Powołanie Komitetu 600 lecia Cudownej Figury Matki Boskiej Ludzmierskiej – Gażdziny i Królowej Podhalan w Chicago. 1993 rok.

Choć współczesne czasy często przyciągają naszą uwagę róznymi wspomnieniami, warto zatrzymać się na chwilę i przyjrzeć ważnemu wydarzeniu, ktore zostało utrwalone na zdjeciu zrobionemu ponad 30 lat temu. W poniższym artykule zapraszam do odkrywania zapomnianych chwil, które towarzyszyły ważnemu wydarzeniu, jakie miało miejsce 10 pazdziernika 1993 roku w Chicago.

Za każdym razem, kiedy chcemy sobie przypomnieć jakąś odległą informację, wtedy nasz umysł składa ją z kawałków. Kawałki, których nie może sobie po tylu latach dokładnie przypomnieć a większosć osób biorących czynny udział w tych wydarzeniach niestety pominęła się na zawsze odchodząc do wiecznosci.

Kolejną kwestią jest to, że mózg nie jest ( maszyną do trzymania precyzyjnych danych).

Za każdym razem, kiedy chcemy sobie przypomnieć jakąś odległą informację, umysł składa ją z fragmentów. Pamięć ulega (czasowemu) zniekształceniu i zostaje w niej coraz mniej „oryginału”, dlatego jeszcze dzis chce się podzielić faktami, które siedzą jeszcze w pamięci, ale mogą przecież ulecieć w zapomniane.

Przeszłość to czas odległy, ale jednocześnie ważny i znaczący. Każda grupa ma swoją pamięć o przeszłości, która stanowi ważny element przekazu pokoleniowego. Oczywiście dzisiejsze moje wspomnienia są, związane z jednym konkretnym momentem, ale aby zacząć trzeba wrócic do historii przekazu.

Skoro podjąłem tematykę, wg mnie bardzo istotną w życiu każdego Podhalanina w Chicago oraz całej Ameryce. Wskazując na szczególny sposób umiłowania Matki Bożej przez Podhalan, Matka Boska Ludźmierska, to nasza prawdziwa Gaździna Podhalańska, to Opiekuńcza Matka dla wielu pokoleń żyjących tutaj Polaków, górali dla których jest Patronką.

Nie sposób jest nie poruszyć zagadnień związanych z kultem Matki Boskiej Ludzmierskiej, będącej częścią bogatej historii Podhala i Poloni amerykańskiej.

1953 r. W Chicago powstaje Klub Parafii Ludźmierz pod opieką Królowej Podhala, zas w 1979 r. Również w Chicago powstaje Koło 38 Ludźmierz przy Związku Podhalan w Ameryce Północnej pod patronatem Matki Boskiej Ludźmierskiej (prezes Jan Smoter oraz Bronisława Borzęcka).

W 1981 r. z inicjatywy Michała Ciesli w Munster Indiana w USA w klasztorze polskich Karmelitów Bosych powstaje regionalna Kaplica Podhalańska z małą kopią cudownej figury Ludźmierskiej Panienki.

Szlak legend o Matce Bożej Ludźmierskiej zaczyna się w Ludźmierzu i głosi, że pewien kupiec handlujący winem węgierskim, z wdzięczności za uratowanie życia przez Maryję, sprawił Jej figurę. Jadąc bowiem starym szlakiem handlowym prowadzącym z Węgier przez Dolinę Nowotarską do Polski, wozem wyładowanym towarem, zabłądził i ugrzązł na torfowiskach w pobliżu Ludźmierza. W obliczu grożącego niebezpieczeństwa zaczął gorąco modlić się do Matki Bożej obiecując, że za wybawienie z nieszczęścia ufunduje Jej piękną figurę. Wdzięczny kupiec przysięgi dotrzymał i w niedługim czasie piękną figurę Matki Bożej w takiej postaci, jaką widział nad torfowiskiem przywiózł do Ludźmierza.

Ludźmierz,to najstarsza parafia na Podhalu, istnieje z małymi przerwami od 1238 roku. Otaczana szczególnym kultem figura Matki Bożej z Dzieciątkiem pojawiła się w ludźmierskim kościele około 1400 r. Nieznany jest ani jej autor, ani fundator, ani miejsce powstania.

