sauk !
Pozorne plemienne związki, aby utrzymać się na jawie
W bezmyślnej pysze wypalają się fajki darzących przyjaźnią
2.
Kontury dni – mijają lata z epoki barwnie uwiecznionej
Awanturnicze armie szły tędy, coraz okrutniej z roku na rok
Mściwe ich kule i dźganie bagnetem nie miłe – Siuksom
Zimne wojny, szczerzenie kłów – ich serca nadal krwawią
3.
„Black Hawks” przysiadł na rozwidleniu dróg ( bez wyjścia )
ptak i wódz na jeleniej skórze – rozkładają skrzydła kolejnych dni
Estymą w dążeniu, On, zdobył zaufanie u okolicznych plemion
za siódmą rzeką z potęgi ducha był znany, wśród sprzymierzeńców
Głos Wielkiego Wodza. Echo słyszalne na prerii co z ust wypływa
falujące odbicie rzewna wiatru muzyka, próbuje spojrzeć nam w oczy.
zakochała się (w wojowniku rywalizującego szczepu )
W bezksiężycową noc szept się tuła sennym westchnieniem
rośnie namiętność w geście wymownym próbuje tego dokonać
serce bijące jak dzwon, gdy nagi leżał ich węzeł pragnień
ciała splątane w zasięgu dziki upór podnieca pożądanie
Ojciec ( niczym zwierzę ) przebudzony chwilą nie bez powodu
za każdym ( zagadkowym ) ruchem w odgłos uniesień wsłuchany
ile sił wrzeszcząc w ciszy znacząco na (okoliczność zza ściany )
na gorącym uczynku nakrył parę od strachu porażoną.
Płonie w nim status i wzgarda, zniszczonej ojcowskiej dumy
kontemplując lubieżny uczynek w bezwzględnej cenzurze
rozgniewany i upodlony (pojmał) na uczynku – kochanka
w białej gorączce go okaleczył i strącił w przepaść – kanionu.
Bezwładnie opadł drętwy na dno rumowiska,
słychać, jak traci kolejny oddech, jak krople krwi się sączą
i ciało blednie w ciepłej kałuży ziębnie powoli
w hibernacji, chmury nad nami okryte żałobą.
Śmierć przytula chłodno …
Córka (oprawcy) umiera życiem bez życia.
W pamięci czyn (ojca) zachowała haniebny.
Jej ciało wybrzuszone, sączy się struga z mlekiem,
urywanym oddechem, serce targane na strzępy.
W sobie chowa głęboko splątany wątek (śpi i rośnie)
z krwi, która wyciekła z rany, ekstazy gwałtowny wybuch
Krzyk obłędu. Samotnie mijają godziny, w bólach rodziła,
pomiędzy palce (go) upuściła w otchłań wąwozu – na piarg!
Niechaj się z (ojcem) połączy, niech w oczy sobie popatrzą
Wśród nocy gasnącej, kobieta z twarzą o lęku przed lękiem
Aby dotrzeć do tego, warkocze splata nadzieją wiara i miłość
pod uroczyskiem krew się pławi – tam, dzika róża wyrosła.
Śmierć samobójczą panna popełniła …
z żalu do rodziców w głębinę skoczyła!
kobiety plemienne … w coraz to innych kolorach …
1.
Niewiasty od ( Navajo ) w oczekiwaniu – sznur życzeń
przy pełni księżyca łatwiej oswoić się z nimi zadowolić
dotykać rękami korale z oranżem barwnych kamieni
o świcie kokosy na piasku i niebo jaśnieje siłą wyrazu.
Ogromnieją im piersi z rozpędzonym oddechem falują
gdy mówią hałaśliwym językiem, poją bezpłodny czas
zapyziałym słowem, płaczem, hałaśliwą budzą ciekawość
rozpaczliwie szczęśliwe, walczące o prym swojego kaprysu.
2.
„Kinaadla” (egotyczny dar Boga) radość – łagodnie przechodzić
mdłości – nie tracąc czeredy godności, z rumieńcami na twarzy
z odwiecznym znakiem zapytania? Tkwiąc w strachu, w rozdarciu,
początek i koniec, zrzucić ciężar, onieśmielonej krwi dać upust.
W trwożnej ciszy upływa noc i rzeczywistość krwawi na piasek
dyskretnie, stoją obok milczenia, wobec szamańskiej perwersji
mają wrażenie wyrzutów sumienia, szczęśliwi, korni wybrańcy nieba
całe plemię Navajo, w obrzędzie Kinaadla ( zakwitają dziewczęta )
Jaskrawa paleta czerwieni to nie nowina, że coś w sobie się dzieje
mądrość ciała odnaleźć, być blisko z upławem czuć kolejny miesiąc
przyciszoną huśtawką trwać będą myśli ( nastek ) o przemianach
gwiaździsta noc zerka w ciało się wtulić w bezpiecznym okresie.
Squaw …
Rozkwitające lato. Idzie niepokój ognia, potrząsa pamięcią
Na pełnym obaw firmamencie, szeroko budzące się prerie
Nieprzypadkowo zapachem traw wiatr zachwycony
Biegać boso, wokoło tyle zieleni i błękit nieba szkarłatny
Squaw – – – ( łokieć oparła o kolano ) to nie jest bajka !
Kobieta z napierśnikiem na szyi, wypłowiałym od słońca
miała zwyczaj nosić pióropusz z indyczymi piórkami
nastroszony szeregiem pór roku, jej ręką misternie utkany
naszyjnik z koralików burzliwej historii – zgrzyta zębami.
Drażni emocje i zazdrość budzi. Wilczymi kłami nadziany
na wysmukłej szyi wszeteczne wspomnienia przyduszone dłonią
potrójna zwójka ponętnie zwisa na piersiach. Z przekazu pokoleń
dostała urodę po ( babce ) z tego samego plemienia – status.
Modli się wzniosłym spojrzeniem przy jałowcowym krzewie
śpiewając stare ballady, lubi rozmawiać ze swoim Bogiem,
wyplatając kosz obfitości, wciska w niego półwysep palców.
W oddali horyzont ucieka, na krótki moment spogląda na rzekę,
na błękit wód się gapi na teraźniejszość ( stworzoną ) w sześć dni
w połowie drogi gęsi z perfekcją opadać będą na taflę jeziora.
Oczy, szukając postoju utknęły w między-przestrzeni, dwie drogi
nadziei, ziemia zadrżała. Z chmur, co jakiś czas grom się odzywał,
odgłosem gór wołał w naturze, blaskiem ostrzegał rys wyobrażani.
„ Squaw” u zbiegu rzeki ( od zarania ) rózgi wikliny zbierając
na poboczu kruchej skały usiadła wśród milczących bezdroży
nurt rzeki świeżością spojrzenia i piękna kobieta w światło odziana.
Wiatr gwałtowny w porywie strąca z jej głowy wymowny pióropusz,
wpadając do rzeki na dno zuchwale opada [ Ona ] hop i utonęła o 7:30
płynąca z nurtem ma kolor żwawej wody i duszę która się zasklepia.
Squaw … Squaw … ten okrzyk – echem się włóczy w pamięci codziennej
Squaw … Squaw … jak kamień w wodzie przepadła cisza w wyobraźni
Squaw … Squaw … wraz z nią w odmęcie zniknięta odwieczna legenda.

Squaw …
Niewolnica . . .
Ponoć
być jasny dzień gdy Bóg
stworzyć biały człowiek
Stwórca
mieć czarny dzień
gdy
rodzić się Czarny ląd
biały człowiek
popłynąć na okręt
odgadnąć Nowy ląd
Ameryka być wielki daleko i nic
duża robota mieć do zrobienia
biały człowiek
nie lubić ciężka praca
wrócić na Czarny ląd
łapać niewolnik
od wschodu do zachodu
czarne godziny
dużo dni
trwoga na Czarny ląd
biały człowiek
mówić złe słowa
bić i wiązać łańcuchy
nie dobry
być biały człowiek
zostać niewolnica
u biały człowiek
być kupić na targ
od inny biały człowiek
biały człowiek
nie znosić niedbała robota
nie znosić inna mowa
wpadać w okrutny gniew
kopać własne buty
kurewsko
mieć złe humory
spode łba
rzucać cięte słowa
być niewolnica
u biały człowiek
raczkować na kolanach
mieć mocny łeb
podłogę sprzątać
brud myć nogi
być zniewolona
biały człowiek
mieć mnóstwo pieniądze
mieć złe towarzystwo
biały upić się
tłuc lustro
łamać krzesła
oszaleć
biały człowiek
mieć
stara żona
mówić do niej
idź do diabła
biały człowiek
nosić stara skóra
opasły brzuch
mieć sprośne myśli
zwierzęcy odruch
co wieczór
kusić do grzech
na wygodny fotel
chcieć dostać
nowa żona
urodzić dzieci
dla biały człowiek
zostać jego nowa żona
szlag trafi
być niewolnica
dla biały człowiek
dreszcz i westchnienie

Ameryka
Niedokończona modlitwa
przerywany sen
szalona gonitwa
przez cały dzień.
Głośna muzyka
serca mocne bicie
zegar wartko tyka
przyśpiesza życie
Kiedy znajdę czas
w zabiegane dni
by przystanąć raz
kropkę dać nad i
Chicago … (inaczej – wietrzne miasto)
wieżowce
zadają szturchańce niebu
łaskoczą gwiazdy
chmury wiatrem gnane
gałęziom wiatr
rozplata warkocze
we włosach babie lato
w słoneczne cętki
miasto patrzy
milionem odcieni
szarości i blasku
uniesieniem
wesołe raz smutne
latarniami zamyślone
w firance zakłopotane myśli
czuć tęsknotę
Własne wspomnienia . . .
Mój lud spod Tater, śpiewający swoje wrażliwe pieśni ( ślebodne ) dające ulgę.
Obyczajne w stronę gór (przyśpiewki wierchowe) ramie w ramię rodzinnie.
Niebo w naturze jest takie czyste, że widać wszystkich bogów!
Modlimy się do biblijnego, zginając kolana przed jego niewidzialną mocą.
Mój lud (tradycyjny) użyczający swojej wiedzy latom na tatrzańskich halach,
Latom, minionym wstecz i teraźniejszym. Być może tym latom w niesławie,
( sześćdziesiątym ) kiedy to wraz z kierdelami owiec z hal – wyrukowani . . .
Aby ukraść im to co zasadzone, by stępić tradycję, uczynić krzyż niewidocznym.
Zabrali światło naszych oczu, wyplenili śpiew z naszych gardeł!
Zdalnie sterowani – próbowali odebrać modlitwy. W nawach kościelnych
rozsądek w ufnej wierze. Szerokie usta kwintesencji, gdy niosła nas procesja.
Aby, jutro było w kształcie człowieka. Uczyń, aby świat się odnalazł taki, jakim był.
Otrzepać kurz z duszy . . .
Do kamratów z szałasu na Siwej Polanie, od muzyki i tańca wokoło (watry)
Ozwodnym krokiem, drycnie do majestatu serc ostomiyłych pasterek.
Były wtej lata pełne zamętu! Chodziliśmy do szkoły, aby się uczyć,
jedno za drugim. Pytania bez odpowiedzi. Wspominając zahukane godziny,
kiedy odkryliśmy że, jesteśmy zbyt mali i nikt się nami nie przejmował.
Do honielników, juhasów, dziewcząt, którzy pomimo wszystkiego wydorośleli,
by stać się mężczyznami i kobietami, śmiać się, tańczyć, śpiewać,
bawić się, pić, sławić swoją religię, obowiązki przekuwać w sukces,
żenić się, rodzić dzieci, a potem umierać na przeróżne chorości,
skręt kiszek, suchoty, anemię i lincz tamtych czasów.
Za ludzi z hal wydziedziczonych, pozbawionych dziedzictwa, nieszczęśliwych
Ludzi, wypełniających stanowiska w kabaretach moralnych. Kieszenie innych
Ludzi, potrzebujących nie chleba, butów, mleka, ziemi, pieniędzy
i czegoś – czegoś całkowicie naszego. Tak . . . Ja też się tym wzdrygam.
Ja, żyjący chwilą, w której przypominam sobie stare stulecie.
Chwile wypełnione innymi chwilami . . .
Mój lud kroczący na oślep ugina kolana, szerząc skrzeczące teorie, marnując czas,
zżyma się i dąsa. Imprezy przecież nie mogą trwać wiecznie!
Zestresowany, pijący, gdy beznadzieja. Kolejny dzień nieprzekonany,
przez dominujące potęgi, które górują nad nami w przestrzeni spekulacji.
Te słowa brzęczą w koszmarze ciemności . . .
Mój lud pochlebczo błądzący po świecie, zrozpaczony, zaniepokojony,
oszukany na rozdrożu, potrzebą pieniędzy. To świat trudniejszy do poznania
Zjawy, kryjące się przed domem. Przycupnięte w krzakach szepty –
fałszywego agenta i ból obcego kodeksu sumienia. W hałasie jutra.
Na każdej ludzkiej twarzy, w każdym oku, morza litości leżą . . .
Lud stojący w kolejkach, wpatrujący się we wściekły los. Znoszą cierpienia,
próbują wytyczyć lepszą drogę od zamętu, hipokryzji i nonszalancji
Przekonaniem, próbują wytyczyć lepszy świat, który pomieści wszystkich,
Wszystkie twarze, wszystkich Adamów i Ewy, ich niezliczone pokolenia.
Narody żyjące czekają . . .
W powadze, niech powstanie dar. Niech narodzi się inny świat. Niech Pokój,
Pokój, wypisany będzie na niebie. Niech narodzi się pokolenie pełne powagi.
Niech ludzie kochający wolność dojrzeją. Niech zniknie horror i pieśni wojenne,
Niech, znikną pieśni żałobne. Niech, uzupełni miejsce i przejmie władzę.
poemat tułaczy …
I.
poseł górol
w
do – li – ny
za chlebem
w te krainy
da – le – kie
obejrzoł siy
roz – jesce
o s t a t n i
na te Tatry
Wy – so – kie
tam ka pasoł owiecki
z dziewcynom…
Mój ty Boze kochany
II.
owiec nie napaśli
owce z hól wygnane
III.
posed
cy
poniychoł
pytoł siy cłek
niepili ?
Poniychoł . . .
bo musioł
kraj w uroki
skąpany.
IV.
śpiewka w słowach
markotno
jak
z y c i e
chleb
wydzieloł
z a b o r c a
V.
w świat
Podolan zmusiyła
Caryca
Katarzyna – ( jędza )
Podholan wygnała
galicyjsko nędza
VI.
Psie prawo
niemrawe
bez woloru
do zycio
bez wyjścio
nom kojarzy
nie bedziys
zaganioł
dlo syćkik
nie starcy.
VII.
(rodocy opuscali swój kraj masowo – za chlebem)
VIII.
C I K O G O ( w wymowie )
C H I C A G O ( siy pise )
na bagnistym terenie
indiańskie siedlisko
z biegiem casu
z poletek
z dziedzictwa
wyplenieni
wygnani
z połaci
za przycynom
b i o ł y c h b r a c i
zagrabieniem
ik terenów
z rodnej ziemi
wyrukować
zmuseni
w rezerwatach
skupieni
protoplaści
tubylcy
ich wodzowie
z kulkom w brzuchu
chwila sławy
nie brzmi dumnie
wzruszająco
los przemówił
w obłędzie
historii
IX.
A m e r y k a
to
pokusa
łapidusa
dlo kozdego
bez woloru
wieku – skóry
cy koloru
w siyle wieku
w wieku późnym
z kraju złota
cy z chudoby
od gór z nizin
z kraju wody
dutków łacni
zew przygody
ludzi ku siy
wse przygarnio.
X.
na tej ziemi
obiecanej
zgrzytem sławy
krwawiom rany
w trybie zycio
indiańsko
broczy krew
choć daleko
gór horyzont
w kręgu wspomnień
podhalańskiej
rodnej ziemi
kwitnie chwała!
Mój Ty, Boze
na ułudzie
zachłanności
od dziś – Nasa
( obiecano )
w dzierżawieniu
( ta dziedzina ).
Chicago, lato 1983
Z góralskim pozdrowieniem
(Polaniorzom)
Tęsknicom tłamsony za obcom bramom
zwycajności treściom kcem Wos pozdrowić
z Wietrznego Miasta …
tak o nim godajom tubylcy.
Wiatry rade tu dujom – jaze do przesady.
Opodal – jezioro Michigan, co w ocach faluje
swojom lustrzanom odnogom,
kce siy wpitwać w progi wieżowcom
(styrcącym – pomiędzy niebem a ziymiom).
Bije od niego chłód błogi z poszumem fal
w skwarne popołudnia – indiańskiego lata.
Chicago – Downtown …
na bagnach rozłożyste połacie
od East do West, gród posarpane mo brzegi
w kierunku mglistych wodorostów, gęstwa zawiła
komarów odwiecne siedlisko.
Wodo, gorzko, jak łzy emigrantów
w nieustającym trudzie zamierzchłych lat
gwołtownym startem szczęśliwych dni
każdy mięsień dający siy odroźnić
w rachubie działań „zielone” piniądze
ludziom nie cięzko siy schylać po nie.
Wietrze, wędrowcu co pieścis i dłowis
odwiecny cwołoku z nad Wielkik Jezior
duj – – – w oktanowe dymy … (ze spalin)
z kącin wymiatoj – lawiniska papierów
bo z kozdym dniem od nowa siy zrodzom.
Przeganioj, chmur kapryśnyk grzywoce
pierzasto modre cumulusy,
w pamięci, zmorom legendy brzmiące
jak coraz dalej i dalej w krąg się rozchodzą
iskrząc echowym ogniem i łuną
papierowych lampionów.
Los emigrantów wynieś do godności
jak anioł mieczem tnij
jak dobosz w bęben bij.
Grzmotem opadnij na dysącom glebe
przytargoj dysca na ogrody
niek ocy tonom w codzienności
choć wiem, ze ulgi nie przyniesies.
Wzmóc siy jesce krapecke
przefurkoj ścian zapore
nad Wielkom Wodom gnoj z uporem
(nie zatrzymoj siy ani razu)
mocarny siyłocu …
Durknij piersiom o wiatroki
kie dopadnies kraj Holendrów
tulipanom zabier wonność pod obłoki
i w ojcystom strone nieś …
Podhalu, oddaj nolyznom mu cześć
Odwiedz mojom Rodnom wieś
Moje dzieci weź na kolana
Rodzinie pokłoń siy nisko
Polaniorzom ozduchoj watrzysko
Zespołowe dziewcęta wybośkoj po licach
po warkocach, ale tak scyrze …
z owcarkiem podrożnij siy kwile
zrób syćko, co mozes w swej mocy
słowa – – – ciy pytom dotrzymoj !
PS.
Kochani Polaniorze, wielki i mały jest tyn świat ciągle odchodzi i wraco w snach …1981. Jestem już wiecej jak rok, ale trwa to jak wieczność i wszystko inne
Nawet jedzenie ma insy smak … kotwi mi sie za Wami
Pokąd tu byli nasi … Bolek Karpiel-Bułecka, Makowski Władek, Łukaszczyk, Szczepaniak.
DELEGATOM – NA XXII ZJAZD PODHALAN W AMERYCE
Na wielkie dziś przecie zbiyrocie siy rady,
A z rad tych wielkie, majom powstać czyny,
Przeto bez uprzedzeń w myśl starej zasady
Zbierojcie siy – jako jednej Matki – syny.
Niek’ze z ust wasyk ślachetne płynom słowa,
Niek, kozdo urada z przemyślunkiem siy zmiyrzy,
Delegackiej przysięgi, niek kozdy dochowa;
Wierności Związkowi w Miłość Macierzy.
Rodźcie; coby Związek na długie, długie lata,
Pod skrzydła zaskarbioł lud podhalański i dziatki,
Coby nie zaginąć, wśrod obcego nom świata,
Polski sprawami żyć – Nasej ( wspólnej ) Matki!
A kiedy po Sejmie do Kół siy syćka wrócicie
I przy związkowym raźniej staniecie pługu,
Niek’ze robota zgodny plon – wydaje obficie;
Owocem niekze by była spłata, choćby ( cąstki )
Nasego – wspólnego na Domu Podhalan – długu.
Gwarnie dziś wszędzie, tu i tam …
Chicago wrzesień 1984, odbywa się Sejm Związku Podhalan
Po tylu rokach poświęceń, upadków i wzlotów,
Stoimy przed faktem w góralskim odzieniu
siy sposobimy, w Biołej Izbie jak w nasej dobie
Chciejmy być samodzielni według włosnej koncepcji,
W wykrzycanych dyskusjach, jedyno nadzieja
Zamiast mowy ( trawy ) słowa formalne bez wulgarności
Pokazujmy ( hawok) naskiego cłowieka! Panowie i Panie
Na obcyźnie, odwoga i chęci po ostatnie rzędy …
W ( naskiej ) góralskiej tradycji i zwyku.
Sabałowo nuta, spod smycków siy wymskła
Ulatuje, precki siy nosi, po nieswojej dziedzinie
Gęślanym echem, po zrębak dziwacnyk budowli
Miłość ku ślebodzie. W radości śpiew siy ozlygo
W powietrzu, fabrycnych kominów – dotyko
W promieniu kilku mil. Niebotycne wieżowce
Z niepokaźnym kościółkiem pośrodku.
To hyr nas ( honor ) w diasporze roki bytowanio
Pasierbów miasta, tu nad słodkowodnym jeziorem Michigan
Podhalańsko misja, coby swoim potomnym przekozać
Nute, po nucie, puścić w obieg ( naskie zwycaje ) obycaje,
Choć tu obcy widnokrąg i dni smętne bywajom
Niedobrze stoć kornym w kącie. Podhalanie, wiedzom pomiędzy sobom
I rosnom pogodnie odziani w dalekiej od dzieciństwa krainie.
Po tylu rokach, po tylu – zaznali szczęścia w harmoni przetrwania.
50 … ( p i ę ć d z i e s i ą t ) minyno w ( zapobiegliwości )
Z honorami dziś celebrujom, galowe przyjęcie, tradycja widokiem przemowia!
Sejmowy Bankiet – wstęgi przecięcie – na nowy skrytościom cas!
Moc ludzi przybyło ( na ucieche ) sala tłumnie siy wypełnio, moc zgiełku
Wyzdajani w zasobne spojrzenia, we wzorzyste tybety, szeleszczące jedwobie,
Mamusie, tatusie, klejnotami obładowani w szlachetne kruszce.
Dziś siy paradzom, tońcom, pijom. Tłum faluje wytworny.
Muzyka gro – do zgiełku – bas wtóruje, rozplątuje nogi.
Okna, dźwiyrze, ozewrzyjcie na oscierz – ( nojwyzsy cas )
Nutom pozwólcie w przestrzeń ulecieć, bo nik nom tutok nie bruździ !
Niekze nos po sąsiedzku usłysom ( ajrysze ) – irlandczycy *
Nuta – niek stela wyrusy – nie jedna – ba dwieście,
Na nowe jutro, pojutrze, na rok, na wiek – do zycio siy ocknie !
Jak drzewiej! Choć świat mo zawdy woźniejse sprawy na głowie.
Muzyke – posłysoł komedyjnik i okpiś … Sabała,
Starej daty muzykant, złóbcoki ( nosowoł ) w rękowie.
Skrywający ( treme ) kcioł poznać rodoków z atomowej ery,
W pośpiechu zjechoł ( fasiągiem ) z nieziemskiego grodu.
Tu, karcme napotkoł w ( niej ) pełne okowitej jantołki.
Wloz do ( inside ) okopiastom kworte – wloć se kozoł …
Piwo w ( pitcherze ) zamówił – – – pociagnon roz, drugi i piąty,
Dwudziesty piąty – – – potem, nie przerywając picio . . .
Pocon cytać kronike z wydarzeń, tutejsego zycio !
Nogle – włos mu siy zjyrzył i kłabuk do zadu odchylył,
Ciupagom ( co w gorzci dzierżył ) kielo sił – vis a vis – uderzył
Nieziemskim głosem ( dosadnie ) oburzenie swoje wymierzył.
Do tłumu ( któremu dobrze siy wiedzie ) – słowo siy niesło, muzyka ucichła!
– Ej ty – – – w biołej kosuli z non-iron-u skrowanej …
– kutom spinkom ( juhaskom ) na piersiak spinanej …
– Coześ taki honorny – kaześ portki ( góralskie ) zapodzioł ?
– Kany’z cucha – – – kapelus z kostkami?
– One by rade być z tobom w paradach!
– Cemuś ik na siy nie zawdzioł – pewnikiem siy ik wstydzis.
Gościu, przeleknon siy ( tak ) okrutnej wrzawy –
Trucicielke ( przez słomke ) w pośpiychu wysącył …
Mocno siy zmitygowoł ( odeseł ) bo boł siy burniawy.
– Ejze – ( Wy ) paradnice – ka’z wase – korole, gorsety, spodnice ?
– I wy Moje dziatecki w głowicki płowe . . .
– Cyście, zabocyły ojców swoik mowe ?
– Kiedy wlezies między wrony – musis krakać tak jak one !
– Od kiedy tempo basom – podpieroł akordeon ?
– Jak tak pudzie dalej – trafi w niego – pieron !
Sinymi wargami porusoł ( tysiące niegodziwości ) kcioł im wypedzieć.
– Mnie-ściy na śyćkie sposoby racyli nazwać ( wachołem ),
– Ale, pośród Wos mili rodocy, nie kcem być ( pachołem ) !
– Intrygi, plotki, zwady – sukanie we syćkim winy . . .
– Powiydzciyz Bracio Rodocy – jakiez som tego przycyny ?
Po telu rokach po telu Sejmach, znów gwornie – tu i tam.
Kolejny Sejm Związku Podhalan ( nie na pokaz ) dziś siy odbywoł
We włosnej ( sercu nojbizsyj ) bo Naskiej – Góralskiej Chałupie.
Na tyn cas Godnie więc wysłuchojmy – Sabałowej mowy !
Musimy jako tyn ( Orzeł tatrzański ) – Orzeł nas bioły,
Po tropach zadymki ( naznacyć ) przemyślany w zalety – ślak nowy.

stary wiarus …
„na obczyźnie tyle rzeczy nam się nie podoba I nie podoba, ale mimo tego czujemy się jak w domu“
Siedziało ich dwóch
stary i młody
po szóstym dniu przyszli odpocząć
Ten stary, był łysy (kombatant wojenny)
co szlaki bojowe forsował
Ten drugi – milczący
nikomu nie znany (o lat dziesiątki) był młodszym
Siedzieli tuż obok (w góralskim) przy piwie
na zbiegu ulicy Pułaski and Archer
gdy słońce już zgasło i blaskiem świeciły latarnie.
Stary rozmowny, wszak (ciężki przypadek)
Szczęśliwie przeszedł bojowym szlakiem
Medal nie jeden – pierś mu dziś zdobi
niejedna śmierć – zazierała mu w oczy.
Patriota (zna tylko swoje przeżycia)
Rozum mu został w tamtej epoce (nie może się z niej wykaraskać)
Zapomnieć nie zdołał, więc ciągle szuka starych symboli
Trzydzieści już ponad – lat upłynęło
On, ciągle nosi na stopach – wojenne pęcherze.
Bolączką lat – tamtych
nie sposób mu deptać po ziemi matczynej.
Czas, zatoczył nim błędne koło.
Do dziś nie świadom
przejrzawszy tylko tutejsze gazety
że, wielki bałagan w starej ojczyźnie – że, żelazna kurtyna
każdy tamtejszy jest więźniem tych reguł – ruskiego zamordyzmu?
Od dawien dawna nie wspiera
sprowadzanych z Polski produktów
bo to jest skandal (wg)
bo, tutejsi handlowcy wciąż wspierają ten system
Kolaboracja,
w dodatku ten towar jest z ( c i e m n o g r o d u )
Nie lubi . . .
ma za nic importerów
polskich towarów, nawet tych co (piwem i wódką) handlują.
Z polskich symboli najwyraźniej ceni
B ó g , H o n o r , O j c z y z n a !
Tylko, że Ta, za żelazną kurtyną
w dodatku – Orła w Koronie – jej brak!
Mazurka Dąbrowskiego – kocha
z jednomyślną aprobatą
przedwojennych oficerów
Boleje nad ich – bestialskim katyńskim mordem
Katyń (ta rana) do dziś w sercu nam krwawi.
Powiedział także coś (do młodego)
że, ten jest tutaj od niedawna . . .
i jest przesiąknięty tamtym systemem
że, przez to – jest mu obcy.
Czemuś, przyjechał do kraju mojego?
Więc – nie możesz mieć (jak ja) stałej pracy?
(…) trzeba się było uczyć angielskiego
– nie ruskiego!
Korupcja po wojnie, skandale
wśród krajów wchodzących w skład państwa
sowieckiego – CCCP!
Sam, tutaj dorabiał - do renty
nocnym stróżowaniem
pomimo przekroczonej siedemdziesiątki
miał dobrą pamięć i serce dla swoich
wysyłając siostrzeńcom (symboliczne) dary
na drugą stronę (wielkiej wody)
szkolne foldery z rysunkami amerykańskich żołnierzy
gumę do żucia kawę
koszulki z nadrukiem – Statue Of Liberty.
Siedziało ich dwóch (przy barze)
w przytulnym (pub saloon)
Młody, milcząco pił piwo z butelki
i słuchał pogwarek polskiego weterana.
Pan starszy – pił z kufla . . .
bez soku, bez piany – ta szkodzi na płuca
przegryzał preclami i śpiewał
Krajskie piosenki (ze starego kraju)
o przedwojennych treściach.
Za Chruszczowa, wszystkim było źle,
zimna wojna – wy w Polsce – odcięci od świata
Za Breżniewa, jeszcze gorzej
(pranie mózgu, lasowanie rozumu)
Mózg – mamy wszyscy . . .
ale, nie wszyscy – dość rozumu
Sam, jadał chętnie wędzone ryby (Omega3)
Bo nic inne nie posiada tyle zdrowotnej wartości!
Wybierał więc ości, układał obok
do okopistej już popielniczki.
Przeraża mnie jałtańskiej ziemi oskalpowanie
tej wschodniej części Europy.
Pozwolił także oglądnąć swoje dokumenty
(green cart and social security)
Stwierdził, że w kraju nad Wisłą
co czwarty jej obywatel to wcielenie partyjnego.
Wspominał o wojnie bolszewickiej
o spisku na życie Kennedy’ego
Swojego Życia nie kocha
śmierci, też się nie boi
(ona sama przychodzi)
kiedy (jej) się spodoba.
Jego kolega co był ze szwadronu
też twierdził podobnie
ale, już się stąd wyprowadził.
Tylko dusza jest nieśmiertelna!
Chcąc umocnić kurs dolara
zamówił jeszcze … d w a p i w a
zwracając głowę pouczająco,
że, tu na gościnnej ziemi Washingtona
Do tawerny zachodzą tylko tacy
co mają w banku przynajmniej … 2 koła
to znaczy . . . $ $ $
że, krzepko stoją na własnych nogach.
Ameryka, to taki tygiel z obietnicami
Tu, dla Polaków
można by zrobić coś dobrego
Z Polakiem, nigdy
nie jesteś pewien do końca!
Bo, gdzie naszych dwóch
tam dwadzieścia dwa odmienne zdania
Przy piwie siedziało ich dwóch
w tawernie przy 48 mej i Archer Avenue
Młodym (tym obcym) byłem – ja
Nowoprzybyły (zza żelaznej kurtyny)
Pijąc piwo z polskim, wojennym weteranem
poznawałem wyrwy i mity Ameryki.
Rio Grande … ( mnóstwo Polaków przechodziło tym szlakiem )
W istocie to nic nie brzmi czysto
tylko tak trudno o tym mówić
jak otwierać aby nie otworzyć
pogmatwanych przepisów
Kongres przemawia w gąszczu prawa
chaos hartowanych słów, urzędnicza niemoc
mętlik w głowie i strach ma oczy uchodźcy
z dygotaniem duszy, na zielono idą tłumy
W księżycowym półmroku szeptem
warg kolejne słowa kością w gardle
ich cienie z naprężonym sznurkiem
ciszą w ciemności otulone postacie
Po pas po pachy żywiąc nadzieję
zanurzają się w myślach zatopieni
po brzegi Rio, głębia wypełnia nurt
falą, nadzieja upragnionej wolności
żyć znośnie w szyku swych marzeń
dojść do mety jako do linii startu
na ofiarę losu ziemia wymarzona
wolność w niewidzialnych rękach
Kaktusy tłem salwującym tułaczom
co fruną marszem poprzez marzenia
w nagrzaną skórę świeża bryza
w nagrodę darem dobrodusznym
Zabrane z sobą brzuchate bukłaki
nawilżają krtań z głuchawym łoskotem
plagami komary dokuczają niepomiernie
rzeka wygina się – niczym grzechotnik
kontrolerzy jak co dzień z salwami świateł
sprawdzają rewir od świtu do świtu
obszar jest rytmem ściszonych stóp
przenoszą marzenia przez zieloną granicę.
Uchodźcy – sierpnia 80 …
bez żadnej wersji wariantowej
zbuntowani wobec ludowej Polski
na znak protestu manifestują
swoją niechęć werbalną
to niewątpliwie prawda
rozpierzchli się bezpowrotnie
po kilku nieudanych próbach
nie było w tym logicznego związku
kwestia to ważna nie raz bolesna
wplątana w wir spraw nieskończoność
na swoje wcielenie wciąż głębszy
kaganiec i klątwa socjalizmu
linią rozległą postulatów korowód
obalone pomniki przeszłości
za warte śmiechu dziś uważane
bezcelowe karne zakłady
na przyczółkach świtu internowani
nieświadomi i słabi bez krzty złej woli
ubek wśród nas za odpłatą czatuje
i tak się nie dowiecie ?
dziś trzeba głośno i w glorii o tym
o wydarzeniach o których milczą
z tego powodu żywimy nadzieję
o czynach pamięć musi trwać wiecznie.
Podpowiedź, na lepsze jutro … lipiec-1980,
W skwarne popołudnie o lepkim bezdechu powietrza
Po dniu codzienności, znów wracam w to samo miejsce
Naznaczone koleją losu z koniecznością nocnej pracy
Trwającej w biegu swoistych przeznaczeń, gdzie
Rzecz się dzieje na obrzeżach wieżowców, skąd ludzie
Pojawiają się i odchodzą z poczuciem niespełnienia.
Nocki mijają jak w rzeźni tygodnie, miesiące, czasami lata
Boże, jakie to wszystko ślepe, monetą męczące
Być obcym wśród swoich przez cały dzień
Zwady, zawiści, których nawet noc nie ujarzmi
Walkami o awans, o lepszą posadę – zastawiane pułapki
Mili nie mili przez szyby ( widziani ) stąd odjeżdżają
Czarno białe limuzyny przejeżdżają w śródmieściu
Wąskie gardło nocy na przetasowanych układach
Ludzie w potrzasku bez jakiegokolwiek kontaktu.
Przecież miało tu być tak pięknie ?
Praca to naturalny porządek rzeczy.
Zamykam oczy uwięziony w pajęczynie myśli
żeby wydobyć z siebie źródło energii
pnę się coraz wyżej windą o zawrót głowy
w uszach zaleganie
do czterdziestego czwartego piętra,
gdzie pracuje legalnie
na nielegalnych warunkach z innymi
podobnie jak ja w tyglu, bez – języka
zlepek ludzi o różnych manierach
z całego świata, najwięcej zza żelaznej kurtyny
Wschodniej Europy – dogorywającego już raju.
Na czas w roboczej kreacji
zaznaczyć swoją gotowość na posterunku
piętnaście minut przed szturmem
odbijając zegarową kartę
nakręcić sprężyny wędrującego zegara
aby, nie oszukać pracodawcy.
Tu, pracuje na podobnych warunkach
masa polskich – – – ( janitorów ),
Sprzątając hektary na czyimś suficie
starając się o względy ( podlizać się ) zwierzchnikowi
dostać bonus od „bossa“ w nagrodę – lepszy floor.
Nad moim (floor-em) już tylko Bóg …
i księżyc zmęczony gorącem, drzemie –
winda z automatami przycisków tu nie dochodzi
trzeba używać schodów.
Przez okno patrzę z góry na cały świat
o czterech stronach, oddalonych od granic zła
Gdzie nie ma – żelaznej kurtyny
Krople deszczu spacerem spływają po oknie.
Ludzie w popłochu przed kroplami się chronią
pojazdy pędzą tyralierą, rozbryzgują kałuże.
Deszcz zmywa z ludzi ich wszechobecne winy
pod parasolem człowiek płacze z deszczem
z niebem płacze, zostawiając swój ślad – stopą
która się topi w deszczowej jarudze
samochody koła swoje moczą
jadące w pośpiechu, aby zdążyć przed północą
dojechać a potem zasnąć w sypialni.
a gdyby tak zamiast deszczu
spadała nam z nieba manna?
robota sama w pośpiechu pogania
aby jej tylko nie zgubić?
Koniecznością jest iść do szkoły
zacząć się uczyć tutejszego (angielskiego) języka
od tego chyba najlepiej zacząć
zmieniać swój status i los.
Tak myślę – gasząc światła w kantorku.
The Loop … ( City that works )
Dzień i noc wypełnione po brzegi – tłumnie jeżdżące, autobusy, kolejki,
tłumy zapełniają perony, uliczne chodniki, przy pełni lamp w nocnej ciszy
tłum niezliczony wśród mrocznych zakątków, koniecznie się opanować.
Zawsze tymi samymi torami, jadą, idą, naglą się – tam i na zad
co rano, o szarym poranku, szare twarze, szarego człowieka.
Od lat ze zgrzytem – te same klamki – do tej samej ( siapy *) pracy,
kolejny dzień, zatacza tan ( aby przeżyć ) nam towarzyszy.
Wstają wcześnie, wracają późno, upartym krokiem w ( ważnym ) pośpiechu
Dzielnymi rękami nasza ( plebejska krew ) w rzeźniach rani bydlęta,
Rytmicznie nóż w serce ich bodzie, codziennie z czystym sumieniem
Bez niezbędnego wahania, śmielszego nabiera rozpędu.
Józefowo … obok kościoła …
Zbita przestrzeń podzielona na kwadratowe pola. Bloki.
Nie ma tutaj żelaznej kurtyny. Świat w lustrze wystaw, same błyskotki.
Domy w oprawie drzew. Wszystko spowija językowa niemoc.
Uliczki przytulone do siebie, jakby chciały się ogrzać w bliskości
Granica – Cook County, biegnie wzdłuż oznakowanej drogi (one way)
Znaki na powrót reakcji (crossway) na wszystkie świata odnogi.
Taverna „Columbia” – po-pod szczytami drzew zapełniony parking.
Druga w nocy i wciąż się świeci. Grunt to rzetelna inwestycja.
Nie byłoby w tym nic szczególnego, gdyby nie ( interesy obok ) ?
Karczmy, które otworzyli górale po obu stronach – 47-tej ulicy.
Ktoś powie: ta pierwsza – lśniąca nocą – niby uliczna latarnia
Prosperuje znakomicie. Druga ( Fest Food ) z kanapkami – obumiera ?
W takim klimacie bez piwa, ( zwłaszcza latem ) nie ma opłacalności.
na przedmurzu miasta …
I – obrazek
Lustrzana fasolka w perspektywie dorożki mknie po Michigan,
rześki zapach petunii i cała zieleń gna z wiatrem niesiona,
chybotliwie w mydlanej pianie ulicznych plansz, licho nie śpi
w okręgu światła, stąd do tamtąd (połysk) Wietrznego Miasta
Oczy tej nocy błąkają się w korytarzu podziemia, mój pośpiech
to żywa logika prawdy, na poły smętny dzień letni się wlecze
w grzęznącym tłumie moje myśli i nogi szurają, nie bez powodu,
ściszone rozmowy toczone z duszą, jakich zazwyczaj doznaje umysł.
Loop, w szarzyźnie życia, w bezruchu przystanąłem w zamyśleniu
najgorętsze ogniwa latarni oświetlają mozaiki szczytnego artyzmu,
na skraju aglomeracji o brzasku smugi nasyconego purpurą światła,
wbrew woli jąłem powątpiewać na krańcach przedmieścia Palos Hills.
Ze złudzeniami wokół się namęczyłem i z latem pożegnałem
w złotym kobiercu jesień zawita, strojna kiściom winogron
wiatr rozpędem pootrząsał gałęzie w pajęczym oplocie cały niepokój,
przesądnie śledzę sznur samolotów, po zmierzchu wzdrygam się na myśl.
II – obrazek
Zawsze wody jest więcej niż ziemi więc duszno aż do łez
Za oknem mdły wilgotny dzień przez palce się przelewa
Włos się jeży, dni pobladły, kwiatów zwoje scen zmieniają krąg
Od tygodni, upały złudną hipotezą w kalendarzu prognoz
Znów odjechał podmiejski, po torach mknie, oko ulotne
w dziurawym tunelu, mgłą się dławi i kona zadawniona cisza
w osłupieniu z ludzką twarzą wiecznie spóźniony przechodzień
w obrębie cmentarza bezdomni ( to ludzie ) nie straszydła.
Noc lubią spędzać potajemnie w najciemniejszych kątach
siedzą milcząco, ktoś kaszle opodal śmietnika rój much
w cieniu przykryty ciuchami żeńskiego rodzaju, tkwi boso
wzrok mętny spod powiek niepokój pragnący się napić.
Przewlekła apatia szerzej się roztacza, nieokiełznany letarg
anielską źrenicą patrzy oko, drży człowiek rad nie rad
w swojej życiowej mądrości, zmartwychwstaje pośród zarośli
tli się jutrzenka duchowego sprzężenia, mocniej kłuje serce.
w ten czas innym się wiedzie …
odkąd
pamiętam
w Chicago
niektórzy
zatraceni przechodnie
układają swoje sny
na czarnych poduszkach
asfaltu
w tekturowych kartonach
odurzona woń życia
karakony omdlewają w upale
lepkich lipcowych nocy
natrętne komary
ciało dręczą o każdej porze
wzruszenie
młody człowiek
śpiący
stary wyrzutek
emigrant
szczur obok głowy się tuli
pies odszczepieniec liże rany
z obawy przed epidemią
podano im zastrzyk
rzekomo pomaga
gdzieś dalej
stoją leżą
marzną
kruche konstrukcje
wszyscy
w kolejce
po wieczność
Aniele
Stróżu mój
okrężną
prowadź
drogą.
Illinois River …
1
W ubiegły weekend – ryb nam się zachciało
Z brzegu widać most i barki płynące po rzece . . .
Idąc ( na bosaka ) śladami ścieżek bezdomnych tułaczy
ciągłością rzeki w natłoku podniecenia pławią się smutki.
Mój cień, czasami z przodu czasami za mną się wlecze
Skręcająca rzeka żyłkę ściąga w niewłaściwą stronę
Pod przęsłami mostu do głębi dna obłąkane wiry
Woda jest lustrem twarzy, odbiciem naszych ( przekrzywionych ) kapeluszy
Tańczące echo, błądzi gdzieś w zagajniku – ( znajome ) – Sto lat !!!
Zachrypnięte gardła, zuchowate miny z nastrojem ballady
W zakamarkach cienia – bezdomni ( winem ) się raczą
Zwyczajowo – zwyczajni pić prosto z gwintu.
Z rozpędu wulgaryzmy się tłoczą, wszystko w rodzimym języku
( k – Rwa ) z ust nie schodzi dokoła ( wód pobocza ) właściwej im atmosfery
Swawolne nawyki o których nie sposób nic nie powiedzieć !
( … ) Raz ( k – Rwa ) zasadziliśmy się ze szwagrem na leszcze,
– – – ( k – Rwa ) – spinningi poszły w ruch
– – – Za trzecim – może czwartym – ( k – Rwa) – podejściem
– – – Szwagier – sześcio pack ( Żywca ) puszkowego – wydobył
– – – Tylko, że – ( k – Rwa ) chamisko ( 5 ) to sam – tak od ręki – wytrąbił !
– – – Mlaskając drwiąco z pobłażliwym uśmiechem, aby mi – zagrać na nosie !
– – – Tak mi – – – po chamsku – – – odszczeknął ! .
– – – Szwagierku – tobie, nic dzisiaj nie bierze?
– – – I – brać – – – ( k – Rwaa ) nie musi. bo nie lubię ryb pod żadną postacią
– – – bo kiedyś połknąłem ość, stanęła mi w gardle i się zapowietrzyłem.
– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –
Jałowiec obumiera trucizną – mroczne myśli u Homeless ?
Tabliczka wisi na szyi z prośbą o datek, o chwałę serca
Nikt nie podchodzi ot tak porostu ( żadnej nadziei ).
Ptak śpiewa w podarunku tłumaczy ślepcowi jaki piękny dzień
Ów, gra na organkach z pomarszczonym czołem, pijane w buszu elfy.
Stary rower oparty w świetle reflektora, swoje miejsce zmieniał.
Coś w tym jest i nie zna litości, to coś chce powiedzieć …
Twarze, które są portretami rozmów nie wyglądają malowniczo
Przyjaciele samowolnie się oślepili, zmylili drogę na prostej.
2
Niby w gromadzie żyją, ale każdy z nich cierpi samotnie …
Widać to jasno po kruchej bezradności, bierności w garderobie
Gdy, wiatr zimny ( wieje ) z reguły nikt nie ucieka z niewoli
W przytułku starość na żebrach przejawiają w Chicago w najściślejszej łączności.
Pod niemymi mostami wryte w ziemię fioletowe osty z kolcami bólu
Lękiem targane ( piekło ) naszych czasów – normalni ludzie na rozstaju
Dłoń z ułudą wyciągnięta po datek, zatroskaniem ludzkiej słabości
Żałosny los się wije, roztacza kręgi z pozorowaną koniczyną na szczęście.
Mając nieprzejrzystą przyszłość w nieciekawe miejsca przestrzenie
Tory urywają się czasem nagle – tylko życie się toczy tym samym torem.
Nikomu niczego nie zazdroszczę, co los mu skrzyżuje w osobliwym stanie
W walce rozpaczy z nadzieją bywa za późno, przychodzi spóźniony.
Z uroczym zmieszaniem …