15 sierpnia 1963 r. Ks. proboszcz Leonard Harędziński doprowadza do koronacji figury Matki Boskiej Ludźmierskiej koronami papieskimi. Uroczystości przewodniczy Prymas Polski Kardynał Stefan Wyszyński, towarzyszący mu Biskup Karol Wojtyła chwyta do rąk spadające berło Matki Bożej. “Karolu, Maryja dzieli się z Tobą władzą” – powiedział wówczas kard. Franciszek Macharski. Kilka miesięcy później (13 stycznia 1964 r.) ks. biskup Karol Wojtyła został mianowany arcybiskupem metropolitą krakowskim, a 15 lat później został wybrany następcą św. Piotra, odczytano to jako proroctwo.

Pobożność, to Boży styl życia ludzi, którzy wierzą, że Bóg prowadzi nas po ścieżkach naszego życia i w każdym jego momencie istnieje obecność i pomoc Maryi, Matki Bożej, której ludzie powierzali – każdy swój dzień, każdą minutę swojej pracy i wypoczynku. Kult Maryjny obecny jest w kościele ludzmierskim od wieków. Stanowi on jeden z centralnych elementów katolicyzmu i jest wiernym odzwierciedleniem katolickiej religijności.

„Niech Królowa Gażdzina Podhala będzie dla was w Ameryce tą samą Królową, jaką jest w Polskim Ludzmierzu” – powiedział Jan Paweł II 14 sierpnia 1991 roku w Wadowicach, poświęcając kopię figury przeznaczonej na umieszczenie jej w kościele OO. Karmelitów Bosych w Munster w Indianie, którą kilka dni później przywiozła w darze delegacja chicagowskich pielgrzymów z panią Janiną Duda oraz Józefem Króżlem na czele. Nieśli ją górale ubrani w stroje regionalne. Kobiety, mężczyźni i dzieci – niosły na zmianę, rzucano kwiaty, składano dary, które zostały poświęcone przed ołtarzem, aby w ten sposób tradycyjnie uczcić Matkę Bożą.

Gaździna Podhala to serdeczna Matka, która podtrzymuje domowe ognisko, przyciąga do siebie zabłąkanych, bo taki był początek kultu Gaździny Podhala, która uratowała węgierskiego kupca.

A teraz spróbuje przypomnieć najważniejsze fakty. Sejm XXII obradował 4, 5 i 6 września 1993 r. – prezesem został wybrany Andrzej Pitoń Kubów. Kilka dni po wyborze, zwrócił się do mnie sp. Józef Ligas oraz Franciszek Ratułowski z prosba o możliwe spotkanie z księdzem Tadeuszem Juchasem, proboszczem w Ludzmierzu, który przebywał z wizytą w Chicago. Spotkanie miało miejsce kilka dni później w salonie Marii Mąka, siostry Józefa Ligasa przy ulicy 57 Pulaski.

Tam, omawiana była sprawa powołania do życia nowej społecznej organizacji, która skłonna by była poprzez swoją działalnsć charytatywną pomagać finansowo zacny projekt powstania Maryjnego Ogrodu Różancowego, który będzie stanowił miejsce kontemplacji i modlitwy, a jego aranżacja wpisywać się będzie w podhalański krajobraz wraz z Ścieżkami ( Radosne, Bolesne oraz Chwalebne ) oraz 20 kapliczkami góralskimi przedstawiającymi tajemnice różańca świętego.

Spodobała mi się koncepcja ks. Tadeusza Juchasa, jego zaangażowanie oraz troska o otoczenie ludzmierskiego koscioła celem upiększenia oraz idea wędrówek pielgrzymkowych. Uzgodnilismy termin zebrania na 10 października 1993 w Domu Podhalan przy Archer Ave. W między czasie trzeba było powiadomić przez nasze radio związkowe oraz kolumne prasową w Dzienniku Związkowym, ze 10.X odbędzie się ważne zebranie dotyczące ludzmierskiego koscioła.