Joe z Dziołu
Jakoz siy mocie?
Jak siy tu dostaliście?
Jednak Wom siy udało!
Jak downo ( tutok ) przebywocie?
Cy planujeciy zostać na dłuzyj?
Osiedlić siy na Wojciechowie?
Cy hań siy Wom widzi?
Wsród karłowatych domów,
Kany hruby dywan z trownika
A zycie płytkie, zarówno zawiłe?
Cy narzykociy na tutyjsom pogode?
Coście juz uwidzieli?
Cy zyjecie tak jakbyście kcieli?
Cy potraficie siy skupić ino na pracy?
Cy w siapie Wos dobrze traktujom?
Cy nie cujecie siy zagrożeni?
Cy dopadła Wos, odwiecno przywara
Pomiędzy przetrwaniym a posiadaniym?
Cy som takie dni kiedy cujecie siy pogodny,
Tak, bez zodnego powodu?
Cy stocociy swoiste boje – ze samym sobom?
Cy Wasa rodzina jest tu s’wami?
Jak mo na imie Wasa połowica?
Jak cęsto do siy dzwonicie?
Cy oni ku Wom przyjadom i kiedy?
Cy pojedziecie na ślub swojej córki?
Jak cęsto musicie wysyłać pinądze?
Cy mocie juz zielonom karte?
Kiedy, jom dostaniycie?
ZA WIELKĄ WODĄ … ( jest co oglądać)
– ponad 100 kanałów – to jest Ameryka …
Kanał 1 – jak zwykle reklama
Kanał 2 – po angielsku – wiadomości
Kanał 3 – muzyka poważna
Kanał 4 – nudny
Kanał 5 – za dużo wrzasku
Kanał 6 – niemy – jak w starym kinie …
o ile nie znajdę coś lepszego to tu powrócę
Kanał 7 i 8 – śnieżą – ewidentnie trzeba coś poprawić
Kanał 9 – strata czasu
Kanał 10 – baseball – zupełnie nie rozumiem przepisów
Kanał 11 – przyrodniczy o zwierzętach – pierwotniaki
Kanał 12 – zabroniony dla dzieci – chyba tu się zatrzymam …?
Jak znam życie …
M.A. wyjechała do Chicago ( na fali ) w gromadzie innych.
Nie da się ukryć, że robi tu na facetach oszałamiające wrażenie (tak samo było tam)
Z czego wnioskuje, że jej uroda i resztki ciepła są międzynarodowe!
Jak to jest, że (ona) idzie przez życie jak czarodziejski skalpel.
A inne dziewanny wlokę za sobą wiecznie przydeptany ogon?
Dziś młodzieńcy (tuszem splamieni) interesują się dojrzałymi „kobitkami”
(wcale im się nie dziwię) – patrząc jak przeobrażone robią z siebie nastolatki!
Potykając się na menopauzie, taka (barbie) w sobotni weekend otwiera drzwi nocy
Nie mając nic do stracenia, bierze w ramiona (do rana) będzie miała jak znalazł.
Wniebowzięty (młodzian) bez ulg satysfakcji patrzy w nią namolnym okiem
Pod skórą mięśnie nastroju się napinają zwłaszcza w chwilach odpływu sił.
W drżącej niepewności przeżywają romans, spijając nektar z upojnych dni
Tyle ciepła i pieszczot w szale pomiędzy pierwszą a drugą, jeszcze raz
Do serca tkliwie przywiera, młoda pierś z natury parę minut spiesznie
Oparty na łokciach łaskocze ucho z czułością przymyka oczy zmysłowego świata
W szczytowym przyzwoleniu. Kochaj … kochaj … niech współlokatorki zazdroszczą.

Wolna sobota …
Pół – przespana w pół-mroku dusznego bedroom-u
Wolno, wolniutko, mrugają ciężkie powieki
Ciepłym powiewem owocuje spóźnione lato,
w pogodnej harmonii kłujący w oczy zachód słońca.
Z upływem czasu zachodzą widnokręgi – więc światła zabłysły o 20 – tej.
Patrząc przez roletę, wzrok się oniemia i przestrzeń się kurczy…
Na (yardzie) u sąsiada rozłożony parasol – mięsiwo pachnie z grilla.
Dym zalatuje w około krążąc z czułością drażni dziurki w nosie.
A niech sobie mówią i mają pretensje niektórzy ( nawet ) zmarszczone czoło!
Wyobrażam siebie (tam blisko grilla) zagaduję – – – na dobry wieczór.
Księżyc, po drabinie się wspina żwawo i gwiazdy migocą silniejszą bladością.
W zażyłości zjawiska z wiklinowego fotela mogłem już wyprostować nogi!
Pod szklanym (ogrodowym) blatem natrafiłem na jedną z nóg (sąsiadki)
Kiwam głową z uwagą przyglądam się drożdżowej bułeczce z rodzynkami.
Nieźle się zapowiada . . . taka nieplanowana impreza (po sąsiedzku).
Na stole, pokrojony w plasterki (sercu bliski) oscypek – podany do wódki.
Co ja teraz zrobię? Położę na talerz – – – nie będę sobie żałował –
Boczek wędzony (ciepły jeszcze) kiszka, zimne nóżki z octem, salceson
Z podrobów, pasztetówka, chrzan, domowej roboty ucierany z jajkiem.
( … ) Z chlebkiem . . . z chlebkiem (zachęcająco) przemiła sąsiadka.
Patrzymy sobie w oczy z miną bardzo sympatyczną
Kawałek sernika, białej czosnkowanej kiełbasy,
Sałatki z porów, kiszonego ogórka z jajkiem i zieleniną.
Mniam, mniam (palce lizać) bez wyrzutów sumienia.
Wolo ty moja! Wszystko domowej roboty. Co rusz, dłonie wyciągam . . .
Wszystkiego spróbować, wszystkiego po trochę – typowy polski talerz.
Przegryzamy – popijając ( po całym tygodniu ) nadludzkiej roboty.
Jeszcze kilka ciasteczek z marmoladą, kilka plasterków oscypka i grzybki!
Spróbowałem już chyba wszystko, wszystkiego dotknąłem i jest mi – (nie dobrze).
Johnny Walker, (red) – wybucha we wnętrzu, puls mocno uderza do głowy.
O trzeciej nad ranem (siedzimy obżarci) na siebie się gapiąc.
Pamiętam jej zadyszkę – ( telefon ) zadzwonił od żony ;
(…) T o n i e są ż a r t y – p r z e b r a ł a s i ę c h y b a m i a r k a …
(…) W e w s z y s t k i c h d o m a c h – ś w i a t ł a j u ż p o g a s z o n e !
moja – – – głosem protestu – – – oznajmiła
(…) D o k ą d t a m b ę d ą c i ś w i e c i ć?
(…) C z y, k t o ś o d p o w i e m i w r e s z c i e ? ? ?
Dałem telefon sąsiadce – wyznała, że ( bardzo lubię u nich przebywać )
Tu, ludzie dla siebie, co krok stają się – milsi !
Wróciłem, gdzie mieszkam (ciut – ciut – przed świtem).
Więc się chyba nie wyśpię do syta?
Mustang
Spójrz na niego
czyż nie jest piękny?
( pod oknem)
bardzo go lubię
nie dlatego
że jest czarny
jak najczarniejsza noc
ale jak ruszamy
ze świateł
to wszyscy
za nami
zostają.
Kpią z nas …
do takiego wniosku doszliśmy ze szwagrem – pijąc – po kolejnym – ( hajbocku )
Skiełkowana Finlandia – – – nam się skończyła.
No to co – – – Smirnoff – – – z – – – Coca Colą?
Limonka + plus + garść lodu w kostkach
Ze stoickim spokojem mieszane w prawą stronę
Przegryzając śledzikiem – – – pijemy (powód) z kilku powodów !
Niełatwo zgadnąć – zwłaszcza – gdy obaj mamy doła.
No – t o – s z w a g i e r k u – może jeszcze – po łyczku ? ? ?
Otrzepuje mną na samą myśl – krtań zdławiona
Od kawałka nocy ćmy do księżyca skrzydłami trzepoczą
Ociężałe gwiazdy i mnóstwo (pustych butelek)
Po spieniężenie, zostanie nam szczypta oszczędności.
Niewdzięczną omyłką jest krach i zamęt na giełdzie,
Zagmatwanie zdające się być w rękach manipulantów.
To nie żarty (Inflacja) zjada zyski z kont nobliwych ciułaczy
Kursy, dyskursy, krzywe wykresy (na przemian) negatywne aktywa
Te same twarze zmysłowego świata, spuszczają pokrętnie kapitał.
Nie ma sensu słuchać bulgotów ( chwilowo ) dajmy temu – kres !
[Ja – ja – już – pasuje – – – defi – ni – tyw – nie – – – ewi – ewi – dent – nie]
Tylko tak dla kontrastu (postoje na balkonie) z widokiem na „beck yard”
Z planetami – powietrza powącham, gdy świat się odwrotnie obraca.
Niczym astronom, oczami będę się włóczył badawczo – kluczył
Nad Ameryką, marszczą się gwiazdy, zastygają w nienaturalnych pozach
Wielka Niedźwiedzica, jej (zadnie nogi) wystają z dolnego ogona
Szczerze (gówno) mnie to obchodzi – skoro trzeba wstawać do pracy
Zminimalizować negatywne skutki kryzysu stabilności finansowej.
Wstając (siadam) z powrotem na miejsce najbardziej lubiane
Wpół do drugiej (wcale) nie mam zwyczaju wstawać o tej godzinie.
Wild style …
Mam dolegliwości żołądkowe, często w ubikacji
Siedzę, przykuty nad krzyżówką stękam. Ktoś zadzwonił,
Macie skradzione auto. Wybiegamy ze współlokatorem,
Bierzemy udział w pościgu za skradzionym – Fordem.
Raptem musimy go przerwać, bo nogawka w łańcuch się zaplątała,
Wyrządzając dżinsom niepowetowaną szkodę.
Czy macie psa? Bez sensu – przy budzie by się męczył
Za żadne skarby – nikt by się do niego nie kwapił.
Jak się okazało (znów) zwędzili mój terenowy rower
Do domu wracaliśmy nogami. Coś nas korciło, aby usiąść
w parku na ławce. W cieniu męczymy flaszkę. Z awanturą przyszedł
mundurowy i twardo nam grozi. Kumpel stawia doń nadętą skórę.
Spokój – zaopiniowałem! Flaszka od wczoraj nam się należała!
On – – – nie znał litości, spisał nas i zakuł w kajdany.
Przez to dziś zaspałem do pracy, Więc teraz do dechy dociskam gaz
(15-lletniego) Forda, minął zmachany cyklista. Znów grzebie
pod maską (palec mi się zaklinował) dłoń okaleczona.
Przy okrwawionym hydrancie zacząłem się pocić.
Dzień po spóźnionej wypłacie był alarm (pożarowy)
Ewakuacja z tawerny. Wszyscyśmy się tym faktem bawili.
Mary, zgłosiła zaginięcie Tony-ego! Nie mile będzie wspominał
izbę wytrzeźwień. Nawet nie była zastraszająco droga.
Naprzeciwko mamy nową lokatorkę. Nazwaliśmy ją (stokrotka)
He – he – bo nosi kieckę w (stokrotki). Wkrótce, całą paką mamy jechać
na wypad. Niestety, mój rower znów ma feler (likuje) koło wentyla.
Ale, to w świetle wydarzeń ma swoją pozytywna zaletę, bo
banknot $100 (baków) zostanie w kieszeni – nie nadwerężony.
Ludzie się jednoczą. Więc wieczorem byliśmy u Kathy (na urodzinach)
Karminem się strasznie uwydatniła. W odrętwiających barwach wyglądała
jak echo przebrzmiałej jesieni. Jamnik snem ujęty w ogrodzie czerwona salamandra!
Poczerwieniały jej włosy rozwichrzonej wyobraźni, nie potrzebują komentarzy
Czerwona sukienka z odrobiną turkusu chcąca zawrócić w głowie.
Cały dzień siedzę przed komputerem (chyba się popsuł na dobre)?
Po szkole, przyszedł najmłodszy syn właścicielki i włączył do gniazdka.
Weekend, spędziliśmy w Domu Góralskim na występach – (folklor z Podhala)
Miło było popatrzeć na znajome twarze. Tylko ta (pukwa) z boy-frend-em,
Widok nam zasłaniała. Przez nich (Pyzdra) wrócił dziś nieco później.
Wypuścili go (dopiero) po wpłaceniu – $100 dolców kaucji.
W lipcu, w same upały, przyjechała polska reprezentacja (kopaczy)
Było (super – duper). Piłkarze początkowo grali dość niemrawo
Oni, tak zawsze igrają przez trzy kwadranse a to o pomstę woła do nieba.
Za to w drugiej połowie, to już nadzwyczaj szybko się poruszali …
Po całym boisku. W pogoń za nimi, rozsierdzona gromadka (spienionych).
Atmosfera się stała gorąca (poszły przepychanki) padły obie bramki,
Więc policja ( w odpowiedzi) schładzała ten pośpiech za pomocą sikawek.
My, też mamy z tego meczu przemiłą pamiątkę – spalone szaliki.
Kuba (dwa) przednie zęby ma wyszczerbione a Tony, rękę na temblaku.
W piątek, był czas na ryby. Smażalnia była jednak zamknięta.
Skończyło się jak zwykle (biesiadnie) na śledziku i wyborowej.
Dziewczyny (hip hop) w potrzasku migawek tańczące na stole
Zaczyna się zawsze niewinnie. Po wszystkim, zostałem właścicielem frontowej leżanki
W ustronnym zakolu firan (laska Nebeska) szepcze – żem – taki święty.
W splendorze twarzy (ze wstydem) potwierdzam i mogę przysiąc.
PS. Absolutnie nie dało się dłużej w takim (wild-style) pomieszkiwać.