10 pażdziernika 1993, zebrało się ponad 40 zainteresowanych osób, najwięcej z dwóch ludzmierskich – Klubu Parafii Ludźmierz pod opieką Królowej Podhala oraz Koła #38 Ludzmierz przy Zwiazku Podhalan. Ale w Domu Podhalan wszystkie sale były wciąż zajete, bo odbywały się zebrania sprawozdawczo wyborcze Kół. Aby nie tracić czasu postanowiono przeniesć zebranie do pobliskiej sali bankietowej – Ludwika Gal przy ulicy 47 – mej.

Jako prezes Zwiazku Podhalan w Ameryce, przewodniczyłem temu zebraniu. Ksiądz Tadeusz Juchas przedstawił zebranym cel i zamiar swojej wizyty, ustalono też nazwe – Komitet 600 lecia Cudownej Figury Matki Boskiej Ludzmierskiej.

Po dyskusji postanowiono, aby Komitet 600 lecia był całkowice niezależny i nie podlegał Związkowi Podhalan.

Wybrano zarząd – prezesem został wybrany Józef Bafia z Białki Tatrzanskiej, który wypowiedział zacne słowa – Matce Boskiej posługi nigdy się nie odmawia. V-ceprezesami zostali wybrani – były honorowy prezes ZP -Józef Gil, do spraw administracyjnych, oraz Józef Króżel z Wróblówki, do spraw finansowych. Zarząd uzupełniali w większosci tutejsi działacze związani z Ludzmierzem. W trakcie, posypały się zacne oferty i donacje, które miały być zaksięgowane i przekazane potem do Ludzmierza.

Po skończonym zebraniu, ksiądz Tadeusz Juchas podziękował mi bardzo serdecznie za chęci i osobiste zaangażowanie w ludźmierskie przedsięwziecie.

Zostalismy serdecznymi przyjacielami. Kilkakrotnie gosciłem na plebanii (z honorami) podczas wizyt w Ludzmierzu, gdzie Tadeusz, oprowadzał i pokazywał mi prawieże gotowe dzieło Ogrodu Różańcowego, który dzis stanowi idealne miejsce do refleksji i modlitwy jest duchową oazą spokoju. Ten piękny ogród z malowniczymi alejkami i figurami, czyni go idealnym celem dla pielgrzymów i turystów.

PS. Dla opisującego wspomnienia, praca ta stanowi nie lada wyzwanie, gdyż nikt całościowo nie przedstawił tego tematu, nie pokusił się o próbę opisania historii powołania i celowosci Komitetu 600 lecia figury Matki Boskiej Ludzmierskiej w walce o przetrwanie religii oraz budowanie formacji religijno patriotycznej w społecznosci Podhalan oraz Polonii Amerykańskiej i Kanadyjskiej, jako posługi do działalności, wynikającej z przechowywania oraz rozwoju depozytu wiary.

Górale mieszkający w Chicago nie zapominają o swojej patronce, wspomagając sanktuarium zarówno duchowo, jak i finansowo. Pomagają też osoby indywidualne, ale przede wszystkim członkowie wielu kół zrzeszonych w ramach Związku Podhalan w Północnej Ameryce: Koło 38 Ludźmierz, Klub Parafii Ludźmierz, istniejący od 65 lat, jak również Komitet 600-lecia Kultu Matki Bożej Ludźmierskiej. Komitet 600 Lecia wraz z prezesem Józefem Bafia, oraz członkami – Janina Duda, Andrzej Gędłek, Tadeusz Wisniowski, Aniela Bartoszek, Borzęccy i inni chętni wraz z rodzinami rokrocznie w klasztorze ojców karmelitan w Munster Indiana (w sierpniu) w dzień Matki Boskiej Zielnej, organizowali piknik – festyn, z którego dochód przeznaczany był na budowę Ogrodu Różancowego w Ludzmierzu na Podhalu.

W tym właśnie sanktuarium przechowywana jest wiara ojców i serdeczna więź z Gaździną Podhala, której obrazy i figury Górale zabierali ze sobą na krańce świata. Tak, jak mimo oddalenia nigdy nie zapomina się o domu rodzinnym, tak też Górale nie zapomnieli o swojej Matce i wciąż troszczą się o Ludźmierskie Sanktuarium.