Mój przyjacielu …
Wciąż zabiegany gdzieś w Ameryce
Całymi dniami wiecznie zajęty
Kolejna noc to nie dzień ostatni
Zredukuj tempo wrzeszczące sprawy
Nie galopuj samotnie skoro nie trzeba
Bo życie w biegu dalej odbiegnie.
Złudzeniem podążać za echem głuchym
Myśleć o mnóstwie przeróżnych spraw
Które niezręcznie plączą się w głowie
Nieposkromione w żyłach pośpiechu
Oczy przekrwione jak zachód słońca
Martwa natura w doniczkach wyschnięta
Na karuzeli dzieci z nową komórką
Pokusy i poczta się naprzykrza zielone światło
Widoczne z daleka oswojone “papugi”
Na ramiona siadają na wpół rozkoszne myśli
Skrzyżowanie w szarości nie do odrzucenia
Lądy i morza za krzywym płotem niewiedzy.
Pozwoliłeś umrzeć odwadze przyjaźni
Nie miałeś czasu na uścisk dłoni
We włosy wpleść śmiejącego promienia
Z fabułą skrytości łatwo się w biegu rozminąć
Gdy radość zmęczona jakkolwiek skrzywdzona
w myśli się odwraca – to nie końskie wyścigi.
Muzyka do niedocieczonych też wiecznie grać nie może
Schowana przed jutrem przemawia do ludzi z uśmiechem
Znajdź chwilę na własną przyjemność
W szklaneczce dobrego trunku widzialna krzepkość
Przy pochmurnej pogodzie na ryby się wybrać
Zapewne jesienią spotkam domowego lekarza
Jego twarz mignęła mi przed oczyma zakłopotaniem
Pozdrowił mnie lękliwie, nie zwalniając kroku.
blisko kierowcy …
1.
– idealne do rozmyślania na pierwszy tydzień wiosny ?
Siedzę luźno z radością w pierwszym rzędzie
Spoglądam na ruchliwy jęzor ulicy
Dzieci z tornistrami za ręce biegną na oślep
W szerz jezdni – ni, stąd ni zowąd
Przelatują, jakby z lasu uciekły.
Garbate pojazdy w korku tłoczą swoje kadłuby
w tumanach spalin ulice wiecznie zajechane,
skłębione tam i z powrotem, na naszych oczach
reklamy z tłem po poboczach mokro od topniejącej bieli,
psie kupy wszędzie wydeptane alejki wokoło parku
oczom nie wierze po której stronie świata jestem ?
W zadumie przez długie godziny w powietrzu wiszą druty,
nad wyraz niebotyczne, jawne powody, istotą problemu
bezdomny (nędzarz) w kartonie moją uwagę przykuł.
Po stromych schodach spada ciepły oddech wiosny
Nad jeziorem Michigan słoneczna przepowiednia.
Pomiędzy speszone wieżowce mknie pociąg, sunie
do centrum, na bocznicy nędzarz rozwiesza plakaty.
Lubiłem swoją trasę do Down-Town tam i z powrotem
W autobusie ( CTA ) za oknem niedzielny poranek
Po weekendowym Highway-u należycie policyjny patrol
Posuwa się na południe – trzeba być ostrożnym !
Pod musem, cały weekend pracowałem sumiennie
Najzupełniej dwa tygodnie temu był luz ( zupełnie ) nic.
To wszystko w pokrętności zmysłów takie przykre i niedorzeczne
O będzie „ layoff ” na wszystkie strony krąży pantoflowa poczta
Badawczo we fragmentach ( zygzaki ) patrzą nam na ręce.
Siedzę przygarbiony (na tylnym) mijamy zielone światła,
Pułaski and Archer. Zapytała, czy może się przysiąść.
Usiadły, obok roześmiane ikony, też ze ( wschodu ).
Posiadały na pierwszym planie, wzrok przyciągają.
Od wejścia ( ledwo co wsiadły ) jazgot z przyzwyczajenia!
Całe rodzinne historie od ( 100 lat ) wstecz, odżywają
Najprzeróżniejsze tematy ( bajdurzenie ) z narzekaniem
A to – ciężkie czasy – te ceny – cały ten kram krzykaczy.
Tu leje, tam zimno, źle wszędzie, na bazarach drogo
W show-biznesie lipa, w muzyce słowiańskiej – esy floresy
Co oni dziś grają ( głupoty śpiewają ) zabrać im mikrofon.
Bla, bla, bla ( upiec Jasia w piekarniku ) zostać z czarnym kotem.
Ta zmora ( choroba ) w niewypłoszonym stanie
Rozpychają się z problemami nagości wśród dzieci
Kręcą oczami ( trącają ) nie widząc w tym prześladowań
To łokciem, to torebką, pieszczotliwie po twarzy
W szpilkach włażą na wyczyszczone buty
Stęchłe wonie ( zlepione ) włosy przepocone
– Tak długo jak się da – pralka to wielka nieznajoma
Na weekend używają egzotycznych perfum,
Aż, nos wykręca ujście kobiecości.
W chałatach kreacje, nasi kochani ziomkowie
Zadbajcie o piękno swoich nóg
Cel to możliwy do osiągnięcia.
Od dziś nie lubię – komunikacji miejskiej
W perspektywie – kupie sobie samochód
Może wpierw zrobię tutejsze – driving license * ( prawo jazdy )
PS. Ty, też będziesz mogła usiąść blisko kierowcy.
w korku …
to miał być wyjątkowo spokojny dzień
a jednak na południu powiatu Cook,
trochę śniegiem poprószyło . . .
żadnej zawieruchy, klęski żywiołowej
normalny ( biały śnieg ) i mżawka marznąca
a to już wystarczy w miejskim kłębowisku
– w krąg . . . gdzie nie spojrzysz
kilometrowe korki i ślisko …
– – – nie solone jezdnie wlokące się samochody
– – – w popłochu niepokoje i lęki – zgrzyt i zamęt
– – – ziewający wizerunek świateł
– – – większość niepewnych na jezdni
– – – nieprawdaż, że to rejestrują kamery ?
Kobieta w dżinsach jadąca obok po zawalonej ulicy
zwalniając z zamiaru zastanawia się w ciszy
– – – na prawo – na lewo – – –
bezmyślnie gapi się na czytelne światła
czy nie ma stąd jakiejś innej opcji
czy aby to nie jest ślepa ulica ?
cd. dłoń podać takiej śmieszności …
kobieta w popłochu to żadne szaleństwo
zmitygowane pisklę na jezdni
patrzę z pokorą, ze ściśniętym gardłem (powtarzam)
nie problem chodzić w butach na wysokim obcasie
mieć fochy w nosie . . . albo źle się czuję!
Nie zrozumiem kobiet;
wciąż z pożądaniem …
przekłuwają uszy,
nos, pępki, brodawki
rodzą dzieci
choć najczęściej wolą cesarkę
wstrzykują silikon w różne części ciała
depilują włosy gorącym woskiem
pod nosem na nogach
na wzgórkach łonowych
robią wymyślne tatuaże
odsysają tłuszcz
zwiększają pośladki
operują biusty i mnóstwo
oszukańczych rzeczy
skłonnością uogólnień
ale –
nie można z nimi – ten tego
bo głowa boli – daj spokój,
będąc po drugiej stronie lustra
bez precedensu najskrytsze tęsknoty
przemawiają szminki szmateczki
setki kapryśnych pazurów
z pasją rzecz oczywista
wszystko co nierealne staje obok
gdy szyja rządzi głową
bez morału przestrogi
koniec przyglądania się sobie
przymierzania klejnotów za bezcen
Swarovski w sobotę w niedzielę …
( hmm ) a może jeszcze na co dzień?
– niewiasta ( która siedzi tuż obok )
jest rajem bo pachnie rajem.
cd. logicznie …
bez odpowiedzi
rozszerza źrenice
figlarne stroi miny
czerwienią pociera wargi
do lusterka świergocze
misternie brew poprawia kredką
gładząc się po podbródku
z wdziękiem jak każda kobieta
ze spokojną głową na karku
w zarysach nos i usta
oczy duże niebieskie
błyszczące wesoło
kiedy nań popatrzę
matowieje makijaż
odbity w lusterku
cd. furiatka
zdrętwiały mi nogi
wiem – że, już na nie – nie patrzysz …
ale, w rozrywkową noc
masz wdzięku do syta
bierzesz
zbawienny łyk
namiętności
kobiecie się nie zabrania
zamykać się w ramach.
Worki pod oczami
to mają inne
wałki – nie gaszą mi ducha
tu skinęła głowę
(furiatka)
szamocze się sobą
obraca ciałem
ręce wygina
gdy ondól poprawia
co ją dręczy od rana
w lusterku trwanie
cd. usłyszałem okrzyk ścinanego drzewa …
– – – dopasowane – pogrubia …
– – – przez to dziś „ starzej ” wyglądam
– – – wiem – wiem – wiem – wstałam za wcześnie
– – – wiem – skroń się srebrzy w odrostach
– – – kwiaty więdnące
– – – kwiaty to takie żywe istoty
– – – przez ludzi deptane
– – – pomiędzy zdarzenia
– – – tyle wycierpiałam …
( tu przemówiła kobieca logika )
– – – wolałbyś młodszą – – – 20, 30 ?
– – – romantyczną pieszczochę ( sama to widzę )
– – – wy – potwory – bez duszy – bez serca w zazdrości
– – – chcecie zawładnąć sumieniem nie waszym ?
tu . . .
bijąc się w piersi, stokrotnie
trajkotała – kobieta o kobiecie
( … )
Dzidzia, to taka pieszczocha
chuda – jak ostrewka
człapie szpilkami
o krawężnik zahacza
taka nasza szkapa
w głąb wymięta,
lalunia z blizną
po macierzyństwie
posunięta w latach,
o doniosłym makijażu
syndrom 1661
z przodu liceum
z tyłu muzeum
z rachunkiem sumienia
za dużo przeźroczystych tkanin
podkręcane rzęsy
troczki, falbanki, kokardki,
buty na koturnach
żółtoszary biustonosz
w niedobranym wymiarze
balerinka w kościele
pokazuje brzuszek
czupiradło przez koronkę
prześwituje nagość
w euforii niewiasta
która nie milknie ani na chwilę
od zaraz skłonna popadać w skrajności
ja –
nie jestem godna
stanąć przy takiej (kaczce)
kończyny mam bez zarzutu
co do urody
na niczym
nie muszę się
koncentrować
dopóki sił będę szła
nie dam się
wiem czego chce
nie zawaham się
o to walczyć
taka jest moja wersja
jej będę się trzymać
cd. uczciłem to dwoma westchnieniami …
(nieładnie z mojej strony)
odetchnąłem więc z ulgą
jesteśmy tylko ludźmi . . .
tu nie ma sensu odwracać kota ogonem
ale, tak swoją drogą
czy w tym kraju . . .
ktoś za ten bałagan – imiennie odpowie
jakiś urzędnik – jakakolwiek władza
zrobi krok (akuratnie) w tym kierunku?
Spadamy jak stalaktyty
z magicznym lękiem połykamy chaos
z kneblem na ustach pod wpływem jawnych powodów
ze wszech miar natarczywych i badawczych nagabywań
dziś trudna przeprawa przez (Wietrzne) miasto,
więc wszyscy przecząco kiwają głowami.
cd. ( starym zwyczajem się nie wtrącać ) …
nie narażam się więcej na zaczepki
poza tym – od rana pada śnieg z marznącym deszczem
wycieraczki galopują z głębokim oddechem
rozdrapują białe płatki marznącego śniegu
jesteśmy źli, patrzymy na swój los
na dzień dobry zamarzają zamki
na klatkach schodowych awantury
do diabła z taką pogodą
kogo ona obchodzi ?
My tu w Chicago,
lubimy wszystko w najlepszym guście
gnieździć się w pierwszej jakości
żyć – jeść – leżeć – swobodnie wychodzić na balkon
psotami niech da się zamrozić
Denver bądź Buffalo – NY
przyklejając nos do zamarzniętej szyby
dziś długą drogą do domu ( tuż obok połowicy )
zastanawiałem się . . .
praktycznie – – – ( nad niczym )
na wieczór już w domu ( we dwoje )
spodziewając się łóżka
rzut oka w moją stronę
My Hanny – – – ( gładzi po włosach )
spędziliśmy dziś w ( traffic-u )
kilka ładnych godzin
a teraz piątka na znak przymierza
idę . . .
wziąć prysznic
nabrać rumieńców
spogląda na mnie
szepczącym głosem
maluje obietnice.
córce Joasi na wiano…
Dziywce . . .
wiedz’se
kiedy pomremy
a Ty siy ostanies
nie boj siy
nie strochoj
nie bedzies sama
dostałaś w spadku
nase geny
nase serca
Wiydz’se …
przeloli my na Cie
naskom miyłość
Tyś jej owocem
kiedy dojrzejys
połąc jom z insom
i przekoz dalej
potomnym
weź ’se do serca
to wozne przesłanie.
Andrzej Pitoń – Kubów Chicago, 2001
a my mamy wnuka …
Na początku był spisek plemników
więc plemnik spadł im z serca tak tajnie
że nawet Bóg o tym nie wiedział
jak układali ” puzzle ”z dwóch ciał
ale, dziś słyszy już cichą modlitwę
zagryzanie warg w przestrzeni
pomiędzy prętami lóżka napięta próba
pierwszy krzyk i kilka wdechów
wzdłuż pleców niepokój pierwszego życia
“na szczęście wasze dziecko będzie urodziwym chłopcem”
Zięć z wywieszonym jeżykiem zlizuje klej ze znaczka
aby, dać radość dziadkom w Białym Dunajcu ( w Polsce )
że, w budynku szpitala w miasteczku Palos Park
w którym Joasia Dańko z panieńska Pitoń
pierwiastka jak każda kobieta z przeznaczenia
wypełnia boskie polecenie na mechanicznym łóżku
bez siennika w obecności męża
który, głaszcze jej wieże brzucha trzymając za rękę
( do żywego ) obgryzał paznokcie
gdy głośne skurcze – to nic przyjemnego
pozostaje nadzieja, że będzie tylko lepiej
Emocjom rodziców fascynuje się ( sierpniowa noc )
przełazi szczelinami zasłon
księżyc wpatrzony w róg okna błogosławi
lekarzom położnym pielęgniarkom
w macierzyńskiej posłudze
ze znieczuleniem po 18 godzinach “krzyżowej męki”
głośnym płaczem wypełnia się rzeczywistość
na pępowinie poza ciałem przynależy do tego świata
gdzie ziemia obraca się pod nogami
gdzie przyciąganie ziemskie jest regułą
gdzie bagniste mokradła są białe od bocianów
gdzie skibę odwraca się twarzą do ziemi
gdzie niebo obsypane gwiazdami
niech będzie miłością i świętym obcowaniem
OK – uwolnić ( kangurka ) z adoracji matki
pada odezwa – możecie przeciąć żyłę żywota !
komenda ( spod maski lekarza )
umyć, zważyć, pomierzyć
zapisać w metryce urodzenia
boy ; Andrzej Adam Danko
poczęty z woli rodziców Janusza i Joanny
16 sierpnia 2005 tuż po 10 pm, zaczęło się życie w pieluchach
z pierwszym ssaniem narodziło się ( babe ) miłości
Oni wpatrzeni na cząstkę siebie – mają pociechę
– a my mamy wnuka.
PS…16 sierpnia 2005, Andrzej Piton- Kubów – dziadek
Bóg i cwaniak w dialogu …
Bóg … Odezwał się doń dobrotliwie …
Czy chciałbyś się poczuć władcą
pokierować światem?
cwaniak… OK – pewnie, że tak …
Z rozkoszą przejmę Twoje obowiązki …
Ale, gdzie jest Twój pałac, Twój tron ?
Gdzie berło ?
Najważniejsza jest dla mnie umowa
Co za co … za ile ?
Jaka będzie za wszystko zapłata ?
Moje świadczenia ?
Kiedy przerwa na obiad i jaka długa ?
Należne wakacje, przywileje ?
Co się stanie gdy się rozmyśle ?
w Dunajcu, na dnie zatopiony świat …
Wnęcku, postaroj se wyobrazić, labirynt zatopionyk – Maniów,
z wiekowymi starymi chałupami. Zasiedziane siągi drzewa,
w ocak co krok syćko siy zmienio. Dunajca żwironośne koryto,
trywialne śpichlerze, kościół z bocnymi ołtorzami, balaski, babiniec
błahe stwierdzenie, czar ich prysł, syćko zrównane ze ziymiom
Wnęcku, co siedzis (z ojcami) w dalekiej (poukładanej) z pomysłem Ameryce,
co kompleksowym wariantem podążać skłonno. Nowoczesne przedmieścia,
paradne rzędy domow, syrokie ulice. Teroz, posukoj w swojej głowie
cas PRL – u? Drewniany most pod Hubom (dziś juz go nima). Milcom wzmianki.
Przepadła żwirownia! Tu, stela, gazdowie cyrpali siuter. Opłacało siy.
Nad brzegiem (przysłego zalewiska) w niejednym oku wierciła siy łza.
Teroz wyobroź se? Powstawanie zapory, wysiedlanie z wioski,
Rozbieranie domostw, przenosynie gazdowek, smyntorza – hań …
na uprawne pola Runka, do nowej urbanistycnej osady. Przymus
rośnie, w kręgu – rosnom z pustokow izby, domy siy ozrostajom.
W środku gazduje nowo gaździno, pani domu, matka dzieciom,
Rodziyła nie wychodząc z domu, troskliwe jej ręce, niezastąpione
roztropnościom, pomnozajom pożytki. Wełna wokoło warculi, przysiadka,
wrzeciono siy kręci, swetry, śkarpetki siy pletom, dziywcęta siy ucom.
Ociec dumny z radosnym spojrzeniem przeżywa. Szacuje swoje scęscie.
Wybiermy siy (na chybił trafił) pomiędzy rzędy domów, chodnikiem
przespacerować. Stąd (ze zolem) wyrusaliśmy, kto wyrusyć pragnon?
Nima juz tego wzrusynio. Syćko z wyroku – została ino historia!
Trza jom pamiętać, nie wolno zabocyć obelg, burz z piorunami w
Przebiegłe słowa. Tu, rodziyły siy czyny. A ten ruch rękom – to – pozegnanie.
Millenijne Swięta …
Idom,
Godnie Swięta …
Choinka w przepychu siy mieni…
Jesce nie hetki do końca ubrano…
Janiołek z wierzchołka przyziyro siy bacniy…
Dzieciarnia z rumieńcami na licach…
Myślom o prezentach …
Chałupa radośnie siy krzonto …
Zapachy od kuchni droźniom nosdrza przed casem…
Zrobiyło siy hetki mrocniy – migotajom gwiozdy…
Za stołem siado cas pokoleń…
Bioły obrus na stole nakryty…
Opłatek na sianku połomać siy gotów
Siedź grzecnie – zacynomy…
W Imie Ojca i Syna …
Jest puste miejsce przy stole …
Potrawin dwanoście dookoła …
Było świątecnie radośnie i miyło…
Był karp i borsc z uskami…
Były piyrogi i kapusta z grzybami…
Były kolędy przy świyckak śpiywane…
Były życynio wzajemnie składane…
Ktoś popłakuje … bo kogoś ubyło…
Tyn dziyń w roku niekze dostąpi chwili
Coby było świątecnie, rodzinnie i miyło…
Bez łez samotności przy kozdej Wigilii
W tym dniu tak niezwykłym by było.
oko w oknie …
( co oko w LOT – cie – widziało)
obok siebie w rzędach fotele
aranżacja wnętrza gustowna
w dobrym tonie się mieści
trylogia lotu
1
Myśli ulatują wyżej ponad błękit
na wietrze rozsypują się ówdzie
drżąco szemrzą w górnych pułapach
łańcuchy przeźroczystych chmur
skłębione myśli pchane szeregiem
przekleństwa i wiatr nad Atlantykiem
Krąg niebios nad nami przyjazny
taki bliski duchowo a odległy taki
blask na dwie strony bije od księżyca
twarzą odbitą od szyby oczy zerkają
swój wyraz w cieniu odnaleźć
gdy galopuje powolna modlitwa.
Za kwadrans odlatuje spóźniony do WAW
za chwilę skinieniem zatrzasną się drzwi
opóźniona kobieta bagaż popycha
krok za krokiem powłóczy biodrami
oddaje wdzięk i bierze – tematem
rozwiązłość przyjaciółek na ustach.
Na rozbiegu ORD czeka następny
gotowością na pasie w śniegową zawieję
czy to jest ranek czy to noc burzy
milczących twarzy nijak zrozumieć
moja droga Margaret – unosimy się
z dygotaniem pokładu myśli i uczucia.
Spoglądam na galopujące sklepienie
w świecie stworzonym dla ptaków
nie istnieją puste przestrzenie
nikt nie zna wielkości i oddalenia
poza tym krew mrozi w żyłach
w takiej atmosferze trzeba okazać takt
to fakt z lękiem zaciśniętych ust
małżonkowie za ręce spokrewnieni
zmagają się z drogą ponad ziemi obszarem
święte imiona prowadzić nas będą.
2
Kilka głębokich wdechów wydechów
u zbiegu myśli wzrok się przesuwa
niebo zastyga na nocleg przechodzi
nad miastem świateł naszyjnik i domy
płaczące nad życiem w betonie
nad nami w niebiosach jest wola nieba.
Obserwując płaszczyznę światła
gdy słońce wschodzi świtem ogarnia
świat powoli uczy się mówić o niczym
to coś – przybliża każdą rozmowę
trzyma nas razem nadzieja i życie
stają się bardziej wymownym
kontrastem barwy stapiają się w sobie
w nowym stuleciu się rodzą
współczesne fałdy Unijnej Europy.
Koalicji nikomu nie muszę tłumaczyć.
Prawdą czasu jest zegar. Za kresem nocy
zamarznięta kraina wychodzi na jaw
i zorza wstaje wskrzeszając – North Sea
lodem ścięte góry idą schowane wśród fal
topniejąc powoli suną na południe
pragną się zapaść pod wodą.
to tylko kropla w morzu.
3
A tam (Nasi) mają już swoje mroczne życie
o tym czasie wskakują spełnieni do łóżek
na dłużej – obudzą się rano o siódmej.
Tam – Nasi – daleko – za Wielką Wodą
New York – gdy słońce rozjaśni oczy wieżowców
Lichwa się stanie chlebem na Manhattanie.
Całe ulice i domy na domach rozpinają cień
samochody wypełniają się ludzką twarzą
tłoczno na placach im później tym bardziej
życie zaciska podwójną pętlę. Dookoła
codzienność w biegu pogania nieszczęsnych.
Rozproszone słońce wstało z trampoliny
i coraz wyżej się wznosi ponad wszelkie problemy
świat zerka błogo na to co nadchodzi.
Paraliż życia na rogu londyńskich ulic
wzdłuż brzegów okrytych śliskim poboczem
człowiek z uśmiechem zmienny w marszu
nieujarzmiony, zwariowany bez dwóch zdań.
Obłoki rytmicznie kołyszą się mgłą napęczniałe
zawadzają o wystające wieżowce
z nadzieją senne skrzydła LOT- u, wloką się cieniem
o własnych siłach ku ziemi znoszą kolosa
z sentymentem w to samo miejsce, nie po raz pierwszy
jesteśmy tutaj – odwiedzamy Ojczyznę.
PS. 10 godzin LOT-em do Warszawy
w Europie o tym czasie dzień wstaje – jak co dzień.
Uciekła radość …
( Kubusiowi na 8 urodziny )
Osiem balonów uniosło się w górę
Wszystkie dmuchane i kolorowe.
Osiem balonów musnęło gałęzi
Wolność wybrały uciekły z uwięzi …
Jeden pofrunął aż dotknął słońca – pękł
Drugi, wzdłuż drogi nie dotarł do końca – pękł
Trzeci, odpocząć chciał na kaktusie – pękł
Czwarty, wpadł oknem jest w autobusie – pękł
Piąty, fruwając zaczepił o druty – pękł
Szósty, się wyrwał poleciał na skróty – pękł
Siódmy, wciąż krąży nie podjął kierunku – pękł
Ostatni, wątpliwy drugiego gatunku – pękł
Osiem balonów razem kupione
Dzisiaj już wszystkie są zagubione
Wolność wybrały do niej leciały
Chciały pozostać lecz odleciały.
Bujna fantazja …
Naprawdę dziś rano, ktoś mnie uprowadził
Trzech, zamaskowanych zbirów
Zatrzymali mnie na chodniku
Kusili słodyczami i zabawkami
A kiedy, nie chciałem nic od nich wziąć
Złapali za kołnierz, czapkę naciągnęli na oczy
Ręce wykręcili do tyłu, związali
Wrzucili na tylne siedzenie w czarnej limuzynie,
Powiązali łańcuchem brudnym i zardzewiałym
Oczy i usta za-kneblowali aby nie krzyczeć
Nie widzieć nikogo nie poznać po głosie
Jechali ze mną 30 minut w ogromnym strachu
Z klątwami ci łotry wyciągnęli mnie z auta
Ciągnęli po schodach po mokrym bruku
W piwnicy to było, bo czuć było chłód
Przywiązali do kraty co w oknie tam była
Ktoś-kolwiek rewolwer wyciągał i trzymał za spust
To była ogromna tragedia …
Bardzo się bałem, nie byłem wesoły
Przez to się właśnie spóźniłem do szkoły.
Synowi Wojtkowi … 1994
Skomercjalizowana góralka egzystująca w nowym świecie
widziana na zdrowy rozsądek w Chicago …
– patrzy w lusterko, przed skręcaniem daje znać migaczem
– obraca się, odchyla do tyłu – uśmiechnięta mówi po angielsku
– siada, lekko skręca stopy, bez ruchu tkwi, wpatrzona, zakłada nogę na nogę
– z aktówki wyjmuje notes, kalendarz, pośpiesznie zapisuje notatki
– rozmawia przez telefon ( Samsunga ) patrząc na wystawowe okno
– przekłada rutynowo torebkę na prawą stronę siedzenia
– odchyla głowę do tyłu i znów śmieje się radośnie ( bussines woman )
– odkrywa w sobie wartości o których przedtem nie wiedziała
– oblicza, że na czynności domowe poświęca 9 i pól godziny, nieodpłatnej pracy
– wracając do swoich tradycyjnych zajęć – lubi to robić w otoczce
strażnika domowego ogniska, kiedy ucichną rozmowy (cisza na chwilę ją usidla)
– idąc do łazienki poprawia włosy, maluje usta, czerwieniom pocierając wargi
– na wpół rozkoszna, spogląda na zastygłe w bezruchu zwierciadło
– po domu chodzi w ( papuciach ) z owczej skóry, czarnych rajstopach i podkoszulku
– bez stanika z wrodzoną skrytością – nawet przyćmione światło raziło jej oczy
– podkurczając kolana wypina pośladki, upodobaniem zastyga, kładąc twarz
– na poduszce wypchanej gęsimi piórkami – przestaje pracować – odjeżdża …
– leży na boku, śpią jej włosy, ramiona, usta, czarodziejska świetlistość źrenic
– przejawia się mnóstwem odczuwań, energicznej stanowczości, w góralskim spojrzeniu
– zapał, dążeniem do normalności, do konkretu, do życiowego sukcesu
– każdy z nas przyśpiesza kroku, marzy, by mieć pracę swoich marzeń.
Pastoralka chicagowska
Zaświeciyła gwiozdka
w chmurak nad domami
jadom pastuszkowie
w góre Milłokami
jeden cadilakiem
drugi mercedesem
trzeci mo na raty
nowe stare graty
za nimi nie jeden
pastuszek ubogi
co sie tu w Chicago
chojcego dorobiył
spotkać haw tyz mozno
niejednego króla
co mu złotem świeci
nie gwiozda ba “ dular “
kcieliby uwidzieć
kany Bóg siy rodzi
zacynajom hurmom
po “ śiapingu “chodzić
kozdy se pastuszek
pastyrecke wlece
coby doradziyła jak
przywitać dziecie
zegarek ze złota
wisiorek łańcusek
rozgrzys Panie Boze
podhalańskom duse.
TRANSAMERICA . . . (na truck-stopie w Californii)
Pędzą truck-i szalone, ogromne
Zmęczone twarze, nieprzytomne
Szum wiatru we włosach,
Na ciele potu perlista rosa
Daleką drogą, gnają przed siebie
Upalne słońce praży na niebie
Żar wielki z nieba doskwiera
Kolarze mijają się na rowerach
Wzgórze, strumyk i most na rzece ucieka
Jezdnia szeroka do celu daleka
Lepkiego asfaltu pomruk słodki
Roboty drogowe, uważać na wypadki
Oczy szeroko otwarte, noga z gazu
Nie możesz zatrzymać się ani razu
Truck Stop – łąki zielonej skrawek
Chwila odpoczynku, malutki przystanek
Przymykasz oczy, spokój błogi
Lecz to nie koniec żmudnej drogi.
PS. Dedykuje polskim kierowcom (trucków)
to była straszna chwila …
Nabrzmiały paniką kadłub
spazmatycznie łapie powietrze
oszronione skrzydła trzepoczą
w turbulencji palce zakleszczone
na gardzieli fotelowego oparcia
trwożne oczy wychodzą z orbit
zapatrzone w zatrzaśnięte
klamerki pasów bezpieczeństwa
wśród strachu oswojona cisza
w milczeniu szuka schronienia
w oddali ponad otchłanią
świadomość wytrzeszcza oczy
Bezradne stewardessy
przyparte plecami do siedzeń
z bezradnością i lękiem
ich włosy żądają poprawienia
na czole pot domaga się otarcia
wargi odmawiają modlitwy
stają się coraz bledsze
w trzęsawisku chwili
modliliśmy się szczerze
Chwała Bogu i Chwała !
Nareszcie ziemia.
Yellowstone Park …
Kiedyś …
lat temu naście
z połowicą i dziećmi
odkrywaliśmy Dziki zachód
cichy pusty dziewiczy
mało kto idzie
czasami jedzie.
Cudowaliśmy się
urokami Montany
Yellowstone Parku
wokół zalegał
przeżyty dzień
i mrok utkany gwiazdami
zastyga zieleń traw
lipiec wiruje rojem much
trzmieli i gzów
blisko stado bizonów (buffalo)
w gromadzie około 200
ustatkowanych
wyszły na wieczorny żer.
Milczeliśmy z zachwytu
wsłuchani w rytm wrażeń
patrzeliśmy na siebie …
na długi rządek samochodów
rumieńce reflektorów
na flesze kamer w ciemnościach
zachwycone sobą zwierzęta
rozjaśnione blaskiem ( chwili )
której, za moment nie będzie
gdy słońce zachodząc zdezerteruje.
Rozjechać się proszę …
Rangers(i) przeganiają nas gapiów
tylko pamiątki w pamięci zostaną
na kamerze utrwalone zdjęcia.
Nieco po dalej
na leśnej przecince
znów wylewał się szelest
pogłosem skubanej trawy
para łosi …
klempa z młodocianym potomkiem
z podniesioną głową
przyroda się łasi
nad nami pełnia księżyca.
Sanktuarium skalne w górach Black Hills
Nad okolicą bezgwiezdna noc
i cisza medytuje
przykuca ogrzane powietrze
szeleści pomiędzy głowami prezydentów
duch i ciało górzystych skał
na tle obłoków
mroczne dzieje bez sankcji
nie przywykłe do takich widoków.
Na rogu nieczynna latarnia
i księżyc na granicy przemian
zanosi się na deszcz.
W kłębowisku mgieł
Głowy Prezydentów
postarzały się o jedno życie.
Crazy Horse w galopie ( Świętych gór ).
Szalony Koń – głowa i korpus
o historię potykał się kilka razy
nie poddając się presji
galopuje z wysoko uniesioną głową
w powietrzu, burzy przemawia pomruk
i niebo w obiegu zabłyszczy
i trzask się rozległ z piorunowej iskry
jęk potępieńczy w dół doliny się stoczył
łomot i strach na płaszczyźnie zdziwionych powiek.
Jaśnieją oczy Wielkiego Wodza
i galop kopyt po łące równej jak stół
w ślad za odwagą przykładem słowa Korczaka –
rozpędzona nadzieja rodziny Ziółkowskich
koń po nocach zamieniany w monument.
Warczą maszyny wśród gór historia się snuje
odgłosem w powietrze wysadzanych skał
z sukcesem lata te lepsze mijają się z gorszymi
o wyrwy się potykają bo skała tutaj trudna
aby świat się dowiedział, że Człowiek ( czerwony )
miał bohaterów i mocny ( swój ) argument
potwierdza – Indian Claims Commission.
Siuksów prawa ( milczącą ) blizną w pamięci
pióropusz wodza i słońce co głowę praży
coraz wyżej się wzbija skalpowanie skał
spełniając życzenia Indian z Północnej Dakoty.
Nie trwóż się druhu że pracy jeszcze tak wiele.
Szalony pomysł z rumakiem doczeka się dzieła !
Na wzgórzach dziś noc więc młoty i grzmoty umilkły
Przyszłością się karmią słowa z testamentu Korsaka.
Ps. Korsak Ziółkowski – wybrany przez tutejsze plemię Indian
kamieniarz – artysta – polskiego pochodzenia,
projektant wiekowego dzieła Crazy Horse
w masywie gór Black Hills, w Południowej Dakocie …
ho, ho – pracy zostało jeszcze na co najmniej – 50 lat !

Crazy Horse – Szalony Koń
tam, gdzie kończy się zachód …
Gdzie góry majaczą na horyzoncie Montany
dwaj wojownicy z plemienia Flathead
w bezksiężycową noc jadąc konno
do swych osad pod wzgórzem
płacz dziecka w niebo-głos słyszeli
na skraju lasu w pobliżu wzgórza – Flathead
Przeszukali zarośla w czarnej paszczy nocy –
znaleźli niewinne nagie maleństwo
leżące na powijaku z frędzlami ze skór
zanoszące się trwożnym płaczem
w ciemnościach wyglądało [ white skin ] *
Wzięli je – no bo jakże mogli zostawić ?
Jeden z nich otulił je wełnianą pledom
kołysząc obłęd w rytm pustki – utulił
zarośniętą połówką swej twarzy,
umilkło …
nie ujechali z 300 yardów
kiedy zew – wilczy – skowyt
wydobył się z ust niemowlęcia
wywołując panikę i nerwy.
Wrzasnął ten co je wiózł – spłoszyły się konie
poderwał się krzyk dzikich gęsi
nie wiedząc co zrobić z donośnym wyciem
w tej okolicy nigdy nie było wilków
z niedowierzaniem odrzucił precz zawiniątko,
wpadło w zezowaty nurt rzeki – Flathead
sami galopem pognali wzdłuż brzegu
za skrętem dali odpocząć zmydlonym koniom
sprostować plecy się zatrzymali.
Zachodni wiatr dryfuje nad zarośniętym poboczem
w kierunku płaskich rozlewisk
szpalerem brzóz przydrożnych miotając
nakręca naszą pamięć
z tutejszym rozdźwiękiem indiańska ballada
Ps. Z wycieczkowych wojaży po dzikim zachodzie
(zasłyszana od Indian – Flathhead – ballada o białym wilku)
• white skin – biała skóra
Niedokończone dzieło …

Ekspansja – III (trzeciego) wymiaru
przejęła ster gniewnego myślenia
wyłamałem się z normalności
skrzyżowanych przypadków.
Prawda otuliła się kłamstwem
w usta nabrała powietrza
bo tropy prowadzą w nieznane
pędzącymi na oślep mózgami
Niedokończone dzieło
Busha – ojca
Pustynna Zamieć
mówią o niej w potrzasku
żołnierze czują .
co się zbliża
już nikt nic nie zmieni
Rozkaz – Wojna !!!
Wszędzie krwawa nienawiść
w nie pozbawionym lęku
piana zemsty na ustach
w drętwym osłupieniu
ślepe drogowskazy
szepczą z Pentagonu !
Za maską się skrywa
łamigłówka – XXI wieku
Z niewysłowionym wzruszeniem!
ostatnia godzina …
w cieniu przerażenia
działa gotowe do walki
pomiędzy teraz a jutro
winy zawinione
przez kilka następnych dni
warkot samolotu
huk naloty konwoje
płyną morzem i brzegiem
rozsadzają powietrze
maszerują czwórkami
tupią ciężkimi butami
na uciechę Lucyferowi
balistyczne rakiety
pod gwiaździstym sztandarem
w sześćdziesiąt dni
Bóg i jego przyzwolenie !
Wszystkie zjawiska duchowe
z wymalowanym krzykiem
ze łzą w mętnym oku
w odległą krainę
kroczą niedopatrzenia
zmysłowego świata
maja naprowadzać na domysł
cała przyszłość w przeszłości
załamał się schemat podniecenia
Trzeba spojrzeć
w wykolejone oczy
złe myśli i moc
zamachowca – samobójcy
w aureoli wiary
czekającego na rozkaz
Allacha …
śmierć w zakrwawionej koszuli
uczyni go najszczęśliwszym
w pustynnej zamieci
za murem zbuntowanego miasta
smutny żołnierz czeka
z bronią gotową
do strzału
Znienacka garść kul
na twarzy grymas bólu
ducha i ciała
w beznadziejności
zgiął się wpół
upadł miękko
kierując spojrzenie ku niebu
początek i koniec
smutne anioły
z każdym kolejnym dniem
umierają na jałowej pustyni
w pośpiechu nachalności
wysoką cenę płacą !
Tylko łzy …
Rzeka łez …
Morze łez …
Wyleje rodzina w Chicago.
911 WTC TT
RIP to all the innocent victims who had their lives taken by the 911 tragedy
1
[ 911 ] w tym dniu; tropem śniętym po niebie gniew się afirmuje
za echem prawdy w ulicznym natłoku, śmierć i odwaga płacząca, truchleje
w lęku dziennego światła, z głośnym jękiem biegną żywi co śmierci cudem uszli
w porę, parę tysięcy istnień (matko litościwa) aż do dnia sądnego,
odważnie, w górę schodami brną na niepewność w strażackich mundurach,
posłuchali rozkazów śmiertelnego krzyku. nie dla zaszczytów i sławy
padają z nóg, w ręce losu wtuleni stąpają ostrożnie, tysiące zranionych
zabitych krocie, szczerze lub złudnie, na zewnątrz są winni, twarz ukrywają w zamieci
2
potajemne słowa, serca nas bolą i wściekłość zwątpień wrześniowych rozbrzmiewa
w bezkresnej przestrzeni, smuga po rozpędzonych wrakach zagina szyję, na wietrze
dzień przyszły niepewnym pomostem, po raz wtóry alarm z kontrolnych wież ze smutkiem
tysiące stóp nad ziemią czas ciemnych godzin, żenie klęska, żeby na sercu zaciążyć,
zawieszona na krawędzi nieba, śmierć przędzie w kręgu, słychać rozmów przesmutne usta,
przed bramą [ KiBLA ] zadomowiona, gardzi i sieje grozę z trwogą wyją przerażone oczy,
zraniony Armagedon, popiół się sypie, zwaliska gruzu, żelastwa stos ocieka ogniem,
sznur kontrowersji stara się wpleść w skrwawione zło, haniebnego aktu – ohydny czyn.
3
nie bez znaczenia wzdycha wzrok na widmo zgliszcz, widnokrąg nieszczęść się przeciąga
nie po raz któryś, zanim zrobi się ciemno [ IBLIS ] odważy się znów zadać cierpienie
pod wyciszonym niebem jawi się cień współczucia, za pożogą śmierci wrześniowy dzień
ugniata serc komorę, w natłoku trwogi, rządową furtką potrafili wejść w nasze ściany,
wniknąć nachalnie, głowa węża tkwi w głębi nocnej ulicy, skucząc na dywaniku
mistyk, wargami wiary sen karmi z maku, osnuty zamyśleniem niebo penetruje
bezkarnie do rąk wkłada miny i rzeczy śmiertelne, dla rozdźwięku aż do krwi się raniąc
„Bismillah” czoło kładący na kamyk Al-Kaidy, ofiarę składa z kozłów ofiarnych.
IHWH – zzuty, kładąc ręce na piersi działa dyskretnie, kamuflaż w strefie
naroża, zgmatwane słowa, złudnie wypełnia się historia (nań) śmiertelne poty
na politykach plama ( US-tawy dygocą ) gołosłownie wypaczone manewry, schylając się nisko
nad tlejącym ogniskiem, w oddali krążą widma krzywdy z koszami uchwał i paragrafów.

oczy we łzach …
1
a gdyby do bazy WTC wpleść doniosły strach, rzewny krzyk i lament
gdy wokół tłumy się zlały w kałużach ran brodzące, gdy głową w dół
desperat frunie, zanim rozprzestrzeni się ogień, wzrok sięga dalej
cierpnie skóra, przez wiele dni – nawiedzała ich będzie pamięć.
przepaść w głąb, spina masakrę, groza na zbiegu (ewakuacyjnych) schodów
z objawami duszności podwaja się dym, drażni nozdrza, trudno rozpoznać
ciała obok ciał, skazani na sen wieczny idą z nadzieją, krzyżyk na złotym łańcuszku
oczy łzawią strachem, szaleństwa zmysłów, niezręcznie się czują odłamy z elewacji
popłoch odwagi, ruina, przy gruncie przeobrażona przestrzeń, anielskie modły
za walącą się ścianą atelier, z ram TT ( Twin Towers ) wciąż wyskakują następni
z okien nad głową człowieczy popłoch w spojrzeniu, z domieszką zakłopotania,
w sprzeczności pola widzenia, to nie jest banał motywacji gasnących zmysłów,
zestrachane twarze, niczym żółć zardzewiałe, w globalnym rozrachunku złoto
przygniata i brzęczy, zdeterminowane zyskiem przemawiają nabrzmiałe źrenice,
nieścisłość myśli, karuzela nieszczęść, mnóstwo pogmatwanych spraw do rozwikłań
w cieniu sylwetek schlebia (fałsz) niepokoi, rozpala ogromność powątpiewań.
2
krętacze niech się nie kręcą od poranka do zmierzchu, krew na bruku, zastygła
puenta, daleko posunięta groza ciągłego niepokoju – gnębiąca nas żałość,
trawa i kwiaty opadły, ptaki zamilkły, w świetle jupiterów beznadziejność z niemocą
na rozpalonej ziemi pamięć kwili, po złomowisku gruzu skaczą wrażenia, hałas
rozbitych szyb, królestwo śmierci, transmisje na żywo przy zbiorowej żałobie
w złotej zadumie księga tragedii, dreszczem z podziemia stalowe pale wystają,
przebite na wylot podnóże upadku, kaskadą, piętro po piętrze awaryjne systemy
wgłębienia w zbiorowej żałobie, długie żałobne pienia dźwięczą w uszach, ból
nad rumowiskiem, nieprzejrzystość za parawanem medialnej ciszy, mglista nić.
żywiołem wzniosłych słów iskrzą struchlałe więzy krwi, czerwone wstęgi szarf
przesłaniem, na białej płycie z marmuru martwe strofy, nazwiska wyryte rylcem
milczą w tajemnicy rozpaczy, wypłakane w głuchej ciszy, zachrypłym głosem
gruchają gołębie, w harmonii przyrody ocalałe po sąsiedzku wieżowce,
swoim nieświadomym istnieniem się mienią, w powietrzu gwieździsta flaga
na pociechę rozwiewa, zatacza wzorzysty krąg, kluczową areną przemian się staje,
od zaraz do przyszłości kamery nas obserwują, od zewnątrz do wewnątrz
myśli śledzą bacznie, ci na najwyższym szczeblu wciąż twierdzą swoje.
wypisz wymaluj, fakty pozostają faktami, na tyłach drzwi pod wpływem przejawów.
Wolność bez instrukcji obsługi
Każdy z niej może korzystać
na swój sposób
wolność otwiera drogę
do dyktatury siły
rodzi kontrowersje
nie tylko dla demokracji
Tracąc poczucie wspólnoty
nie pozbędziemy się zła
wiedzy niepodważalnej.
Zadawanie pytań w odpowiedzi
wymaga modelu słowa
dyskusji i polemiki
W dzisiejszych czasach
wartość człowieka
mierzona jest
bystrością umysłu
Każdy dostał swoją szansę
kto jej nie wykorzystał
to jego problem
Patrzymy na bezdomnych
dotkniętych nałogiem
potrąconych kalekich
bez gestów miłości
nasza litość pozorna
cieszymy się (że)
nas taki los nie spotkał.
Jesteśmy dumni,
bo jesteśmy poza nimi
w dzisiejszych czasach
żyjemy na własny rachunek
Dzień dobry
w kierunku sąsiada
kulą u nogi teraźniejszości
Cywilizacja (zachodnia) …
straciła pojęcie sąsiedztwa!
Rodziny odgradzają się od siebie
coraz wyższymi płotami.
Im więcej uciułam (mam więcej)
Im więcej, tym jestem lepszy.
Ego, przerasta osobowość
żyjemy własnym życiem
najfajniejszym zauroczeniem
to kalectwo . . . (rozpacz) . . .
dwudziestego pierwszego wieku.
Wciągają nas nowe trendy
owczym pędem wolimy podążać
za głosem większości
bycie w opozycji bywa trudne
ale, okazuje się nową stronicą.
Chorujemy na obojętność wobec przemian,
które, dzieją się na naszych oczach.
(Intimidated)! Nie mamy siły na walkę.
Ostre zakręty, zarośla i trawka …
Są takie miejsca tkwiące w ciszy
przystanąć, przymknąć oczy
przyziemnym spojrzeniem
drażliwa rzecz;
gnających precz po śliskiej jezdni
rozjechane wspomnienia
piekące łzy i ból duszę ściska
ból bez słowa pożegnania
w obnażonym tunelu (na prześwit)
w ciemnościach się kończy
ślepy tor w śmiertelnym spazmie nerwów
skomlą wspomnienia.
Krzyże wzdłuż, trwoga po obu stronach szosy
zakręty, brane za ostro, obrzeża we krwi i łzach
tkwiący w powadze zwodzony most.
Oratio, w modlitwie utracona młodość
nagi anioł spłoszony nadmierną szybkością
za załomem skalnym wianuszek szosy
krach i kres świetlanej drogi
z medytacją włazi w malownicze niebo.
Bez zamkniętych przestrzeni wokoło drzemią pobocza
iskrzy się asfaltowa noc i słupy kwitną pijane
nieszczęścia, na czarnej łodydze milczą oznakowania.
Mustang ; zranionymi kołami wbity w fotel lasu
szczątki żalu pomiędzy ziemią a niebem
krzyk przerażenia w agonii pagór
ciarki przechodzą na wydział nie-odwołalny
chowają się za przetrącone drzewa
na suchym krzewie widmo duszy
spłoszone zwiewną chmurą opatulone
światło świec wzdłuż powalonych pni
snują się dusze błądzące!
Z czaszki, odeszły na zawsze ogniste źrenice
wśród wieńców, trzepotanie serc i pożegnalne łzy.
* * *
Z szyderczą miną, drwiącym uśmiechem
nasi milusińscy ze zdziwieniem powiek
rozumnie potrząsając głowami
na różne strony – podążają własnymi drogami
gniewny dyskurs losu . . .
przysłaniają im liście (maryśki) …
pokruszone nabytki, kręcąca się karuzela
krwią w otępieniu malują swój smutny makijaż
w kokainowej przemianie oczy strute
uciekają z głowy z szalonym piskiem opon
na nic się zdaje – płacz bliskich, prośby i modły
może, gdy żyli; nikt nie potrafił im wpoić rozsądku?
dzieci nasze …
przed ostatnim zakrętem patrzymy na gromadkę młodzian
wszyscy w kolejce ukryci stoją przed światem bezsilni
chcący być sobą w potulnym gronie nucą melodię rozpaczy
jękliwym spojrzeniem radykalizm w skali szarości retoryki
„dopalacze” czarodziej mody w bajkę swoją kazał uwierzyć
psychoaktywny wulkan antidotum w arm dawkując euforię
szkliste źrenice wahania nastroju chwiejny załamany chód
reakcją skutków ubocznych, słabnący zarys cienia, mrok co gnębi
mózg ujęty w obręcz po „spicy” oczy bez formy jest raj za życia
zagłusza lazur nieba i mnoży niepokoje w pomadkowej czerwieni
rad nierad piercing do pępka tępą żyletką jesteś pocięty i osowiały.
niejeden co zszedł na drobne …
w PRL
mijały
dni
miesiące
jak każdy
dzień
lata
i Ty
znany od lat
dr. docent
uznawany
ceniony
naukowiec
aż tu nagle
psu na budę
nikomu
nieprzydatny
(klamot)
wróg
ustrojowy
został
wyrzucony
na margines
życia w USA
na pohybel
na zatracenie
ofiara systemu
z empatią
w ludzkiej
pamięci
równy chłop.
PS. Koledze z pracy na kontraktorce, równy chłop: mgr dr doc. z politechniki – Zbyszek!
ciężko mu było dostosować się do nowych okoliczności, wykładowca na uniwersytecie,
aktywny działacz Solidarności… po czym został bez pracy … polecono mu wyjechać…?
Magiczna data i palec boży … ( 12-12-2012 )