20 sierpnia 2006 roku odbył się w klasztorze Karmelitów Bosych w Munster (Indiana) doroczny odpust ku czci Matki Bożej Ludźmierskiej, Królowej i Gaździny Podhala. Uroczystą Sumę odpustową odprawił bp Tomasz Paprocki, biskup pomocniczy diecezji Chicago, w asyście kapłanów z USA, z Polski i Kanady. Uroczystość zgromadziła rzeszę liczącą ok. 7000 pielgrzymów, przede wszystkim górali żyjących na amerykańskiej ziemi. Po Mszy św. odbył się tradycyjny „Piknik Góralski”, z góralskimi przysmakami. Były również występy kapel góralskich.

Dnia 21 sierpnia 2016 roku w karmelitańskim sanktuarium maryjnym w Munster, IN – USA miała miejsce podniosła uroczystość koronacji figury Matki Boskiej Ludźmierskiej. Mszy św. przewodniczył bp Donald J. Hying – ordynariusz diecezji Gary, a homilie wygłosił o. Tadeusz Florek OCD – prowincjał Krakowskiej Prowincji Karmelitów Bosych. Wśród gości honorowych uczestniczących w tej uroczystości byli: o. Łukasz Kasperek OCD – wikariusz prowincji, o. Zdzisław Florek OCD oraz o. Łukasz Kleczka SDS – przełożony klasztoru ojców salwatorianów w Merrillville, IN. Polskie władze państwowe reprezentował konsul Konrad Zieliński z placówki w Chicago wraz z małżonką. Podczas uroczystości konsul odczytał list gratulacyjny przysłany z kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy. Spośród wielu organizacji związanych z sanktuarium najbardziej licznie były reprezentowane Związek Podhalan Ameryki Północnej, oraz Komitet 600-lecia Cudownej Figury Matki Boskiej Ludzmierskiej.

Po nałożeniu koron i modlitwie koronacyjnej O. Prowincjał w imieniu wszystkich czcicieli Matki Bożej odczytał „Akt zawierzenia Matce Bożej”, a karmelitańska świątynia została przez biskupa specjalnym aktem oficjalnie ogłoszona i zatwierdzona jako Sanktuarium Matki Boskiej Ludźmierskiej.

Złota korona dla Matki Bożej, berło i mała korona dla Dzieciątka Jezus zostały ufundowane przez wielu dobrodziejów, którzy przeznaczali na ten cel pieniądze, ale też bardzo wielu złożyło, jako donacje, różne ozdoby ze złota.

25 lat Komitetu 600-lecia Kultu Matki Boskiej Ludźmierskiej w Chicago obchodzono w niedziele 7 pażdziernika 2018. Punktem kulminacyjnym świętowania była Eucharystia sprawowana w kościele pw. Pięciu Braci Męczenników w Chicago, ( w którym w 1979 goscił nasz papież Ojciec Swiety Jan Paweł II). Mszy przewodniczył J. E. ks. Andrzej P. Wypych – Biskup Pomocniczy Archidiecezji Chicago, koncelebrował ks. kustosz Jerzy Filek, o. Franciszek Czaicki – przeor Zakonu Ojców Karmelitów Bosych w Munster, Indiana, kapelan Komitetu 600-lecia kultu MBL w              asyscie księży oraz członkowie w/w Komitetu wraz z Klubami Koła Ludźmierz Związku Podhalan w Ameryce

Północnej.      Wszystkie zrealizowane przedsięwzięcia są możliwe dzięki donatorom i organizatorom pomocy dla Ludźmierskiego Sanktuarium. Wraz z smiercią zaangażowanych działaczy Komitetu 600 lecia prezesów Jozefa Bafi, Jozefa Króżla, Jozefa Gila, Janiny Duda, Andrzeja Gedłka, ks.prałata Tadeusza Juchasa, upadła działalnosć Komitetu. Na ich ręce składam serdeczne „Bóg zapłać” wraz z życzeniami: niech Matka Boża Ludźmierska wyprasza każdemu obfite Boże błogosławieństwo, zas zyjącym jeszcze mocną wiarę, niezachwianą nadzieję i gorącą miłość oraz łaskę zdrowia i pomyślności na co dzień.

Bo w sztafecie pokoleń do żyjących należy obowiązek zachowania i przeniesienia pamięci i prawdy o dokonaniach umarłych tym, którzy będą żyli. Przypominajmy nie tylko innym ale także samym sobie.