Wciąż skomlą rzewnie jawne powody w nawrotach skruchy złowróżbnym
owalem mgła zasłania twarze w niebo wpatrzone. Na ustach lęk, ze wszech miar słuszny,
olbrzymim ciężarem śledzimy nadmiar domysłów. Do szpiku kości wątek z dreszczem, z objawami rozstroju duchowego. W nieprzejrzystych miejscach najgłębszego skupienia.
Łowiąc uchem, dwoistość na co dzień w natarciu. Niepewność w badawczej ciemności
gdy słońce zachodzi, ziemia stąpie w mrocznej wędrówce. Nie bacząc na burzę
w zwierciadle skojarzeń lęk upiornym istnieniem. W ogniu galaktyk zawyło prognozą,
żarliwe słońce utraci swą moc. W rumieńcach błyskawic zimowe zmęczenie.
W boskim gniewie napięta grozy rozpacz. Morza i rzeki staną w bezowocnym szyku,
Bóg w gniewie brew swą uniesie z nadzieją przytomności umysłu. Huragan pełen pojęku,
ziarenka piasku wydmucha. Ze strzępów pokory (zgrzyt) gdzieś w naszym sąsiedztwie.
Truchlejąc, drżą wargi bezgłośnym szeptem. Kolejny exodus – “spowolniony ruch palca”.
Cudowny to cłowiek …
Rod widzioł zwierzęta i nowe prądy, mądrze gazdowoł
o kozde ździebko, okrusek, troscył siy gospodorz
Tutejsi ludzie, scyrze traktujom kozdom piędź ziemi
Przez zycie stąpajom twardo, zostawijom ślady
Nie cofajom siy przed doskonalsym sposobem
W śtuce przetrwanio głos opatrzności i wiara.
Za 50 / piędziesiąt / złotych dwoch chłopów ode dnia
Przez calućki dzień do nocy okładało snopki cepami.
Na spólstwie ludzie razem wymiennie siy wspierali
Dziś / za nic / nie jest tak opaternie jako drzewiej.
Haw zamieszkały – mo ozgrzone przysługom ręce
Co prowda, nie haruje / na dorobu / jak hań na gazdowce
Po nocach nie wynosi ostrewek do grapy – kany boginki
Krzyżyki cyniąc na despet mlyko krowom klogały w skórlotach
Po męce wsród grzmotów skrywały siy w górskich jaskiniach.
Tu ( w siapie ) w fiberglassowym hełmie, zwykłym obowiązkiem
Zapino kozdy kolejny dzień ( przy obróbce desek )
Na „ lajnie” – tnie z długości i nikt go haw nie poganio.
Syćka go sanujom ( od foremana do bossa ) sumienny,
Poczciwy, zno zasady, nie schodzi z wytyconej normy
Nie biadoli o swoim losie, na kozdym kroku ozpiero go energia.
Nie sposobny do krzywdy cynienio, plotek robienio
Wraźliwy ni zoden inny, nie doskwiero mowom ani myślami
Bystry do przesady, dokładny, ogłade mo wrodzonom
Opaterny, od zaroz w mig spamięto syćkie detale.
Wyjechoł w sile wieku ( dobry był to cas na zmiany )
W rozpoznawcyj przesłości nie godoł o tym nikomu
Na Podhalu, dzieci pięcioro i żonka / krapke / młodso
W obrębie stołu syćka cekajom na Świątecne prezenta !
Wse mu siy kotwi … markoci … banuje za Swoimi !
Styrany ( po pół nocy ) ślęczy z telefonem w garści
Szeptem czułość wyznaje, łączy serca, pomosty rozdarte
Odległe – robi się bliskie – niewyraźne – wyraźne !
Z pamięci wystukuje numerki na komórusi / komórce /
Żyjąc w epoce / cyber – fiber / łączy ich potęga przekazu !
za przycynom Rózy, sto cierni wode pije …
Teściowo w gruncie rzecy – wse siedzi u nos
w te razy – posła na borówki z Dorotkom
( pięć rocków w sierpniu jej minie )
w chałupie ino ojca jej brakuje . . .
( Dorotka ma jesce trzok starsyk braci )
Teść pojechoł do lasa –
nojstarsego wzion do pomocy
drzewiyj na gazdowce trzymali zawse dwa konie
( kaśtanka i gniadego )
gniady do ciągu był noremny
mioł taki gwołtowny charakter
trza siy było wystrzygać i nie siepać za lyce !
Owce do dziś chowiymy ( bedzie ik blisko kopa )
więksość matek, przed ( Gromnicnom ) bedom po wykocie
Od zawdy przysadzomy jagnięta
odplekajom siy, odchowajom
na wiesne sprzedajemy wełne
wtej – płacom najlepiej !
Opróc nos ( nikogo – niema w chałupie )
ostawili nos samych . . .
Mos za to buzi – od swojej Rózi !
Dalecy ( na Skypie ) z tyźnia na tydzień
z miesiąca na miesiąc
rozdzieleni – stajom sobie bliscy !
Niek by downe kąty ostały w twojej pamięci
Jakimi były drzewiej … takie noś w sercu.
Na Podhalu – ten dom podobny jest setkom insyk
W kozdym ś-nik – kogosi brakuje!
dziadek uczył nas patrzeć …
Na koniec dnia gdy wracał po pracy
w domu zalegała cisza
jak makiem zasiał . . .
przez jedno serce najdroższe
Koronkę odmawiało się wieczór
pospołu gromadnie siedząc
przy ciepłym piecu, ten sam początek
akt wiary ( zdrowaśka ) za Podhale
Z wysoko podniesioną głową – gwara
zaletą słowa bo wnoszą wkład do rozmowy
Jesteś Polakiem masz góralskie korzenie
cięte riposty, to kwestia uwierzyć w siebie
Za płotem łan owsa przeciąga się w ciszy
dojrzałe zagony wpisane w naturę
środkiem wyboista droga
biegnąca na spotkanie do wioski
Dom wyjątkowo rodzinny
na niewielkim wzniesieniu
pola i łąki ubrane w kwiaty
trzymam je do dziś ciepłą dłonią
Dziadek uczył nas patrzeć na przodków
Błogosławioną radę dało mu życie
a życie całe jedną jest radą …
Radować się trzeba z tego co jest
– nigdy nie bądźcie zazdrośni
o czyjeś szczęście, kiedy zagości u innych
Dookoła, zaczajone błędne twarze
przez zaćmione patrząc oczy
tobie zazdrościć potrafią.
Swojego gniewu i złości pilnujcie
kto swego języka nie spląta
ten nogi może mieć splątane
Kim byś ty człeku nie był
przez zaćmione patrzysz szkło
Na miarę godności należy się uczyć
szczerze mówiąc nie piękne gesty
oznaką człowieczeństwa
Potężni świata wszyscy pomarli
przed śmiercią głowy skłonili pokornie
do wnętrza ziemi jak jeden zeszli
Ci wszyscy którzy, pałace wznosili
ze setek tysięcy dóbr i rozkoszy
tylko odzienie z sobą zabrali
Doprawdy to dobytkiem ich było
tym się okryli co innym dali.
Jak człowiek ciepły spokojem
z szacunkiem dobre imię po sobie zostawi
Bądź dla wszystkich przedmiotem pochwały
Szanować każdy szczątek, oszczędzać
oszczędność wielką jest cnotą, ale
śmierć powiedziała ( majątku tam się nie bierze )
Nieoszczędny niczego mieć nie będzie
i sam jest wart niewiele
ziarnko do ziarnka – uzbiera się miarka
Dziadkowe serce ulegając wzruszeniu
na widok pierwszych stawianych kroków
podrzucaniem do góry otwierał nam usta
Nie dowierzając jak szybko rosną wnuki
odmierzał nam wzrost co kilka miesięcy
rysikiem znaczył na framudze od drzwi
Bez zdejmowania roboczego odzienia
uczył nas kopać piłkę i tańczyć poloneza
dziewczynkom zrywał najpiękniejsze kwiaty
Znużone powieki gładził bliskością
dobrotliwie ujmując zaspane rączęta
otulając troską z dziadkowską czułością
Wciąż słyszę w sercu baśń kołysanek
dobroduszną radość, ileś lat po tym
wszyscy umrzemy, pójdziemy do Pana.
podhalańska kapliczka u Tylki w Wisconsin
przycupła przy drodze podparta gontem
opasana powojem z cierniowego głogu
paciorkiem skał z pobliskiego potoku
wypełniona od modlitewnych intencji
majówki do Matki Opiekuńczej
w chwale dalekiej
każdemu sercu tak miłej
przytomność traci Frasobliwy
zgarbiony w zadumie
wartości chrześcijańskich
zatroskany o bezkarne wróble
co do stóp znoszą (suche) źdźbła
o czym każdy może przekonać się latem
Od tej reguły nie ma żadnego wyjątku
gdy będziesz zbaczał z utartej drogi
twój anioł przyjdzie w porę z pomocą
powiadam to z dumą ze łzami w oczach
rękę przyciskam do skroni
w nostalgii wnętrza rozmawiamy
cichą modlitwą.
weekend na płaśni
Przegląd zespołów regionalnych Związku Podhalan w Ameryce – Na Góralskom Nute,
“ Zbójnicy, zbójnicy . . .
warzom owce w żyntycy
i muzyce dali znać, dali znać
coby przysła im zagrać “
Na polane hań przed sałas – wyśli młodzi
Bedom tońcyc – temu przecie – ze som młodzi
Nie polonez bedzie dzisiok dlo nik grany,
Taki – w tłumnym korowodzie,
I nie walce – te – wiedeńskie,
Co som jako wino skrzące.
“Baco nas , baco nas
dobryk chłopców na zbój mos
jesce byś’se lepsyk mioł
kiebyś baco, syra doł. “
Baca poderwoł rychtyk wałaske
Zaś juhas stanon przy juhasie !
“ Hej! se ino wroz juhasi
wroz juhasi w ciyrnyk kosulak
porubiemy, posiekomy
zbojców po holak “
Od babiogórskik ( obrysem ) pogórzy
Po Gorce, granitowe Tatry,
żywioł nie przebrany . . .
Co w tońcu górolom nigdy siy nie znurzy;
Bystry potok przymyko powieki
Fala za falom strumień wartko płynie
Blinkanie watry – oświetlo, lica ozgrzywo
Do wtóru oziskrzonyk tonów tońcom
W podskokach, przysiadach, obrotach
Klaskany w ręce – idzie tędy . . .
Dojrzywo dusa w której zakochoł siy Bóg !
Całe rodziny som haw na płaśni,
W Góralskiej Chałupy przy Archer.
Dreptajom w miyjscu z nogi na noge,
Ciupazecki zbyrkajom ze zbójeckom maniom
Zbyrkolce, jako oręż dodajom odwogi !
Jaskrawy źwink – winien stela ulecieć ku Tatrom.
Rusyli – raźniej wokoło watry,
Baca jako ( harnaś ) siumnyk chłopców wiedzie,
Za nim juhasi w krąg zwarty . . .
Honielnicek ( malućki ) odstaje na zadzie …
Tyś, młody brat
Ty siy s’nami stowarzys
bo kie padnie – bieda jako
na nas krzyz
na nas krzyz
Bedziys s’nami
ziymie gryz
ziymiy gryz
A jak padnie talarami
dukatami
bedzies sioł
bedzies sioł
a . . .
jak padnie siubienickom
Bedzie tobom wiater wioł !
Tońcom, jak kieby w kuckak schodziyli z polany,
Przechipkujom bez watre,
Bez huściawe, ślebodne odgłosy
Cofiom siy ( choć zoden ś’nik ) do zadu nie gnany
Ani na kwilke – ik toniec nie ustaje.
Ucichnon śpiew – – – zaś na nowo w uchu siy obudziył,
Wyskok podniebny nie jest im obcy
Na płaśni wyskajom – Ostomiyłe dziywcęta
Szalejom w tońcu – siuhaje, parobcy,
Zwyrtajom siy w kręgu – – – oszalałe dziywcęta !
Chyciył zbojnik, hajduka, hajduka
Przywiązoł go u buka . . .
Hej, ty miyły hajduku, hajduku . . .
Bedziys wisioł na buku!
Pół-obrot – – – coby uchycić oddech w płuca,
Abo – – – perlistym obloć siy potem !
Góralski zwyk – – – som ik do góry podruco
Sciągo ku ziemi – – – spowrotem.
Sama ziem – – – Skolno ziem – – – Rodno ziem
Rym – – – rym – – – rym – – – sama – – – ziem – – – skolno ziem
Idzie ziemia ku zimie
Trza nom rubać korzynie
Trza nom rubać jedlicki
Coby miały owiycki !
Zachwyt radości siy niesie (w powiytrzu dojrzałym jak wino)
Zaklyscyni w tońcu pod ręce – – – długo siy nie wyprzągnom !
Z żywiołami odpłynom w dziejowom nieskońconość.
Górole naturni ( chyba ) ze toporzyska wypadnom im z (omdlałych dłoni) !
Wtej zakońcy siy święto – – – zakońcy siy toniec . . .
Choć jesce – dziywcąt wyskanie – po płaśni siy niesie
I foszty tętniom pogłosem – – – granej (po góralsku) melodii
Wtej to – być moze – wiater od grani, ozgrzone im lica ostudzi ?
W pucierze – – – kwaśno zyntyca od (bacy Toczka) siy piyni
Po tońcach – – – dobrze by było – niom siy pokrzepić !
Gwiozdy (coby nie spłoszyć chwili) zatrzaskujom zasłon kotary,
Zegnomy siy krzyżem i w noc odpływomy . . .
Tońcem – zyntycom – pokrzepiyni – opici – radościom przygody.
Do przysłego roku – na tej samej płaśni !
Codzienny trud . . .
Trzeba odcisnąć dłoń ( pospołu z babom ) na łąk kwiecistych kobiercach
Na progu września grzmią wylewne chmury i kępy brwi marszczą. Opodal
Szczeka pies. Spłoszone wróble na czubku topoli. Zagonom łuskają się owsy.
W mendlu snopki (na bosaka) powiązane na obłap (lgnące pod cepy) jesienią
Polną drogą maki ucztują. W ogródkach świat piękna. Malwy strojne
w szafranowych sukniach. Omieść wzrokiem – – – ( studnia garbata ) –
z wyłamanym zawiasem. Na ociosanej podmurówce – postawiono kościół
w strzeliste wieżyce. Tutejsi – szczęśliwi rzędami w ławkach ( duszno ).
Deszczowe niebo. Niedzielny odpoczynek i pacierz przykładem dziecku
Dzwon na Anioł Pański tkliwością wiąże obszary. Spiżowym językiem,
przekazuje nabożne wieści. W tajemnicy pokory ( boli ) sumienie.
Chrystus – umartwiony na ramionach obwisły – mocuje się z losem.
Na klęczkach ludzkie serca schowane w ramionach, Pod naporem słów
Woskowa łza wierci namiastką. Po trzykroć ( powodem ) zew koguci.
Na odsłoniętej skroni ( znak popiołu ) na pamiątkę dni. Miłość wieczna
Gazdowie, z wrodzonym rozsądkiem uczynku ( błagajmy ) chleba i wina.
W słodkich litaniach – misterium życia i akt oddania. Z naręczem tajemnic
idziemy do źródła. Po niezbadanych orbitach dusze szukają własnego kąta.
Na klęczkach rozdarta wyobraźnia i nogi sukniane w parzenicach.
Z klęcznika gwóźdź ( obolały ) wystaje. Pomiędzy żebrami cieknie krew.



Hammock …

w pośpiechu telefonów
dni się przepychają
w ferworze istnienia
gwiazdy zawieszone
w materii czasu ziemia
w obiegu zamkniętym
wszystko się kręci
jedno po drugim możliwe
serce wali syczącą tajemnicą
na Dzień Ojca trochę pamięci
najpiękniejsze kwiaty
uśmiechy ciepła
na wszelką pomyślność
czerwone wino i tort
docenić ojczulka
jak to możliwe
przytulić kochaną osobę
na Dzień Ojca …
córka kupiła mi hamak
duma w nas rośnie
i dzień taki szczęśliwy
rozwiązuje języki
nabrałem ochoty
by się pohuśtać,
od leżakować wcześniejsze sprawy
uwielbiam jedno i drugie.
niebo bez chmur
bogactwem wiaterku
przyjemny powiew
jesień sucha
poleżę w hamaku
będzie mi dobrze
raptem
los sprawił figielka
wokoło ani jednego drzewa!
kołysanka z Alaski …
Ales Starkov – Lumber Man
Gdzieś, na świata krańcu, kurzył śnieg
wśród krętych dróg zawiłe rozdroża
więc ścieżka do lasu zaduta
nie widać tropu reniferów.
Gdzieś, na Alasce zmarznięte koło
na biegunie, w mrozach zakuty Wielki Wóz.
Sennie w kominku ogień gaśnie
upstrzona drzemie dobranocka.
Chłopczyku stu-śnij senne oczęta
kiedy wokoło bieli się śnieg
a łóżko do spania niech Ci ścieli
z księżyca jasna światłość żywa
Tam na księżycu pan Twardowski
ze srebrnych monet kuje sny,
niedźwiedź mu żaru dosypuje
w rytm skocznie nogom przytupuje.
Zadute śniegiem Trapper Creek,
w odległym Yukon zapadł w sen
znużony rębacz – lumber man
w koszuli szczytnie każdy dzień
On grube kłody w lesie tnie
wióra fruwają i znaczą mu dnie
w wichurze haskie – wtulił łeb
oczy się klejom reniferom.
Wygasło tlące się ognisko
usnąłeś słodko nasz syneczku
niech jasna zorza znad Denali
przemówi do Cię w słowie tym.
2005, Denali, Alaska
napisany dla 10 latka, synka Kubusia
który, był z nami i z babcią na wycieczce
Halloween Day …
Strachy, duchy, kościotrupy,
różne zmory nas straszą …
Nie zrobiłem nawet trzech kroków
kiedy spotkałem ducha
jego dłonie były zimne i lepkie
Potrzebował wskazówek
jak musi dotrzeć
do cmentarza
Spotkałem kusiciela
nie miał złych zamiarów
potrzebował pożyczyć
pompkę do roweru
Zobaczyłem wampira
w pomroczach
nie była mu potrzebna
moja krew
Brakowało mu tylko
jednego dolara
mówił – że
na cukierki
Spotkałem czarownice
o rozumnych oczach z miotłą
wcinała mirabelki
pachniała czymś dziwnym
śnić bym nie śmiał
była nadzwyczaj
łaskawa
Aż, się wierzyć nie chce
spotkałem tyle
przemiłych istot
w tak niemiłym dniu.
czasami tak się zdarza …
Rankiem
w hałaśliwym tłumie
w wielkomiejskim traffic-u – (korku)
w luksusie samochodów
on – człowiek sukcesu
jeździ do biura
na Manhattanie
Spokojny
Pewny siebie
czuje siłę swojego portfela
po południu – lunch
obiad w Hiltonie
golf
basen
siłownia
wieczorem teatr
łatwe dziewczyny
piękne garnitury
samochody
konie
Cassino
uciechy
i tylko
księżyc wie
że nocą pije
samotnie
ze łzami w oczach
zapomnieć
swojego brata
b u m a
grzebiącego
w śmietnikach.
bananowa republika
w mokrym podkoszulku
podarowałaś mi wieczór
wspaniały marcowy
jeden z tych wakacyjnych
pomazany olejkiem blokującym
przy butelce szampana
ciała tropikiem rozgrzane
pieszczone słońcem
na plaży ślady stóp
podobne do słów
o wyspach dziewiczych
w żądzy skojarzeń
jesteśmy szczęśliwi
w mroku badawcze spojrzenie
pospiesznie pełzną nocne pejzaże
tuż obok w hotelu
duszno było od świateł
gdy w różu legła
z wyciągniętą dłonią
( rozepnij mi stanik )
kobiecością
zgasiła światło
aby w ciemności
błądzić
się
odnajdywać.
PS. moja 50 na „Wyspach dziewiczych” w marcu 2000 roku
fruwające oczy
mijające się jachty
wymieniły uśmiechy
w niedzielny poranek
wśród sennych morza fal
nieśmiałym głosem
do obok przechylonej
w moją stronę mulatki
z pochwały zachwytem
spuściłem ze smyczy
myśli moralności
proponując (jej)
widokowy rejs
miss pokładu …
w skąpym odzieniu
wyraźnie zszokowana
rozejrzała się dookoła
szukając formy odmowy
spoliczkowany
jej nieufnością
odpłynąłem wzrokiem
w przeciwną stronę
oślepiony słońcem
wertuje chmurki na niebie.

Siwy jak gołąbek …
Przyszli osłuchali małym oczkiem instrumentu
zauważono jak mocno się w sobie postarzał
Wybrali mniejsze zło … polska opiekunka
będzie łaskawa jak własna siostra.
Słyszę i widzę smutne obu spojrzenie,
Oczy nie mogące się podnieść
żeby serce odciążyć, niepamięć starości
czy, jest na to jaki ratunek?
Po kilku zdziwionych godzinach
rozumie udrękę (pan starszy) cierpi na Alzheimera
jest po wylewie, w dodatku ma cukrzyce
łóżko jak cierń wbity w plecy uciska.
Na inwalidzkim wózku wożą go wszędzie
bocznymi ścieżkami, niezapomniane emocje
o tym co było, może powróci spokój
odwrócą się karty stygnące ziarenko nadziei.
Przechodnie w gorączce świata idą na wyścigi
zatopieni w zadumie siedzą w parku na ławkach
patrzą na wózek, na jego kamienny spokój
irytacja, z ich twarzy czytelne milczenie.
Otwierając usta chciałby coś powiedzieć
ale, nikt nie chce słuchać chorego bezsensu
z zapadniętym spojrzeniem stygnącej emocji
więc, coraz częściej zapada w drzemkę.
Co dzień, co rok, jest takich więcej i więcej
na ulicach, w parkach, w domach starców
po powrocie, przebiera się go w piżamę
i głaszczą piórka gołąbka siwego.

Bill …
(po prawdzie Bolesław) na codziennie wskazanym spacerze.
Otwierają się w sercu strona po stronie
Przedawniło się lato i jesień się przedawnia
Wczorajsze jutro co miało nadejść dziś …
zagubiło się gdzieś w zakolu nie może powstać
Pod parasolem z oczu, widać, jak idzie – raźno
z laseczką, wzięty pod rękę – pan starszy
w czapeczce Bulls’ów – (uwielbia ich grę) …
zachłystując się swoim kolejnym dniem.
Arterią chodników (z polską opiekunką)
idą spacerkiem, wzdłuż cmentarne bólem pejzaże
spokój pomarłych przyjaciół, przytulny kąt
pod gruntem, zmartwiałe skupisko łez goryczy.
Za ogrodzeniem pochyleni nad trumną krajana
rodzina wpatrzona żałobną mocą wzroku
wymodlone litanie z wielkopańskim majestatem
wiatr, szeptem gra na liściach. Odpoczywaj!
W tej koszmarnej chwili laska Billa,
ciągnięta frywolnie z dziwaczną czkawką
odliczała sztachetki cmentarnego płotu
z oczami kpiąco w powadze żałobny dźwięk
Po drugiej stronie cisza co smuci, nagrobki
spotkań mijamy, znajomych, idą tabliczkami
do końca alejki są jeszcze wolne miejsca.
Na śmierć zapomniał o przytulnym miejscu
ale, gdy poczuł opar kadzielny, w natłoku myśli
omal nie usiadł na swoje miejsce.
On ciągle wierzy
że, pójdzie do nieba
do żony …
która tu była
ale odeszła (na) wieki
jest ciągle w jego umyśle.

ANIELE …
Sterniku mej duszy
strzeż mnie
od grzechu chroń
oddal gniew
w pierzastych skrzydłach
schroń
i czuwaj wiernie
prowadź za rękę
przez drogi kręte
trudnych chwil
życie przewrotne
w szaleństwa krótkie
alkohol to nawyk
z nawiązką wzgardy
idziemy po grudzie
ku złudnym mirażom
czas niezmierzony
gniecie niepokój
Sterniku mej duszy
podążaj za mną
gdy ścieżkę w życiu
pocznę gubić.
Ostojo nadziei
stój na straży
gdy daję szusa
na dół schodami
osłaniaj skrzydłami
Aniele , , , podaj rękę
gdy noc stęchła nastanie
weź we władanie
zapal świece * ( gromnice )
by raźniej iść
odwagi niechaj nie zabraknie
przed tronem Pana
strach w gardle narasta.
Na śkle malowane …
( piąto stacja Drogi Krzyzowej z kosciolka w Murzasichlu )
Z Tylmanowej, hań bez Turbac
Orkanowski wiedzie ślak
boske rusył Jaś Jachymiok
w blizej mu nie znany świat.
Skole, ziąber, ścierniska
bose stopy dzióbały –
pod gorcańskom Golgote
nozki Jaśka ustały.
Obeźroł siy roz jesce i drugi
na chudobne polany
hań, ka posoł owiecki
moj Ty Boze kochany.
Stanon górol na wiyrśku
hań, ka krzyz stoł jedlany
wisioł Chrystus lipowy
na gębusi stroskany.
Nie same wezgłowia
ciyrniym rani koróna
ptosek z dzióbkiem cyrwonym
wystukuje ćiyrpienia…
Ciyrp, ćiyrp nędzne plemie Jadama
na tym ziymskim padole
noś, noś, brzemie grzychu na grzbiecie
w syzyfowym mozole.
Ujon Jaśiek – krzyz cierpień u śniatu
Studeruje Męke Pańskom (w pokorze)
o ziemi, o ludziak, o niebie
śtuderujmy pospołu – mój Boze.
Tęgo siy zdziwiył Chrystus
kie go na brzyzku obocył
zabocył mu ludzkie winy
grzychy mu syćkiy wybocył
Swiyrcki w ocy siy garnom
obroz staje siy śklany –
Naskom Droge Ciyrniowom
bede dziyrzgoł na ściany
Ktoryś ciyrpioł za nos rany
Jezu Chryste – zmiyłuj siy nad nami
Została mu ino jesce
Długo ciyrnisto droga
Ktorom mo iść poprzez zycie
Prosto do Pana Boga.
Andrzej Piton-Kubów
Chicago, w poście pod koniec lutego 1984
PS. Poznanemu w Chicago – przyjacielowi – Jaśkowi Jachymiakowi,
malarzowi śklanych obrozków, artystycznej dusy – chce dedykować.
Tu siy zasiedzioł – tworzy, jak mo na to ochote…
Notatka na boku : Jachymiak, do koscioła w Murzasichlu
namalowoł wszystkie stacje drogi krzyżowej

dom spokojnej starości z dziadkiem w roli głównej …
Siedzę przy oknie, wróble za nim mokną
Polska, wisi firanka, zasłaniając okno
zasłania za nią polskie postacie …
żyją one (bez) płciowo w księżycowej poświacie.
Miłość ich (nie)grzeszna, ale zachwyca
Tulące się ciała do blasku księżyca.
Miłość ich piękna, na pewno wskazana
Dla innych niestety czemuś odebrana.
Siedzę przy oknie, wspominam dni młode
Na krześle bujanym mam wielką wygodę.
Siedząc w fotelu brodzę w marzeniach
Namiętnie się bujam w nieodległych wspomnieniach
Klnę po cichu, brwi marszczę i tłukę palcami
Krzyczę, skargi wygłaszam z przeprosinami.
Nikt nie dba, nie słucha, mojego wołania
Nikt, nie chce wysłuchać, starczego gderania
Więc, siedzę i patrzę, gnać już nie mam siły
Wszystkie moje zamiary już się wypaliły.
W swoim pokoiku – siedzę samotny
Wśród tylu wesołków, jam tylko markotny.
Siedzę z twarzą przy oknie, zaciskając wargi
Mój cień na ścianie za wcześnie się garbi.
Nieraz w mym życiu, słońce wschodziło
Czyżby już jednak na zawsze się skryło?
Życie starcze, ponure, bez światła i bieli
Bez kolorów zamknięte w przyziemiu się ścieli
Wieczna noc się zbliża, bez szansy na świt
Tak myślę czasami (oby) to nie był mit!
Wielu ludzi upada i powstać rady nie daje
Ludzką rzeczą upadłość, ważne wstać – iść dalej!
Sam siedzę w ciemnościach i nie świecę światła
Aby, mnie opatrzność w ciemnościach nie łapła.
Może, trzeba poważniej, wziąć się w końcu za życie
No i stąpać odważniej, by nie skończyć o świcie.
kompozycja cieni na skrzypce …
(z akompaniamentem martwej natury)

w oknie pelargonia rzuca cień
deszcz nie obmywa win
nie gasi pragnienia
pod wpływem przejawów
grajek wpatrywał się w próżnię
wedle potrzeb pokraczny stół
i obrus zsunięty
wichurą własnego życia
dym się kopci ze skręta
koliska smugą ku powale
oszczerbiony talerzyk
dwa kiszone ogórki
łupiny z jajek
w szklance po musztardzie
frenetyczne wizje nut wiolinowych
łowiąc uchem urojone dźwięki
w popielniczce
bogactwo zwątpień
ze spuszczoną głową
obawy nicości
rozpacz z moralnym upadkiem
cień pojedynczej pelargonii
obok grajka pod wąsem
bladość jego oblicza
z naprzeciwka monopolowy
prześwituje przez firankę
sklep – zamknięty (niestety)
asfalt jeszcze nie wysechł
szok myśli w odmęcie
horror źle pojętej drogi
komedia czy dramat
zagadką słów . . .
papier pomięty
z napisanym wierszem
miał za nic
wartościowe skrzypce
z jękiem strun
uderzone o blat.
Wieża Eiffel
Wychylamy się
zza balustrady
chwilą zapatrzeni
pod nami Paryż
place
Concord
Trocadero
Opera Garnier
aleje
parki
nadbrzeże Sekwany
batobusy po rzece
najbardziej znane miejsca
symbole Paryża
Luwr
Katedra Notre Dame
Łuk Triumfalny
ludzi tłum
niebo
słońce
i żony pytanie
Co widzisz?
Widzę
to samo …
tylko
patrzę
na to
pod innym
kątem.
Andrzej Piton – Kubow – Paryż , 27 marca 2005
szlakiem Inków …
(w Peru) wędrujemy szlakiem historii Inków.
Cusco – pępek świata
wysoczą się Andy ku niebu
w zasięgu chmur się chowają
pasiaste toboły z dziećmi lekkie stąpanie
w kapeluszach z rondem
wspinają się dysząc Inkaskie kobiety
w czapkach wełnianych od lam
pochodzi i mleko
i robocizna
na stromych poletkach
ich grządki
w stopniowaniu skalnym poukładane
chodniki się piętrzą
życiodajne zagony ( Inków )
niczym latorośl
pnączem schodów
idą zwinnością pumy
tubylcy, szurając bosymi stopami
raźnym krokiem
po zboczach historii
hiszpańskich konkwistadorów
nie robiąc hałasu, jarzmem obarczeni
smutni, biedni, zagubieni
w masywach gór, piękności i grozy
w krainie lotnych kondorów i alpak
kamienie nagrobne
na podobieństwo żywych istot
z wyciągniętą ręką o wsparcie
o jednego “sola “
sobie i dzieciom na życie
przeżycie solą w oku
pożal się boże
o wspólne zdjęcie z uśmiechem cywilizacji
z mozaikom chuścianych narzut
z kolorami rodzimego rzemiosła
i sztuki w tkackiej tradycji
na krosnach od zarania
uparta ich chęć przetrwania.
II
nasz czerwiec u nich grudzień
w tropiku zima nie panuje
tylko dzień się ociąga ze wstaniem
pomimo rychłego poranka
o brzasku dzieci piłkę kopią
aby nie spóźnić się do szkoły
ta scena powtarza się regularnie
nie ma nic piękniejszego
jedzie pociąg z daleka
z wysoka nie nisko
Machu Picchu nam celem
Secret Vally po torach się pełza
zboczami się styrma
pomału skalnymi półkami
po przełęczach się wspina
bez wyrzutów sumienia
wszyscy się patrzą
herbata z liści coca
wysokości dotyk knebluje
łagodzi obniża ciśnienie
pokrzepę, daje aby
nie wpaść w zapaść
przepaści z wysokości
ponad 4000 m.n.p.
tu zawsze tlenu poniżej
słońce znów się wysoczy
są góry
nikt już w to nie wątpi
mijają się krajobrazy
złoci się łubin w dali
bielą płatki konwalii
za oknem rosa
przez szybę zagląda do środka
głód nowych wrażeń
nasze twarze
zdziwione się patrzą
wioskom nieznanym
dworcom pośpiesznie mijanym
czereśniom, śliwom ciężarnym
ludziom, polom, zakolom
obłokom nad łąką
której obraz przemija
staje się rozłąką
oschła rozwlekłość
rozkołysanych obłoków
rwący potok Urubamba
i most mijany w podziwie
początek dżungli
i rzeki znad Amazonki
serce stuka z kołami do taktu
do celu już nie daleko
III
Machu Picchu
ruiny zatracone wśród gór
sekretna skalna osada
od wieków swoje skarby skrywa
kojąco wpływa atrakcją
w szyku miliony kamieni
uwodzą najeżonym kultem
pojmujemy zakątek Inków
ich przeznaczenie
szybkie przeskoki okoliczności
z miejsc kolejno oswajalnych
począwszy od zaklętego
widnokręgu dzieciństwa
trzcinowych szałasów znad wód Tikitaki
przez Pisac, Ollaytantambo
obłędna wędrówka
czegoś szukanie
to boli
skąd my to znamy
jak być nigdzie i wszędzie

IV
Święta Dolina Inków
kondory andyjskie
rzadko spotykane ptaki drapieżne
najbardziej “ królewskie “ ze wszystkich
żyją towarzysko
w górach
wśród niedostępnych skał
latają wysoko i gniazda
budują gromadnie
żerują tam
kondory to mądre ptaki
w wierzeniach Inków
ich morał taki ;
stary kondor królewski
swój żywot
samobójczym kończy lotem
tragicznie
zebrawszy siły dostępne
wzbija się w przestrzeń co sił
i
pnie się w górę jak młody ptak
zostawiając pod sobą odchodzący świat
a
kiedy jest u niebios bram
po raz ostatni ogląda się tam
gdzie
spędził swoje ostatnie lata
gdzie
władcą był – tej części świata
doliny w zieleni śmiertelnie blade
nad brzegiem strumyka
wikunie, alpaki i lamy trawy skubiące
na wierzchołkach szczytów
niebotycznych gór
groźnych i pięknych perlistych jak sznur
błękitne bez chmurki dziś niebo
a
pod nim doczesność królestwa jego
i
z oczu starych pociekły łzy
a były przejrzyste jako niebiańskie sny
i
spojrzał raz jeszcze … (po raz ostatni)
na widok sercu i duszy bratni
i
wydał z siebie krzyk wojownika
i
w dół bezwładnie z oczu nam znika
i
serce nam pękło gdy runął strzęp
wiotkiego ciała
a
przepowiednia Inków się stała
naocznie się dokonała.
